TİCARİ BANKALARDA VE KATILIM BANKACILIĞINDA REESKONT VE MUHASEBELEŞTİRME ESASLARI; TÜRKİYE ÖRNEĞİ

The accounting structure of the banks shapes their corporate characteristics. There is an extensive body of research in literature on revealing the accounting records of various transactions of banks. However, up to now, there is no studies examining the bank characteristics through accounting. In addition, the provisions of bankbooks by firms remain uncovered. The aim of this study is to make a systematic analysis of recording of the rediscounting transactions in commercial and participation banks and also their provisions by firms. The problems arising from the secular accounting system are also reviewed through provisions of firms. Furthermore, the negative impacts of secular accounting system on attracting Islamic funds and counting Islamic indices, such as Participation Index, is identified as a concrete problem. The findings indicate that the recording standards of financial transactions of Islamic banks and their provisions by firms should be addressed with a holistic approach considering Islamic financial recording standards.

Bankaların muhasebe yapısı kurumsal karakteristiklerini şekillendirmektedir. Literatürdeki çalışmalar doğrudan bankaların çeşitli işlemlerinin muhasebe kayıt yapısını ortaya koymaktadır. Fakat bu anlamda banka karakteristiklerini inceleyen çalışmalar bulunmamaktadır. Aynı zamanda banka kayıtlarının işletme tarafındaki karşılıklarına da yer verilmemektedir. Bu çalışmanın amacı ticari bankaların ve katılım bankalarının reeskont işlemlerinin kayıt yapısı ile işletme kayıtlarındaki yansımasını işlemlerin reeskont kayıtları özelinde sistematik bir analizle göstermektir. Ayrıca seküler muhasebe sisteminden kaynaklı sorunlar da firma tarafındaki kayıt yapısı üzerinden incelenmiştir. Katılım bankalarının muhasebe sistemi ve kayıtların işletme bilançolarına yansımasına yönelik yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu bakımdan çalışma literatürdeki boşluğu doldurmaktadır. Bulgular katılım bankalarının muhasebe yapıları ve firmalardaki karşılıklarının katılım muhasebe ilkleri bağlamında bütüncül şekilde ele alınması gerektiğini göstermektedir. Aynı zamanda katılım endeksi gibi sistematik sınıflandırmalarda seküler muhasebe sisteminin olumsuz etkileri olduğu pratik bir sorun olarak gösterilmiştir. Tartışmalar profesyoneller, düzenleyiciler ve alanın araştırmacıları için önemlidir.