Araştırma Makalesi

Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama

Cilt: 8 Sayı: 1 18 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama

Öz

Kronik hastalıkların artan prevalansı (görülme sıklığı) ve bunların bireylerin yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkileri, kamu sağlığı alanında öncelikli meseleler arasında yer almaktadır. Bu hastalıkların erken teşhis ve yönetimi, sağlık hizmetlerine erişimdeki eşitsizlikler ve sosyoekonomik faktörlerle karmaşıklaşan bir süreçtir. Bu bağlamda, makine öğrenimi yöntemleri, büyük ve karmaşık veri kümelerinden bilgi çıkararak tahminlerde bulunma konusunda önemli bir potansiyel sunmaktadır. Özellikle TabNet yöntemi, güçlü tahmin yetenekleri ve karmaşık ilişkileri modelleme kapasitesi ile dikkat çekmektedir. Bu çalışma, Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması verilerini kullanarak, Yapay Sinir Ağları (YSA), Convolutional Neural Network (CNN), Long Short-Term Memory (LSTM), Destek Vektör Makinesi (DVM), Rastgele Orman, Gradient Boosting ve TabNet gibi yöntemler ile bireylerin kronik hastalık durumlarının sınıflandırılmasını amaçlamaktadır. Bulgular, sağlık hizmetlerine genel erişimin iyi olduğunu, ancak bazı kesimlerin hala erişimde zorluklar yaşadığını; kronik hastalıkların genel sağlık durumu ve istihdam gibi faktörlerle güçlü bir ilişkisi olduğunu ve TabNet yönteminin yüksek doğruluk, kesinlik ve duyarlılık gibi performans metrikleri ile etkili bir sınıflandırma yapabildiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak model, %97 genel doğruluk oranı ile kronik hastalık durumunu başarıyla sınıflandırmıştır. Bu çalışma, sağlık politikalarının geliştirilmesi ve sektörel analizler için stratejik kararlar alınmasında kullanılabilecek değerli bilgiler sunmakta ve makine öğrenimi yöntemlerinin, özellikle TabNet tekniğinin, sağlık verileri analizinde etkin bir şekilde kullanılmasının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul izni alınmasına ihtiyaç duyulmamıştır..

Kaynakça

  1. Ahmed, N. A., Yiğit, A., Işık, Z., Alpkoçak, A., 2019. Identification of leukemia subtypes from microscopic images using convolutional neural network. Diagnostics, 9(3), 104. https://doi.org/10.3390/diagnostics9030104
  2. Ahsan, M., Khan, A., Khan, K. R., Sinha, B. B., Sharma, A. 2023. Advancements in medical diagnosis and treatment through machine learning: a review. Expert Systems, 41(3). https://doi.org/10.1111/exsy.13499
  3. Akcan, F., Sertbaş, A., 2021. Topluluk Öğrenmesi Yöntemleri ile Göğüs Kanseri Teşhisi. Electronic Turkish Studies, 16(2).
  4. Albin Ahmed, A., Shaahid, A., Alnasser, F., Alfaddagh, S., Binagag, S., Alqahtani, D., 2023. Android ransomware detection using supervised machine learning techniques based on traffic analysis. Sensors, 24(1), 189. https://doi.org/10.3390/s24010189
  5. Almutairi, M., Chiroma, H., Abubakar, S., 2022. Detecting elderly behaviors based on deep learning for healthcare: recent advances, methods, real-world applications and challenges. IEEE Access, 10, 69802-69821. https://doi.org/10.1109/access.2022.3186701
  6. Al-Shamisi, M. H., Assi, A., Hejase, H., 2013. Artificial neural networks for predicting global solar radiation in al ain city - uae. International Journal of Green Energy, 10(5), 443-456. https://doi.org/10.1080/15435075.2011.641187
  7. Altuntaş, O., Esra, A. K. I., Huri, M., 2015. Kronik hastalıklarda ilaç kullanımının yaşam kalitesi ve sosyal katılıma etkisi üzerine nitel bir çalışma. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 3(2), 79-86.
  8. An, W., Liang, M., 2012. A new intrusion detection method based on svm with minimum within‐class scatter. Security and Communication Networks, 6(9), 1064-1074. https://doi.org/10.1002/sec.666

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Öğrenme (Diğer), Veri Madenciliği ve Bilgi Keşfi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

7 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

18 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

28 Şubat 2024

Kabul Tarihi

8 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gür, Y. E., & Eşidir, K. A. (2025). Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 8(1), 1-24. https://doi.org/10.38016/jista.1444481
AMA
1.Gür YE, Eşidir KA. Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama. jista. 2025;8(1):1-24. doi:10.38016/jista.1444481
Chicago
Gür, Yunus Emre, ve Kamil Abdullah Eşidir. 2025. “Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 8 (1): 1-24. https://doi.org/10.38016/jista.1444481.
EndNote
Gür YE, Eşidir KA (01 Mart 2025) Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 8 1 1–24.
IEEE
[1]Y. E. Gür ve K. A. Eşidir, “Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama”, jista, c. 8, sy 1, ss. 1–24, Mar. 2025, doi: 10.38016/jista.1444481.
ISNAD
Gür, Yunus Emre - Eşidir, Kamil Abdullah. “Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 8/1 (01 Mart 2025): 1-24. https://doi.org/10.38016/jista.1444481.
JAMA
1.Gür YE, Eşidir KA. Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama. jista. 2025;8:1–24.
MLA
Gür, Yunus Emre, ve Kamil Abdullah Eşidir. “Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, c. 8, sy 1, Mart 2025, ss. 1-24, doi:10.38016/jista.1444481.
Vancouver
1.Yunus Emre Gür, Kamil Abdullah Eşidir. Makine Öğrenimi Yöntemleri ile Bireylerin Kronik Hastalık Durumlarının Sınıflandırılması: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Üzerine Bir Uygulama. jista. 01 Mart 2025;8(1):1-24. doi:10.38016/jista.1444481

Cited By

Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi