Araştırma Makalesi

Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi

Cilt: 6 Sayı: 1 15 Mart 2023
PDF İndir
TR EN

Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi

Öz

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte yapay zekâ temelli uygulamalar pek çok alanda destek amaçlı kullanılmaktadır. Sağlık sektörü de bu tür uygulamaların yaygın kullanıldığı alanlardan bir tanesidir. Sağlık sektöründe teknolojik gelişime bağlı olarak meydana gelen bilgi artışı beraberinde radyolojik değerlendirmede uzmanlık gereğini doğurmuştur. Yoğun çalışma saatleri, sağlık kurumlarında her branştan uzmana ulaşılamaması ve özellikle acil patolojilerde erken teşhisin önemi göz önünde bulundurulduğunda hekimlere teşhis sürecinde destek olacak uygulamalara olan ihtiyacın önemi anlaşılmaktadır. Çalışma kapsamında Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri kullanılarak beyin kanamalarının tespitini gerçekleştirmek amacıyla güncel derin öğrenme yöntemlerinden Görsel Geometri Grubu (VGG), Artık Sinir Ağı (ResNet) ve EfficientNet mimarileri yine güncel bir veri kümesi olan PhysioNet’e uygulanmıştır. Modeller doğruluk, kesinlik, hassasiyet ve F1 skor metrikleri kullanılarak hem kendi aralarında hem de literatürdeki çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Gerçekleştirilen çalışma ile veri kümesine uygun model seçiminin önemi güncel modeller üzerinden ortaya konulmuştur. EfficientNet-B2 modelinin başarısı hem literatürdeki çalışmalardan hem de makale kapsamında değerlendirilen modellerden yüksek olmuştur. Elde edilen sonuçlar güncel derin öğrenme modellerinin, beyin kanaması teşhisine yardımcı olabilecek potansiyelde olduğunu göstermiştir. Çalışma acil servislerin yükünü çeken pratisyen hekimleri en azından beyin kanamasının varlığı konusunda uyarıp kanama durumunun gözden kaçmamasını sağlaması ve erken teşhisi açısından önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alawad, D. M., Mishra, A., Hoque, M. T., 2020. AIBH: accurate identification of brain hemorrhage using genetic algorithm based feature selection and stacking. Machine Learning and Knowledge Extraction, 2(2), 56-77. https://doi.org/10.3390/make2020005
  2. AlOthman, A. F., Sait, A. R. W., Alhussain, T. A., 2022. Detecting coronary artery disease from computed tomography images using a deep learning technique. Diagnostics, 12(9), 2073. https://doi.org/10.3390/diagnostics12092073
  3. Alquzi, S., Alhichri, H., Bazi, Y., 2021. Detection of COVID-19 using EfficientNet-B3 CNN and chest computed tomography images. ICICC 2021, International Conference on Innovative Computing and Communications, February 2021, Delhi, India, pp. 365-373.
  4. Altuve, M., Pérez, A., 2022. Intracerebral hemorrhage detection on computed tomography images using a residual neural network. Physica Medica, 99, 113-119. https://doi.org/10.1016/j.ejmp.2022.05.015
  5. Anupama, C. S. S., Sivaram, M., Lydia, E. L., Gupta, D., Shankar, K., 2022. Synergic deep learning model–based automated detection and classification of brain intracranial hemorrhage images in wearable networks. Personal and Ubiquitous Computing, 26, 1-10. https://doi.org/10.1007/s00779-020-01492-2
  6. Burduja, M., Ionescu, R. T., Verga, N., 2020. Accurate and efficient intracranial hemorrhage detection and subtype classification in 3D CT scans with convolutional and long short-term memory neural networks. Sensors, 20(19), 5611. https://doi.org/10.3390/s20195611
  7. Deng, J., Dong, W., Socher, R., Li, L.-J., Li, K., Fei-Fei, L., 2009. ImageNet: A large-scale hierarchical image database. CVPR09, IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition, 20-25 June 2009, Miami, Florida, USA, pp. 248-255.
  8. Gautam, A., Raman, B., 2021. Towards effective classification of brain hemorrhagic and ischemic stroke using CNN. Biomedical Signal Processing and Control, 63, 102178. https://doi.org/10.1016/j.bspc.2020.102178

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2022

Kabul Tarihi

21 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gençtürk, T. H., Kaya Gülağız, F., & Kaya, İ. (2023). Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 6(1), 75-84. https://doi.org/10.38016/jista.1215025
AMA
1.Gençtürk TH, Kaya Gülağız F, Kaya İ. Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi. jista. 2023;6(1):75-84. doi:10.38016/jista.1215025
Chicago
Gençtürk, Tuğrul Hakan, Fidan Kaya Gülağız, ve İsmail Kaya. 2023. “Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 6 (1): 75-84. https://doi.org/10.38016/jista.1215025.
EndNote
Gençtürk TH, Kaya Gülağız F, Kaya İ (01 Mart 2023) Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 6 1 75–84.
IEEE
[1]T. H. Gençtürk, F. Kaya Gülağız, ve İ. Kaya, “Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi”, jista, c. 6, sy 1, ss. 75–84, Mar. 2023, doi: 10.38016/jista.1215025.
ISNAD
Gençtürk, Tuğrul Hakan - Kaya Gülağız, Fidan - Kaya, İsmail. “Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 6/1 (01 Mart 2023): 75-84. https://doi.org/10.38016/jista.1215025.
JAMA
1.Gençtürk TH, Kaya Gülağız F, Kaya İ. Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi. jista. 2023;6:75–84.
MLA
Gençtürk, Tuğrul Hakan, vd. “Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, c. 6, sy 1, Mart 2023, ss. 75-84, doi:10.38016/jista.1215025.
Vancouver
1.Tuğrul Hakan Gençtürk, Fidan Kaya Gülağız, İsmail Kaya. Derin Öğrenme Yöntemleri Kullanılarak BT Taramalarında Beyin Kanaması Teşhisinin Karşılaştırmalı Bir Analizi. jista. 01 Mart 2023;6(1):75-84. doi:10.38016/jista.1215025

Cited By

Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi