ECONOMIC REFLECTIONS OF DIGITAL TRANSFORMATION: THE CASE OF TÜRKİYE

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 1, 60 - 75, 08.07.2025

İrem Doğan

Öz

In recent years, rapid developments in information and communication technologies have become one of the fundamental dynamics that transform economic structures. The penetration of digital technologies into many areas, from production to public administration, from the service sector to individual consumption habits, necessitates that digital transformation assume a central role in priority development strategies. Turkey is taking important steps towards adapting to this transformation process. Progress is being made in various dimensions of digitalization with digital banking systems, e-Government applications and smart infrastructure projects. In this study, developments specific to the Turkish economy are analyzed according to the digitalization index. The effects of digitalization on economic growth, total factor productivity, employment structure, sectoral transformation, education and digitalization of public services are evaluated. The findings show that digitalization makes production processes more efficient; increases the competitiveness of SMEs through e-commerce and digital payment systems; and the need for digital skills is increasing in society and leads to transformation in the labor market. On the other hand, structural problems such as digital infrastructure deficiencies in rural areas, lack of digital literacy and cybersecurity risks prevent digital transformation from being reflected equally in the entire society. In order for Turkey to benefit maximum from digitalization, infrastructure investments need to be strengthened, education policies need to be aligned with digital skills, and inclusive digital policies need to be developed.

Anahtar Kelimeler

Technology , digitalization , employment.

DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN EKONOMİK YANSIMALARI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Son yıllarda bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, ekonomik yapıları dönüştüren temel dinamiklerden biri hâline gelmektedir. Dijital teknolojilerin üretimden kamu yönetimine, hizmet sektöründen bireysel tüketim alışkanlıklarına kadar pek çok alana nüfuz etmesi, dijital dönüşümün öncelikli kalkınma stratejilerinde merkezi bir rol üstlenmesini zorunlu kılmaktadır. Türkiye, bu dönüşüm sürecine uyum sağlama yönünde önemli adımlar atmaktadır. Dijital bankacılık sistemleri, e-Devlet uygulamaları ve akıllı altyapı projeleri ile dijitalleşmenin çeşitli boyutlarında ilerleme kaydedilmektedir. Bu çalışmada, dijitalleşme endeksine göre Türkiye ekonomisi özelindeki gelişmeler analiz edilmektedir. Dijitalleşmenin ekonomik büyüme, toplam faktör verimliliği, istihdam yapısı, sektörel dönüşüm, eğitim ve kamu hizmetlerinin dijitalleşmesi üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Bulgular, dijitalleşmenin üretim süreçlerini daha verimli hâle getirdiğini; e-ticaret ve dijital ödeme sistemleri aracılığıyla KOBİ’lerin rekabet gücünü artırdığını; dijital beceri ihtiyacının toplumda giderek arttığını ve iş gücü piyasasında dönüşüme yol açtığını göstermektedir. Öte yandan, kırsal bölgelerde dijital altyapı eksiklikleri, dijital okuryazarlık yetersizliği ve siber güvenlik riskleri gibi yapısal sorunlar, dijital dönüşümün tüm topluma eşit şekilde yansımasını engellemektedir. Türkiye’nin dijitalleşmeden azami faydayı sağlayabilmesi için altyapı yatırımlarının güçlendirilmesi, eğitim politikalarının dijital becerilerle uyumlu hâle getirilmesi ve kapsayıcı dijital politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Teknoloji , dijitalleşme , istihdam.

Kaynakça

• Akseki, U., Akdeniz, A., & Gök, B. (2024). Türkiye Ekonomisinde Yapısal Değişim Analizi: Girdi-Çıktı Modellerinden Ampirik Bulgular. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 25(3), 387-399.https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1427852
• Apaydın, Ş. (2019). Türkiye’de İktisadi Küreselleşmenin Büyüme Üzerindeki Yapısal ve Tarihsel Etkileri. Akademik İzdüşüm Dergisi, 4(1), 1–27. https://dergipark. org.tr/tr/pub/beuiibfaid/issue/44027/535493
• Arısoy, B. (2024). Effects of Digitalization on Labour Markets: Digital Education. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,14(3), 677699. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1451262
• Atatanır, H. (2022). Dijitalleşme: İş Yaşamında ve Sosyal Güvenlikte. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(Dijitalleşme), 77-92. https://doi.org/ 10.30783/nevsosbilen.1121347
• Aydın, İ. ve Merdan, B. (2022). Dijitalleşmenin Türkiye’deki Mesleklere Etkisi: Dijitalleşen İşgücü Piyasası Üzerine Bir Değerlendirme.
• Cakir, B. ve Ergul, I. (2019). Inequality in Turkey: Looking Beyond Growth. arXivpreprint arXiv:1910.11780. https://arxiv.org/abs/1910.11780
• Çam, M. (2023). Endüstri 4.0: Dijitalleşme ve muhasebe. Journal of Politics Economy and Management, 6(1), 11-29.
• Çark, Ö. (2020). dijital dönüşümün işgücü ve meslekler üzerindeki etkileri. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 4(Özel Sayı 1), 19-34.
• Gücenmez, T. (2023). Türkiye’de Dijital Dönüşümün İş Gücü Piyasalarına Etkisi ve Gelir Dağılımı İlişkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 995–1005.
• Gülay, A., Attila, İclal, & Kabataş, Y. (2024). Dijitalleşme Ve Teknolojik Gelişmelerin Türkiye’de Sigortacılık Sektörüne Etkilerinin İncelenmesi: Swot Analizi İle Bir Uygulama. Türk Yönetim Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(1). Geliş Tarihi Gönderen https://www.sakajournals.org/ojs/index.php/tjmer/article/view/106
• Hamut, A. H. (2021). Türkiye’de Dijitalleşme Olgusuna İlişkin Bibliyografya ve Bir Değerlendirme. TRT Akademi, 6(12), 600-627. https://doi.org/10.37679/trta.945280
• Kurt, S. A. (2020). Dijital Dönüşümün Ekonomiye Etkileri: Türkiye Ekonomisi’ne Yansımaları. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(30), 3083–3109. Mesci, Z., ve Biçer, G. (2024). Seyahat Acentalarında Dijitalleşme: İstanbul Örneği. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(2), 229–242. https://sita.cumhuriyet.edu.tr/tr/pub/issue/89369/1564012
• Mıynat, M. ve Cüre, M. F. (2023). Dijitalleşme Sürecinde Kamusal Politikaların Oluşumunda Paradigma Değişimi: Dijital Kamusal Mallar.
• Özçelik Baloğlu, Ö. (2023). Teknolojik Bir Dönüşüm Olarak Dijitalleşme Kavramı ve Etkileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 1189–1210. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1276723
• Özmen vd, (2022). Dijital Dönüşüm Ve Liderlik: Sanayi Sektöründe Bir İnceleme. Kafkas Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(Kongre Özel Sayısı), 206-231. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2022.ozelsayi10
• Sürer, A. G. (2020). Eğitimde Dijitalleşme Çağı. Kapadokya Eğitim Dergisi, 1(1), 28-34.
• Üzmez, S. S., & Büyükbeşe, T. (2021). DİJİTALLEŞME SÜRECİNDE BİLGİ YÖNETİMİNİN İŞLETMELERİN TEKNOLOJİ UYUMUNA ETKİLERİ. Bilgi Ekonomisi Ve Yönetimi Dergisi, 16(2), 117-127. https://doi.org/10.54860/beyder.1028117
• Taşkın, F. ve Küçükaltan, E. (2023). Dijitalleşmenin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği.
• Taşel, F. (2020). Dijitalleşmenin Ticarete Ve Ekonomiye Etkisi. Beykoz Akademi Dergisi, 8(2), 127-137. https://doi.org/10.14514/byk.m.26515393.2020.8/2.127-137
• Turkuaz Uluslararası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 5(2), 41-63.
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2010). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2010. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2010-13651
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2012). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2012. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2012-13652
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2014). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2014. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2014-1365
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2016). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2016. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2016-13654
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2018). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2018. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2018-13655
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2020). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2020. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2020-33679
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2022). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2022. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2022-45587
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2024). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2024. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-%28BT%29-Kullanim-Arastirmasi-2024-53492
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2010). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2010. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2010-13651 → E ticaret kullanım oranları "İnternet üzerinden mal veya hizmet satın alma" başlığı altında yer almaktadır.
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2012). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2012. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2012-13652
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2014). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2014. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2014-13653
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2016). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2016. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2016-13654
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2018). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2018. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2018-13655
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2020). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2020. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2020-33679
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2022). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2022. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2022-45587 data.tuik.gov.tr+13data.tuik.gov.tr+13data.tuik.gov.tr+13
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2024). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2024. Erişim:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2024-53492
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2024). İşgücü İstatistikleri, 2010–2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-
• Yüksel, B. ve Artar, O. K. (2022). Türkiye’de Dijitalleşme ve Ülke Ekonomisi Üzerindeki Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi. Working Paper Series, 3(2), 99–116. https://doi.org/10.5281/zenodo.6652464