Konferans Bildirisi
BibTex RIS Kaynak Göster

TÜKETİCİLERİN ETİK KONUMLARININ HELÂL TURİZME BAKIŞ AÇILARI İLE İLİŞKİSİ SAMSUN İLİ ÖRNEĞİ

Yıl 2020, Cilt: 6 Sayı: 2, 147 - 184, 31.12.2020

Öz

Müslüman ülkelerdeki refah düzeyinin artması ve gelişen teknoloji sayesinde iletişim olanaklarındaki artış Müslümanların dünyevi beklentilerini arttırmıştır. Müslüman olan bir bireyin, bu gibi beklentilerini İslam dinine göre helâl olan yollarla karşılamak istemesi son derece olağan kabul edilmektedir. Tüm bu değişimler; işletmeler ve pazarlamacılar için geniş bir pazar olan helâl turizmin global bir pazara dönüşmesini desteklemektedir. The Culinary Institute of America (CIA)’ya göre; Müslüman turist pazarı 2020 yılında %4 büyüme sağlayacak ve 192 milyar dolarlık bir hacime ulaşacaktır (Batman, 2017, p. 30; Hacıoğlu, 2017, p. 29). World Tourism Organization (WTO) ve Dünya Bankasının açıklamalarına göre; turizm sektörü geçtiğimiz 10 yılda 3 kat büyümüştür ve önümüzdeki 20 yıl içerisinde dünyanın en büyük endüstrisi haline gelmesi beklenmektedir. Türkiye’nin 2023 turizm hedefleri kapsamında, ülkemizi 63 milyon turistin ziyaret etmesi, 86 milyar dolar dış turizm geliri elde edilmesi ve her bir turistin ortalama 1350 dolar harcama gerçekleştirmesi öngörülmektedir (Pamukçu & Sarıışık, 2017, p. 86). WTO’nun açıkladığı rapora göre; tüm dünyada Müslüman turistlerin Hac ve Umre ziyaretleri dışında 2011 yılında gerçekleştirdikleri turizm harcaması 126,1 milyar dolar ile aynı yıl gerçekleşen tüm turizm harcamalarının %12,3’ünü oluşturmaktadır (Yazıcıoğlu & Özata, 2017, p. 110).
Pew araştırma şirketi tarafından yapılan bir araştırma göstermektedir ki; İslam dini en hızlı büyüyen dindir ve bu gün nüfusu 1,6 milyar ile Hiristiyanlardan sonraki en kalabalık topluluk olan Müslümaların, aynı artış eğilimlerinin devam etmesi halinde 2050 yılında 2,76 milyar ile Hiristiyan nüfusa çok yaklaşacağı ve 2070 yılı itibari ile dünyada en kalabalık din topluluğunu olabileceği ileri sürülmüştür. Aynı araştırma, Müslüman toplulukların yaş ortalamalarının diğerlerinden daha genç olduğu ve doğurganlık oranının daha yüksek olduğu konularına da yer vermektedir (Büyükşalvarcı & Dinç, 2019, p.1035). Bu göstergeler aynı zamanda dünyada Müslüman turist sayılarının ve harcama düzeylerinin artacağını ifade etmektedir.
Diğer taraftan; helâl turizm ile ilgili dünyada ve Türkiye’de kabul edilmiş ortak bir standart ve belgelendirme faaliyeti oluşturulamamıştır. Ancak hem ülkemizde hem dünyada konu ile ilgili çalışmalar devam etmektedir. TSE (2011)’nin öncülüğünde, GİMDES, WHU ve CHS’nin katkılarıyla SMIIC ve OIC ile bir standart oluşturularak “Helâl Uygunluk Belgesi” çalışmaları tamamlanmıştır. Bu belge; helâl turizm kapsamında yer alan helâl gıdanın kalite ve güvenilirliği açısından önem teşkil etmektedir. Ayrıca dünyanın parlayan yıldızı olarak değerlendirilen helâl turizm konusunda Türkiye’nin arzu edilen seviyeye gelebilmesi ve büyüyen pazardan hak ettiği değeri alabilmesi için akademik düzeyde kongreler düzenlenmekte ve helâl turizmin potansiyeli, helâl turizm standardizasyonu ve akredite çalışmaları başta olmak üzere önemli mevzular tartışılmaktadır.
2023 Helâl Turizm Stratejik Planı’nın alt bir basamağı olan Helâl Turizm Pazarlama ve Tanıtım Stratejisinde, helâl turizm alanında tecrübeli olan Türkiye’nin; bilgi, birikim, kurumsal nitelikte insan kaynakları, işletme alt yapısı, hizmet kültürü, sahip olunan İslami tarih kimliği ve kültürü, sosyo-ekonomik duruma yönelik alternatif turizm çeşitleri, farklı turistik destinasyonlar, helâl nitelikte seyahat, konaklama, yiyecek-içecek, rekreasyonel faaliyetler şeklindeki yetkinlikler ile ön plana çıkarılması öngörülmektedir (Büyükşalvarcı & Dinç, 2019, p.1038).
İslami bakış açısı ve Müslüman halkların yaşadığı toplumlarda tüketici davranışları, günümüz işletmeleri ve pazarlama ilgilileri tarafından en çok irdelenen konular haline gelmiştir. Bu doğal süreç; Müslüman toplumlarda sürdürülebilir pazarlama faaliyetlerinin gerçekleşmesi için İslami pazarlama ve İslami pazarlamada etik kavramlarına, akademik çalışmalarda ve pazarlama uygulamalarında yer verilemesine olanak sağlamıştır. Bu çalışmada; etik konum kavramı ele alınarak İslami pazarlama anlayışı ve helal turizm incelenmiş, tüketicilerin helâl turizme yönelik değerlendirmelerinin etik konum düzeylerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırmanın temel problemi olarak değerlendirilmiştir.
Yapılacak bu araştırma sonucunda elde edilecek bulgularla; literatüre önemli katkılar sağlanabileceği, aynı zamanda Samsun’da ve Türkiye`de turizm sektörü ilgilileri için helâl turizm alanında değerli bilgilere ulaşılabileceği, pazarlama alanında çalışan araştırmacılara ve uygulamacılara faydalı olabilecek tespitler ortaya konulabileceği değerlendirilmektedir.

Kaynakça

  • Al-Hamarneh, A., & Steiner, C. (2004). “Islamic tourism: Rethinking the strategies of tourism development in the Arab world after september 11, 2001”. Journal of Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East. 24(1), 173-182.
  • Alserhan, B. A. (2011). The principles of Islamic marketing. New York: Routledge.
  • Arham, M. (2010). “Islamic perspectives on marketing”. Journal of Islamic Marketing. 1(2), 149-164.
  • Barnett, T., Bass, K., & Brown, G. (1996). “Religiosity ethical ideology and intentions to report a peer's wrongdoing”. Journal of Business Ethics. 15(11), 1161-1174.
Yıl 2020, Cilt: 6 Sayı: 2, 147 - 184, 31.12.2020

Öz

Kaynakça

  • Al-Hamarneh, A., & Steiner, C. (2004). “Islamic tourism: Rethinking the strategies of tourism development in the Arab world after september 11, 2001”. Journal of Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East. 24(1), 173-182.
  • Alserhan, B. A. (2011). The principles of Islamic marketing. New York: Routledge.
  • Arham, M. (2010). “Islamic perspectives on marketing”. Journal of Islamic Marketing. 1(2), 149-164.
  • Barnett, T., Bass, K., & Brown, G. (1996). “Religiosity ethical ideology and intentions to report a peer's wrongdoing”. Journal of Business Ethics. 15(11), 1161-1174.
Toplam 4 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Mustafa Kemal Yılmaz 0000-0002-6906-5414

Hilal Memiş Kamacı 0000-0003-0567-1404

Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi 29 Ağustos 2020
Kabul Tarihi 17 Aralık 2020
Yayımlandığı Sayı Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Yılmaz, M. K., & Memiş Kamacı, H. (2020). TÜKETİCİLERİN ETİK KONUMLARININ HELÂL TURİZME BAKIŞ AÇILARI İLE İLİŞKİSİ SAMSUN İLİ ÖRNEĞİ. İslam Ekonomisi Ve Finansı Dergisi (İEFD), 6(2), 147-184.
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi; ULAKBİM TR-DİZİN, İSAM (İslam Araştırmaları Merkezi), idealonline, Scientific Indexing Services (SIS), Google Scholar ve SOBIAD  tarafından taranmakta ve dizinlenmektedir. 
Creative Commons Lisansı
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi'nde yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Basımevi : Elma Basımevi
Yayıncı: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Halkalı Caddesi No:2 Küçükçekmece / İstanbul