Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü
Öz
Özet: Dünyada ve Türkiye’de elektronik ticaretin artmasıyla müşterilerin teslimat konusundaki hız ve esneklik beklentisini artırmıştır ve son adım teslimatı daha da önemli hale getirmiştir. Nihai tüketiciye dokunması nedeniyle memnuniyet üzerinde doğrudan etkiye sahip olan bu aşama, lojistik açısından en problemli ve maliyetli bir evredir. Bu problemlerden bazıları gürültü kirliliği, CO2 salınımı ve trafik yoğunluğu olup bunlarla da sınırlı değildir. Son adım teslimat uygulamalarında yeniliklere ihtiyaç duyulmaktadır. Özellikle kaldırımlarda ve sokaklarda giden elektrikli ve sürücüsüz kara araçları olarak tanımlanan otonom teslimat araçlarının (ADV) değişim ihtiyacını karşılayabileceğine ve son adım teslimat pazarında devrim yaratma potansiyeline sahip olduğuna inanılmakta, bu nedenle daha sürdürülebilir, verimli ve müşteri odaklı bir ulaşım alternatifi olarak karşımıza çıkmaktadır. Otonom araçların kabulü birçok araştırmaya konu olmasına rağmen, çok az araştırma Otonom Teslimat Araçlarının kabulünü konu edinmiştir. Bu nedenle ADV'lerin kullanıcı kabulünü belirleyen yapılara ilişkin daha kapsamlı bir genel bakış elde etmek önem arz etmektedir. Bu çalışmada uyarlanmış bir UTAUT2 modeli ve TRI modeli kullanılarak üniversite öğrencilerinin ADV kabulü ile ilgili algı ve niyetleri araştırılmıştır. Hipotezlerin test edilmesinde Smart PLS4 yazılımı kullanılmış ve çoklu grup analizi ile TRI yüksek ve düşük gruplar kıyaslanmıştır. Araştırma sonucunda göre iki grup arasında özellikle fiyat hassasiyetinin ADV kabulü üzerindeki etkisinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Althuizen, N. (2018). Using structural technology acceptance models to segment intended users of a new technology: Propositions and an empirical illustration. Information Systems Journal, 28(5), 879-904.
- Anderson, J. C. ve Gerbing, D. W. (1988), “Structural equation modelling in practice: A review and recommended two-step approach”, Psychological Bulletin, 103, 411-423.
- Bagozzi, R.P. ve Yi, Y. (1988), “On the evaluation of structural equation models”, Journal of the Academy of Marketing Science, 16 1, 74-94.
- Bates, O., Friday, A., Allen, J., Cherrett, T., McLeod, F., Bektas, T., ve Davies, N. (2018, April). Transforming last-mile logistics: Opportunities for more sustainable deliveries. In Proceedings of the 2018 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1-14).
- Boysen, N., Fedtke, S., ve Schwerdfeger, S. (2021). Last-mile delivery concepts: a survey from an operational research perspective. Or Spectrum, 43, 1-58.
- Brown, S. A., ve Venkatesh, V. (2005). Model of adoption of technology in households: A baseline model test and extension incorporating household life cycle. MIS quarterly, 399-426.
- Carmines, E. G., ve Zeller, R. A. (1979). Reliability and validity assessment. Sage publications.
- Chaveesuk, S., Chaiyasoonthorn, W., Kamales, N., Dacko-Pikiewicz, Z., Liszewski, W., ve Khalid, B. (2023). Evaluating the Determinants of Consumer Adoption of Autonomous Vehicles in Thailand—An Extended UTAUT Model. Energies, 16(2), 855.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
27 Mart 2023
Gönderilme Tarihi
25 Şubat 2023
Kabul Tarihi
13 Mart 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1
APA
Ecevit, M. Z. (2023). Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 6(1), 166-183. https://doi.org/10.51513/jitsa.1256291
AMA
1.Ecevit MZ. Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü. Jitsa. 2023;6(1):166-183. doi:10.51513/jitsa.1256291
Chicago
Ecevit, Mehmet Zahid. 2023. “Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 6 (1): 166-83. https://doi.org/10.51513/jitsa.1256291.
EndNote
Ecevit MZ (01 Mart 2023) Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 6 1 166–183.
IEEE
[1]M. Z. Ecevit, “Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü”, Jitsa, c. 6, sy 1, ss. 166–183, Mar. 2023, doi: 10.51513/jitsa.1256291.
ISNAD
Ecevit, Mehmet Zahid. “Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 6/1 (01 Mart 2023): 166-183. https://doi.org/10.51513/jitsa.1256291.
JAMA
1.Ecevit MZ. Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü. Jitsa. 2023;6:166–183.
MLA
Ecevit, Mehmet Zahid. “Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, c. 6, sy 1, Mart 2023, ss. 166-83, doi:10.51513/jitsa.1256291.
Vancouver
1.Mehmet Zahid Ecevit. Son Adım Teslimat Yöntemi Olan Otonom Teslimat Araçlarının Tüketiciler Tarafından Kabulü: Teknolojiye Hazırlığın Düzenleyici Rolü. Jitsa. 01 Mart 2023;6(1):166-83. doi:10.51513/jitsa.1256291
Cited By
Autonomous Vehicle Technology and Technology Acceptance: The Role of Technological Readiness on Consumers' Attitudes Towards Driverless Cars and Intention to Use in the Future
Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35234/fumbd.1385541Experiencing MaaS (mobility-as-a-service): The role of usefulness, trust, and intention to use in MaaS systems
Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi
https://doi.org/10.51513/jitsa.1844916