This study reveals that Bradysia impatiens (Johannsen, 1912) (Diptera: Sciaridae) has been recorded for the first time as a harmful species in salep orchid cultivation in Turkey, and has been definitively identified using both morphological and molecular methods. During the ex vitro symbiotic germination process, larvae were observed feeding on root tissues, plant parts, and symbiotic fungal hyphae, causing direct damage; adult individuals, on the other hand, were determined to cause indirect losses by transmitting fungal pathogens. This dual mode of damage poses a serious threat to salep production carried out by the symbiotic cultivation method. Pest specimens were collected from ex vitro cultivation pots at the Department of Biology, Ondokuz Mayıs University, between 2015 and 2018. Species identification was based on morphological characteristics and the phylogenetic position was confirmed by molecular analysis using the 679 bp cytochrome c oxidase subunit 1 (mt COI) gene region. The findings reveal that in order to ensure the sustainability of salep orchid cultivation in Turkey, targeted pest management strategies for B. impatiens need to be urgently developed.
Bradysia impatiens Serapias vomeracea symbiotic germination orchid pest mt COI
Bu çalışma, Bradysia impatiens (Johannsen, 1912) (Diptera: Sciaridae) türünün Türkiye’de salep orkidesi yetiştiriciliğinde zararlı bir tür olarak ilk kez kaydedildiğini ve morfolojik ile moleküler yöntemler kullanılarak kesin olarak tanımlandığını ortaya koymaktadır. Ex vitro simbiyotik çimlenme sürecinde larvaların kök dokuları, bitki kısımları ve simbiyotik mantar hifleri üzerinde beslenerek doğrudan zarar oluşturduğu; ergin bireylerin ise mantar patojenlerini taşıyarak dolaylı kayıplara yol açtığı belirlenmiştir. Bu çift yönlü zararlılık, simbiyotik yetiştirme yöntemiyle yürütülen salep üretimi için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Zararlı örnekleri, 2015–2018 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Biyoloji Bölümü’ndeki ex vitro yetiştirme saksılarından toplanmıştır. Tür teşhisi morfolojik özelliklere dayandırılmış ve 679 bp uzunluğundaki sitokrom c oksidaz alt birim 1 (mt COI) gen bölgesi kullanılarak yapılan moleküler analiz ile filogenetik konumu doğrulanmıştır. Bulgular, B. impatiens’in Türkiye’de salep orkidesi yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla hedefe yönelik zararlı yönetim stratejilerinin acilen geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Bradysia impatiens Serapias vomeracae Simbiyotik çimlenme Orkide zaralısı mt COI
etik beyan bulunmamaktadır.
Bu araştırma Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu tarafından desteklendi (Proje No: 14Z218)
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Bitki Hücresi ve Moleküler Biyoloji, Tarımda Entomoloji, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 8 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 15 Ekim 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 1 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.21597/jist.1761096 |
| IZ | https://izlik.org/JA47MP58GU |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1 |