Araştırma Makalesi

Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Cilt: 5 Sayı: 2 21 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Öz

Hava kirliliği günümüz için önemli bir problem olmakla birlikte sanayileşme, orman yangınları, egzoz gazları, kalitesiz yakıt kullanımı gibi sebepler gelecek nesilleri de tehdit edecek ciddi bir problem ile bizleri yüzleştirmektedir. Bu sebepler içerisinde ise yoğun sanayileşme hava kirliliğinde rol oynayan en önemli faktörlerden birisidir. Bölgesel sanayi gelişimi şehirlerde hava kalitesini etkilemektedir. Sanayinin gelişmesi ile birlikte bazı kirleticilerin miktarı azalmakta iken, ozon seviyelerinde artış yaşanmaktadır. Önümüzdeki yıllarda hava kirliliğini neden olacağı problemleri daha fazla hissetmemek, hava kalitesini yönetmek ve risklere karşı önlem almak için hava kirliliğinin tahmin edilmesi kaçınılmaz hale gelmektedir. Bu çalışmada sanayinin gelişmiş olduğu Kocaeli ve Sakarya illeri ile sanayinin çok fazla gelişmediği Çanakkale illeri için 2018-2021 arası saatlik ozon seviyelerini tahmin etmek amacıyla zaman serilerine dayalı makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemleri uygulanmıştır. Uygulanan modeller Ortalama Mutlak Hata (MAE), Bağıl Mutlak Hata (RAE) ve R-kare (R2) metrikleri kullanılarak karşılaştırılmış ve en etkin yöntemin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adnane, A., Leghrib, R., Chaoufi, J., & Chirmata, A., 2020. The Use of a Recurrent Neural Network for Forecasting Ozone Concentrations in the City of Agadir (Morocco). Journal of Atomic, Molecular, Condensed Matter and Nano Physics, 7(3), 197-206.
  2. Alghieth, M., Alawaji, R., Saleh, S. H., Alh, S., 2021. Air Pollution Forecasting Using Deep Learning. International Journal of Online & Biomedical Engineering, 17(14).
  3. Alipio, M. M., 2020. Do latitude and ozone concentration predict Covid-2019 cases in 34 countries?. medRxiv.
  4. Allu, S. K., Srinivasan, S., Maddala, R. K., Reddy, A., Anupoju, G. R., 2020. Seasonal ground level ozone prediction using multiple linear regression (MLR) model. Modeling Earth Systems and Environment, 6, 1981-1989.
  5. Bekesiene, S., Meidute-Kavaliauskiene, I., Vasiliauskiene, V., 2021. Accurate prediction of concentration changes in ozone as an air pollutant by multiple linear regression and artificial neural networks. Mathematics, 9(4), 356.
  6. Bilgin, G., 2021. Investigation of The Risk of Diabetes in Early Period using Machine Learning. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 4(1), 55-64.
  7. Chattopadhyay, G., Midya, S. K., Chattopadhyay, S., 2019. MLP based predictive model for surface ozone concentration over an urban area in the Gangetic West Bengal during pre-monsoon season. Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics, 184, 57-62.
  8. Chelani, A. B., 2010. Prediction of daily maximum ground ozone concentration using support vector machine. Environmental monitoring and assessment, 162(1), 169-176.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Yazılımı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

6 Ocak 2022

Kabul Tarihi

20 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ay, Ş., & Ekinci, E. (2022). Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 5(2), 106-118. https://doi.org/10.38016/jista.1054331
AMA
1.Ay Ş, Ekinci E. Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması. jista. 2022;5(2):106-118. doi:10.38016/jista.1054331
Chicago
Ay, Şevket, ve Ekin Ekinci. 2022. “Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5 (2): 106-18. https://doi.org/10.38016/jista.1054331.
EndNote
Ay Ş, Ekinci E (01 Eylül 2022) Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5 2 106–118.
IEEE
[1]Ş. Ay ve E. Ekinci, “Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması”, jista, c. 5, sy 2, ss. 106–118, Eyl. 2022, doi: 10.38016/jista.1054331.
ISNAD
Ay, Şevket - Ekinci, Ekin. “Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 5/2 (01 Eylül 2022): 106-118. https://doi.org/10.38016/jista.1054331.
JAMA
1.Ay Ş, Ekinci E. Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması. jista. 2022;5:106–118.
MLA
Ay, Şevket, ve Ekin Ekinci. “Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, c. 5, sy 2, Eylül 2022, ss. 106-18, doi:10.38016/jista.1054331.
Vancouver
1.Şevket Ay, Ekin Ekinci. Ozon Konsantrasyonlarını Modellemek için Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması. jista. 01 Eylül 2022;5(2):106-18. doi:10.38016/jista.1054331

Cited By

Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi