AN ANALYSIS OF THE FOREIGN TRADE STRUCTURE OF THE TR72 REGION

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 2, 85 - 106, 25.12.2025

Sara Moujahid , Dilek Şahin Çevik , Kıvanç Halil Arıç

Öz

The trade dynamics within a region play a critical role in shaping its economic growth by facilitating market access, fostering innovation, and attracting investments, driving therefore sustainable development. This study focuses on the TR72 region of Türkiye, which comprises the provinces of Kayseri, Yozgat, and Sivas, and examines its foreign trade structure also through the lens of intra-industry trade (IIT) over the period 2013–2023. Employing the International Standard Industrial Classification (ISIC) for technological categorization and utilizing the Grubel-Lloyd index, one of the most widely applied methods for IIT analysis, the study provides a detailed sectoral examination of trade flows in the region.
The findings highlight significant variation in trade performance among the provinces. Kayseri demonstrates a strong integration into global markets, supported in part by the operational advantages offered by its Free Trade Zone. In contrast, Yozgat and Sivas tend to one-way trade, indicating relatively low levels of intra-industry trade, which suggests a need for targeted policy interventions. Improving industrial infrastructure and introducing region-specific trade incentives, particularly in designated areas such as the Nuri Demirağ Organized Industrial Zone in Sivas, could enhance competitiveness and promote balanced regional development.

Anahtar Kelimeler

Foreign Trade , TR72 , Intra-industry trade , ISIC Classification , Grubel-Lloyd

TR72 BÖLGESİNİN DİŞ TİCARET YAPISI ANALİZİ

Öz

Bir bölgedeki ticaret dinamikleri, ekonomik büyümenin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Piyasalara erişimin kolaylaştırılması, yenilikçiliğin teşvik edilmesi ve yatırımların bölgeye çekilmesi gibi unsurlar, sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen temel etkenlerdendir. Bu çalışma, Türkiye’nin Kayseri, Yozgat ve Sivas illerini kapsayan TR72 bölgesine odaklanmakta ve 2013–2023 yılları arasındaki dış ticaret yapısını, endüstri-içi ticaret (EİT) perspektifinden incelemektedir. Teknolojik sınıflandırmada Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC) esas alınmış; EİT analizinde ise literatürde yaygın olarak kullanılan Grubel-Lloyd endeksi kullanılmıştır. Çalışma, bölgenin sektörel ticaret akışlarını ayrıntılı bir şekilde değerlendirmektedir.
Elde edilen bulgular, iller arasında dış ticaret performansında belirgin farklılıklar olduğunu göstermektedir. Kayseri, Serbest Ticaret Bölgesi’nin sağladığı avantajlarla küresel pazarlara yüksek düzeyde entegre olmuş durumdadır. Buna karşın, Yozgat ve Sivas’ta dış ticaretin daha çok tek yönlü yapıda ilerlediği ve endüstri-içi ticaret seviyesinin görece düşük olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, bölgesel kalkınmanın dengelenmesi adına hedefe yönelik politikaların uygulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle Sivas’taki Nuri Demirağ Organize Sanayi Bölgesi gibi alanlarda altyapının güçlendirilmesi ve bölgeye özgü dış ticaret teşviklerinin sunulması, bölgesel rekabetçiliği artırabilir.

Anahtar Kelimeler

Dış̧ Ticaret , TR72 , Endüstri içi ticaret , ISIC Sınıflandırma , Grubel-Lloyd

Kaynakça

• Abd-el-Rahman, K. (1991). Firms' competitive and national comparative advantages as joint determinants of trade composition. Weltwirtschaftliches Archiv 127, 83-97.
• Altay, H. & Şen, A. (2015). Türkiye’nin Avrupa Birliği (15) Pazarındaki Endüstri-İçi Ticaret Performansının Rakip Ülke Performanslarıyla Karşılaştırmalı Analizi: 1995-2007. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25, 127-140.
• Aydemir, M. F. (2024a). Su Ürünlerinin Endüstri-İçi Ticaretinin Analizi: Türkiye Örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 27(4), 984-993.
• Aydemir, M. F. (2024b). Orman Ürünlerinin Endüstri-İçi Ticaretinin Analizi: Türkiye Örneği. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 26(2), 76-86.
• Demiral, M. (2016). Currency Depreciation, Trade Balance, and Intra-industry Trade Interactions in Türkiye’s OECD Trade. International Journal of Economics and Finance 8(4), 8-22.
• Doru, Ö. & Özer, Ö. (2022). An Econometric Analysis on Factors Affecting Intra-Industry Trade in Turkish Automotive Industry. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 14(27), 453-467.
• Ergün, Ü. R. (2023). Grubel-Lloyd Endeksi İle Demir Çelik Sektöründe Endüstri İçi Diş Ticaret: KEİ Ülkeleri Üzerine Bir Analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Dergisi 1(4), 75-89.
• Ersen, N. (2020). Analysis of Intra-industry Trade of The Paper Pulp, Paper, and Paperboard Machines Sector: The Case of Türkiye and CEE Countries. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 22(1), 153-163.
• Erün, G. (2010). Türkiye ile AB, Gıda ve Canlı Hayvan Sektörü Dış Ticaretinde Endüstri İçi Ticaret Analizi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 2(1), 71-78.
• Grubel, H., & Lloyd, P. (1975). Intra-Industry Trade: The Theory and Measurement of İnternational Trade in Differentiated Products. Macmillan Press, London.
• Kuşat, N. (2020). Türkiye-AB 28 Ticaretinde Su Ürünleri Sektörünün ‘Endüstri İçi Ticaret’ Analizi. Acta Aquatica Turcica 16(4), 535- 544.
• Küçükahmetoğlu, O. (2001). Endüstri İçi Ticaret ve Türkiye. Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi 9(2), 129-153.
• Ricardo, D. (1817). On the Principles of Political Economy and Taxation (John Murray, London). In: Sraffa, P., Ed., The Works and Correspondence of David Ricardo, Vol. 1, Cambridge University Press, Cambridge, 1951.
• Ürüt Saygın, S. (2020). Demir Çelik Sektöründe Endüstri İçi Ticaret: Türkiye ve AB Ülkeleri Üzerine Bir Analiz. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(Ek), 102-116.
• Şahin, D. (2016a). Türkiye’nin Mobilya Sektörü Dış Ticaret Yapısının Analizi. Journal of Life Economics 3(3), 7-26.
• Şahin, D. (2016b). Yaş Meyve ve Sebze Sektörünün Dış Ticaret Yapısının Analizi: Türkiye ve BRIC Ülkeleri Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(2), 28-47.
• Şahin, D. (2017). Bölgesel Kalkınmada Dış Ticaretin Rolü: TR81 Bölgesi Örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 13(13), 55-67.
• Sezer, S. & Masca, M. (2022). An Analysis of Intra-Industry Trade with Some Selected European Union Countries in the Turkish Manufacturing Industry. Bulgarian Journal of International Economics and Politics, 39-51.
• Şentürk, C. (2023a). An Analysis between Foreign Direct Investment and Intra-Industry Trade in Türkiye: A VECM Approach. OPUS Journal of Society Research 20(51), 76-85.
• Şentürk, C. (2023b). Seçilmiş AB Ülkeleri ve Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırım ve Endüstri-İçi Ticaret: Dumitrescu-Hurlin Panel Nedensellik Analizi. Eurasian Econometrics Statistics & Empirical Economics Journal 23, 13-24.
• URAK. (2018). İllerin Rekabetçilik Endeksi. http://www.urak.org/urak/
• TÜİK Portal. (n.d.). Regional Statistics. https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/tabloOlustur.do
• TÜİK Portal. (n.d.). MEDAS. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?local