Araştırma Makalesi

Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği

Cilt: 1 Sayı: 2 31 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği

Öz

Yaratıcılık, pek çok alanda olduğu gibi fen bilimleri eğitiminde de özel bir öneme sahip olan ve geliştirilebilen 21. yüzyıl becerilerinden birisidir. Dolayısıyla fen derslerinde yer alan kazanımlara yönelik yapılacak çeşitli uygulamalar ile öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesi gelecekte karşılaşacakları problemlere yaratıcı çözümler üretebilmeleri noktasında farklı açılardan bakmalarına katkı sağlayacağı söylenebilir. Öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmek için kullanılabilecek tekniklerden birisi de sinektiktir. Sinektik tekniğinde analoji ve metaforlar yolu ile yeni fikirler ve/veya çözümler arayışında farklı öğeleri bir araya getirmeye yönelik uygulamalar "Bilineni tuhaf kılmaya yönelik sinektik uygulamaları" ve "Bilinmeyeni tanıdık kılmaya yönelik sinektik uygulamaları" olmak üzere iki kategoride yürütülebilmektedir. Bu çalışmada, ortaokul 8. sınıf fen bilimleri dersi “Basit makinelerden yararlanarak günlük yaşamda iş kolaylığı sağlayacak bir düzenek tasarlar” kazanımı doğrultusunda sinektik tekniğinin uygulaması gerçekleştirilerek katılımcıların görüşleri alınmıştır. Araştırmada 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Sakarya ilinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören gönüllü 20 öğrenci katılımcı olarak yer almıştır. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından oluşturulan açık uçlu soru formu doğrultusunda yazılı olarak toplanmış olup içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Buna göre elde edilen bulguların “bilişsel deneyimler” ve “duygusal deneyimler” olmak üzere iki kategoride toplandığı görülmekle birlikte katılımcıların özellikle bedensel yetersizliği bulunan bireylerle empati kurmalarına yönelik ifadeleri dikkat çekicidir. Ayrıca bu tekniğin fen derslerinde en çok “kinetik-potansiyel enerji” konusunda uygulanabileceğine ilişkin görüş belirttikleri bulunmuştur. Bu çalışmanın fen derslerinde sinektik tekniğinin nasıl uygulanabileceğine yönelik katkı sunması ve öğrencilerin bu tekniğin uygulanma sürecine ilişkin görüşlerini ele alması nedeni ile gelecekteki çalışmalara ışık tutması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma için Sakarya Üniversitesi Eğitim Araştırmaları ve Yayın Etik Kurulu'nun E.445629 sayılı evrak ve 41 sayılı toplantısında alınan "17" nolu karar ile etik kurulu izni alınmıştır.

Kaynakça

  1. Açıkgöz, K. Ü. (2003). Etkili öğrenme ve öğretme. İzmir: Kanyılmaz Matbaası.
  2. Bayraktar-Balkır, N. (2016). Effects of synectics model on learners' writing skills in tertiary level English class. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
  3. Dönmez, G. (2017). Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine, bilime, fen bilimleri öğretmenine ve bilim insanına yönelik metaforik algıları ve imajları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
  4. Ercan, S. (2010). Fen öğretiminde yaratıcı düşünme tekniklerinden sinektik kullanımına yönelik bir eylem araştırması. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Çanakkale
  5. Ergün, A. (2021). Ortaokul Türkçe ders kitaplarının sinektik tekniği açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
  6. Fernandez, S. R., Argate, R., Nimor, C. F., & Sasil, L. V. O. (2021). Synectics in teaching grade 9 science. Journal of world englishes and educational practices, 3(8), 10-15. https://doi.org/10.32996/jweep.2021.3.8.2.
  7. Gloeckner, G. W., Love, C., & Mallette D. (1995). Alternative teacher strategies for the 1990. Paper Presented at the Annual Meeting of the American Vocational Association.
  8. Gordon,W. J. J. (1961). Synectics: The Development of creative capacity. Harper & Row, New York. Gordon,W. J. J. & Poze, T. (1980). SES synectics and gifted education today. Gifted Child Quarterly, 24(4), 147-151.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

23 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kahveci, H., & Demirhan, E. (2025). Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği. Fen, Matematik ve Bilgisayar Eğitiminde Yenilikler Dergisi, 1(2), 109-122. https://izlik.org/JA68ER76YG
AMA
1.Kahveci H, Demirhan E. Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği. jismce. 2025;1(2):109-122. https://izlik.org/JA68ER76YG
Chicago
Kahveci, Hasan, ve Eda Demirhan. 2025. “Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği”. Fen, Matematik ve Bilgisayar Eğitiminde Yenilikler Dergisi 1 (2): 109-22. https://izlik.org/JA68ER76YG.
EndNote
Kahveci H, Demirhan E (01 Ekim 2025) Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği. Fen, Matematik ve Bilgisayar Eğitiminde Yenilikler Dergisi 1 2 109–122.
IEEE
[1]H. Kahveci ve E. Demirhan, “Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği”, jismce, c. 1, sy 2, ss. 109–122, Eki. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68ER76YG
ISNAD
Kahveci, Hasan - Demirhan, Eda. “Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği”. Fen, Matematik ve Bilgisayar Eğitiminde Yenilikler Dergisi 1/2 (01 Ekim 2025): 109-122. https://izlik.org/JA68ER76YG.
JAMA
1.Kahveci H, Demirhan E. Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği. jismce. 2025;1:109–122.
MLA
Kahveci, Hasan, ve Eda Demirhan. “Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği”. Fen, Matematik ve Bilgisayar Eğitiminde Yenilikler Dergisi, c. 1, sy 2, Ekim 2025, ss. 109-22, https://izlik.org/JA68ER76YG.
Vancouver
1.Hasan Kahveci, Eda Demirhan. Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Sinektik Tekniğine İlişkin Görüşleri: Basit Makineler Örneği. jismce [Internet]. 01 Ekim 2025;1(2):109-22. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68ER76YG



Bu eser Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.


This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International License.