Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri

Berna Mumcu; Havva Filiz Alkan Meşhur

doi:10.51513/jitsa.1529225

Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri

Öz

Bu çalışma kentlerin sürdürülebilirlik sorunlarını ele alırken, yapay zekâ ve yeşil ulaşım sistemlerinin entegrasyonunun bu sorunlara nasıl çözüm sunduğunu araştırmaktadır. Ulaşımın enerji tüketimi ve karbon emisyonlarına olan etkisi göz önüne alındığında, yeşil ulaşım kavramı, düşük karbonlu ve sürdürülebilir bir ulaşımı hedeflemektedir. Yapay zekâ, trafik yönetimi ve enerji verimliliği gibi alanlarda önemli katkılar sunarak, şehir içi trafiği optimize edebilmekte ve karbon emisyonlarını azaltabilmektedir. Çalışmada yapay zekâ destekli ulaşım sistemlerinin trafik sıkışıklığını azaltma, enerji tüketimini optimize etme ve çevresel etkileri minimize etme potansiyelini vurgulanmaktadır. Aynı zamanda, yapay zekâ ve yeşil ulaşımın kent yaşamını nasıl dönüştürebileceği ve sürdürülebilirlik hedeflerine nasıl katkı sağlayabileceği dünya ve Türkiye’den örnekler üzerinden incelenmiştir. Bu bağlamda, yeşil ulaşımın tarihçesi, teknolojik gelişmeler ve toplumsal bilinçlenmenin gelecekteki önemine de değinilmiştir. Makalenin bulguları, yapay zekâ ve yeşil ulaşımın entegre edilmesiyle daha sürdürülebilir, verimli ve çevre dostu şehirler oluşturmanın mümkün olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Accenture Digital, (2023). Monetizing Digital Services in Automotive: A wake-up call for automakers to rethink their strategic priorities, 5.
Acemoglu, D. & Pascual, R. (2018). The race between man and machine: Implications of technology for growth, factor shares and employment. American Economic Review, 108 (6): 1488–1542.
Akgüngör, A. & Doğan, E. (2009). Trafik kazası tahminine yapay zekâ yaklaşımı: Model geliştirme ve uygulama. Taşıma, 24 (2): 135-142.
Amsterdam Smart City. (2019). (https://amsterdamsmartcity.com/updates/news/amsterdam-smart-city-mobility-experience-delegati amsterdam 2019). 28.09.2024 tarihli erişim.
Anonim, (2022). Elektrikli Araçların Çevreye Yararları | Beefull Blog, 08.01.2024 Tarihli erişim.
Anonim, (2023). A Brief History of Autonomous Vehicle Technology, Interactive Override Import / www-wired-com__brandlab__2016__03__a-brief-history-of-autonomous-vehicle-technology / 14/10/2020 15:52 | WIRED, 08.01.2024 Tarihli erişim.
Baidu. (2020).(https://ir.baidu.com/static-files/60164d47-7103-4181-909c-57eea0355d83). 17.09.2024 tarihli erişim.
Beneicke, J., Juan, A.A., Xhafa, F., Lopez, D. & Freixes, A. (2020). Empowering citizens’ cognition and decision making in smart sustainable cities. in IEEE Consumer Electronics Magazine, (9): 102-108.

Bjorklund, M. (2011). Influence from the business environment on environmental purchasing-drivers and hinders of purchasing green transportation services. J. Purch. Supply Manag. (17): 11–22.
Bonilla, D. & Foxon, T. (2009). Demand for new car fuel economy in the United Kingdom, J. Transp. Ekon. Politics, (43): 55-83.
Carnegie Mellon University. (2019). (https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2019/october/traffic-moves-at-speed-of technology.html). 17.09.2024 tarihli erişim.
Chen, X., Sheng, J., Wang, X. & Deng, J. (2016). Exploring determinants of attraction and helpfulness of online product review: a consumer behaviour perspective. Discrete Dynamics in Nature and Society, 1-19.
Chen, N., Chen, Y., Song, S., Huang, C. T. & Ye, X. (2016). Poster abstract: Smart urban surveillance using fog computing. In Proceedings- 1st IEEE/ACM Symposium on Edge Computing, SEC 2016 (pp. 95-96). Article 7774684 (Proceedings- 1st IEEE/ACM Symposium on Edge Computing, SEC 2016). Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc.
Chen, W., Milosevic Z., Rabhi F. & Berry, A. (2023). Real-Time Analytics: Concepts, Architectures, and ML/AI Considerations. IEEEAccess, (11): 71634-71657.
Çapalı, B., Terzi, S., & Saltan, M. (2022). Toplu taşıma yolcularının sosyo-demografik özelliklerinin erişilebilirlik, bekleme ve seyahat süresi algısına etkisi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 10(4): 1303-1314.
De Oña, J., De Oña, R. & Calvo, F.J. (2012). A classification tree approach to identify key factors of transit service quality. Expert Systems with Applications, 39(12).
Dell’Olio, L., Ibeas, A., Cecin, P. (2011). The quality of service desired by public transport users. Transport Policy, 18(1), 217–227.
De Vos, J., Waygood, E.O.D. & Letarte, L. (2020). Modeling the Desire for Using Public Transport. Travel Behaviour and Society, (19): 90–98.
Ebinger J. ve Vandycke, O. (2015). Moving toward climate-resilient transport: the world bank’s experience from building adaptation into programs, Washington: World Bank, 17-35.
English, T. (2016). Local Motors Creates Electric Autonomous Car That Drives IBM’s Watson. Interesting Engineering Article.
European Commission. (2019). EU Mobility & Transport achievements 2019-2024. (https://transport.ec.europa.eu/eu-mobility-transport-achievements-2019-2024/sustainable-smart-mobility_en). 22.10.2024 tarihli erişim.
European Parliament, (2014). Mapping Smart Cities in The EU Brussels: Policy Department, Economic and Scientific Policy, Directorate-General For Internal Policies.
Ezell, S. (2010). Intelligent Transportation Systems. The Information Technology & Innovation Foundation. Journal of Transportation Technologies, 4 (3): 196-204.
Ferguson, E. (1997). The Rise and Fall of the American Carpool: 1970–1990. Transportation, 24(4): 349–376.
Garret, O. (2017). 10 million self-driving cars will hit the road by 2020: Here’s How to Make a Profit. Forbes. (https://www.forbes.com/sites/oliviergarret/2017/03/03/10-million-self-driving-cars-will-hit-the-road-by-2020-heres-how-to-profit/) 10.10.2024 tarihli erişim.
Grzelec, K. & Hebel, K. (2016). Instruments shaping sustainable mobility of urban residents. Torun Business Review, 15 (3): 33-43.
Hangzhou Municipal Government. (2021). Hangzhou Transportation Seepeds Up the Construction of Comprehensive Transportation Network. (https://www.seetao.com/details/117377.html). 22.10.2024 tarihli erişim.
Hazen, B.T., Mollenkopft, D.A. & Wang, Y. (2016). Remanufacturing for the circular economy: An examination of consumer switching behavior. Business Strategy and the Enviroment, (26) 4: 451-464.
Hoogendoorn, S.P. & Bovy, P. (2001). State-of-the-art of vehicular traffic flow modelling. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers. Part I: Journal of Systems and Control Engineering, 215(4): 283–303.
Ibrahim, M. (2003). Improvements and Integration of a Public Transport System: The Case of Singapore. Cities, 20 (3): 205-216.
ISBAK, (2022). Akıllı Ulaşım Sistemleri: Trafik Yönetim Sistemleri. 08.01.2024 Tarihli erişim.
Jiang, F., Jiang, Y., Zhi, H., Dong, Y., Li, H., Ma, S., Wang, Y., Dong, Q., Shen, H. & Wang, Y. (2017). Artificial Intelligence in Healthcare: Past, Present and Future. Stroke and Vascular Neurology, 2 (4): 230–243.
Jiang, Z., Chen, Y., Li, X. & Li, B. (2021). A heuristic optimization approach for multi-vehicle and one-cargo green transportation scheduling in shipbuilding. Advanced Engineering Informatics, 49, 101306.
JR-Central. (2020). Contribution to Global Environment Preservation (https://global.jr-central.co.jp/en/company/environment/contribution.html). 19.09.2024 tarihli erişim.
Kalra, N. & Paddock, S.M. (2016). Driving to safety: How many miles of driving would it take to demonstrate autonomous vehicle reliability? Transportation Research Part A: Policy and Practice, 94: 182-193.
Kastal, A. & Köse, A.O. (2009). Yapay Zekâ, XIV. Türkiye’de İnternet Konferansı, Bilgi Üniversitesi, Aralık 12-13, 2009.
Konya Büyükşehir Belediyesi. (2022). Konya Akıllı Şehir Stratejisi ve Yol Haritası 2022 – 2030.
Kushwaha, A.K. Pharswan, R., Kumar, P. & Kar, K.A. (2022). How Do Users Feel When They Use Artificial Intelligence for Decision Making? A Framework For Assessing Users. Perception. Information System Frontier. Information System Frontiers, 25-3(17):1260.
Lawson, S. (2018). Tackling the Transition to Automated Vehicles, Roads that Cars can Read Report III. European Road Assessment Association.
Lin, P. (2016). Why ethics matters for autonomous cars. In: Autonomous Driving. Springer Berlin Heidelberg, 69-85.
Litman, T. (2020). Autonomous Vehicle Implementation Predictions Implications for Transport Planning. Victoria Transport Policy Institute, 24 March 2020.
Lu, N., Cheng, N., Zhang, N., Shen X. & Mark, J.W. (2014). Connected Vehicles: Solutions and Challenges. in IEEE Internet of Things Journal, (1): 89-299.
Maheshwari, P., Khaddar, R. & Kachroo, P. (2016). Sürdürülebilir Ulaşım Sistemlerinin Planlanmasına Yönelik Performans Endekslerinin Dinamik Modellenmesi. 16, 371–393.
Milakis, D., Arem, B. & Wee, B. (2017). Policy and society related implications of automated driving: A review of literature and directions for future research. Journal of Intelligent Transportation Systems, 21(4), 324–348.
Mohammed, A.A., Burhanuddin, B.A. & Basiron, D. (2018). Tunggal Key Enablers of IoT Strategies in the Context of Smart City Innovation. Journal of Advanced Research in Dynamical and Control Systems, 10(4): 582-589.
NHTSA. (2017). NHTSA-IIHS Announcement on AEB. (https://www.nhtsa.gov/press-releases/nhtsa-iihs-announcement-aeb). 22.10.2024 tarihli erişim.
Niestadt, M., Debyser, A., Scordamaglia, D. & Pape, M. (2019). Artificial Intelligence in Transport: Current and Future Developments, Opportunities and Challenges. European Parliamentary Research Service. EPRS_BRI (2019) 635609_EN.pdf (europa.eu).
Nimako, S.G. & Winneba, K.G. (2012). Consumer Replacement Behavior: A Theoretical Review and Research Agenda. Social Science and Management Research Journal, 2 (3): 74-85.
Nishant, R., Kennedy, M. & Corbett, J. (2020). Artificial Intelligence for Sustainability: Challenges, Opportunities, and a Research Agenda. International Journal of Information Management, 53, 102104.
Page, J.F., Bellis, E.S., Scheifflee, T.G. & Hendricks, S.L. (2001). The Relative Frequency of Unsafe Driving Acts in Serious Traffic Crashes, Smart Technical Report, U.S. Department of Transportation. The Relative Frequency of Unsafe Driving Acts in Serious Traffic Crashes [Summary Report] (bts.gov).
Pandey, K.A. (2023). Development and Deployment of Green Artificial Intelligence. International Journal of Mathematics and Computer Research, 11(4): 3328-3332.
Parkinson, S., Ward, P., Wilson, K. & Miller, J. (2017). Cyber Threats Facing Autonomous and Connected Vehicles: Future Challenges, in IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, 18, 2898-2915.
Pocard, N. (2021). 4 Ways to Improve Public Transport (With Input From the Public), Clean Energy Fuel Cell Electric Buses.
Poyet, P. (2022). The Rational Climate e-Book, (2nd Edition) (4) (PDF) The Rational Climate e-Book (2nd Edition) (researchgate.net).
Rietveld, P. & Daniel V. (2004). Determinants of bicycle use: Do municipal policies matter? Transp. Res. A, 38, 531–50.
Sayed, S., Yasser, A.H. & Hefny, H. (2023). Artificial intelligence‑based traffic flow prediction a comprehensive review. Journal of Electrical Systems and Information Technology, 10 (1): 42.
Schwall, M., Daniel, T., Victor, T., Favaro, F. & Hohnhold, H. (2020). Autonomous Driving Safety Report.
Senin, S.N., Fahmy-Abdullah, M. & Masrom, M.A.N. (2021). The implementation of green transportation towards low carbon city, IOP Conf. Ser.: Earth Environ. Sci. 736, 012063.
Singh, S. & Saini, B.S. (2021). Autonomous cars: Recent developments, challenges, and possible solutions, IOP Conf. Ser.: Mater. Sci. Eng. 1022.
Smart Nation Singapore. (2019). National Artificial Intelligence Strategy. Smart Nation Singapore. (https://www.smartnation.gov.sg/files/publications/national-ai-strategy-summary.pdf).22.10.2024 tarihli erişim.
Suman, S. (2021). Artificial intelligence in nuclear industry : chimera or solution. Journal of Cleaner Production 278, 124022.
Sussmann, J.M. (2005). Perpesctives on Intelligent Transportation Ssystems, Springer, New York.
Taştan, Y. & Kaymaz, H. (2021). Otonom Araçların Yaygınlaşmasının Önündeki Zorluklar. International Symposium on Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, 33 (2): 195-209.
Tektaş M., Akbaş A. & Topuz V. (2002). Yapay Zekâ Tekniklerinin Trafik Kontrolünde Kullanılması Üzerine Bir İnceleme, I. Uluslararası Trafik ve Yol Güvenliği Kongresi.
Tesla. (2022). Tesla Autonomy Day: AI in Sustainable Driving. Tesla Inc. (https://www.tesla.com/support/autopilot).
Todorovic, M. & Simic, M. (2019). Current State of the Transition to Electrical Vehicles. in Intelligent Interactive Multimedia Systems and Services. Cham: Springer International Publishing.
Transport for London, (2019). (https://web.archive.org/web/20140228171902/http://www.tfl.gov.uk/gettingaround/walking/2896.aspx) 28.12.2023 tarihli erişim.
Treiber M. & Kesting A. (2013). Traffic Flow Dynamics: Data, Models and Simulation, Springer Heidelberg New York Dordrecht, London, Berlin.
Treiblmaier, H., Rejeb, A. & Strebinger, A. (2020). Blockchain as a driver for smart city development: Application fields and a comprehensive research agenda. Smart Cities, 3(3): 853-872.
Tseng, H. & Wu, J. (2012). Affordability of electric vehicles for a sustainable transport system: An economic and environmental analysis. Energy Policy 61:441-447.
Uluslararası Enerji Ajansı, (2021). Net Zero By 2050, IEA: Paris, France.
UN. (2021). The sustainable development goals report 2021. New York: UN.
Vallati, M. (2006). AI Planning for Urban Traffic Control: Moving from Objects to Flows.
Walker, J. (2015). Mobilizing Intelligent Transport Systems (AUS)-Intelligent Transport Systems Report. (https://www.gsma.com/iot/wpcontent/uploads/2015/09/ITS-report-new.pdf).15.09.2024 tarihli erişim.
Wang, J., Chen, R. & He, Z. (2019). Traffic speed prediction for urban transportation network: A path based deep learning approach. Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 100, 372-385.
Wann-Ming, W. (2019). Constructing urban dynamic transportation planning strategies for improving quality of life and urban sustainability under emerging growth management principles. Sustainibility, 44, 275–290.
Wilbur, M., Sivagnanam, A., Ayman, A., Samaranayeke, S., Dubey, A. & Laszka, A. (2023). Artificial Intelligence for Smart Transportation. 2308.07457.pdf (arxiv.org).
WHO. (2023). Global status report on road safety 2023.
WMO. (2020). United in Science report: Climate Change has not stopped for COVID19.
Wu, J., Wang, Y., Li, W. & Wu, H. (2021). Research on Green Transport Mode of Chinese Bulk Cargo Based on Fourth-Party Logistics. Journal of Advanced Transportation, 1-16.
Yiğit, E., Öner, A.E. & Yöntem, O. (2020). The effects of autonomous vehicles on the automotive industry and the innovations they bring, International Symposium on Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, 181-186.
Zhang, X. (2021). Analysis of Smart Cities in Singapore-Based Artificial Intelligence, IEEE International Conference on Robotics, Automation and Artificial Intelligence (RAAI), Hong Kong, 73-77.
Zhenlin, W., Peng, Z. & Shulin, A. (2012). Efficiency Evaluation of Beijing Intelligent Traffic Management System Based on super-DEA.
Url-1 , erişim tarihi 12.01.2024.
Url-2 , erişim tarihi 12.01.2024.
Url-3 , erişim tarihi 12.01.2024.
Url-4 , erişim tarihi 12.01.2024.
Url-5 , erişim tarihi 12.01.2024.
Url-6 , erişim tarihi 12.01.2024.
Url-7 , erişim tarihi 08.01.2024.
Url-8 , erişim tarihi 12.01.2024.
Url-9 , erişim tarihi 02.04.2024.
Url-10 < https://www.mercedes-benz.com.tr/passengercars/brand/me-time/teknoloji-ve-inovasyon/baglantili-araclar.html>, erişim tarihi 02.04.2024.
Url-11, erişim tarihi 02.04.2024.
Url-12 , erişim tarihi 15.09.2024.
Url-13 erişim tarihi 15.09.2024.
Url-14 erişim tarihi 14.10.2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Şehir ve Bölge Planlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Berna Mumcu
0009-0004-7635-673X
Türkiye

Havva Filiz Alkan Meşhur ^*
0000-0002-6311-9151
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

19 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

6 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

21 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.51513/jitsa.1529225

IZ

https://izlik.org/JA84DY52SH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mumcu, B., & Alkan Meşhur, H. F. (2025). Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 8(1), 66-89. https://doi.org/10.51513/jitsa.1529225

AMA

1.Mumcu B, Alkan Meşhur HF. Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri. Jitsa. 2025;8(1):66-89. doi:10.51513/jitsa.1529225

Chicago

Mumcu, Berna, ve Havva Filiz Alkan Meşhur. 2025. “Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 8 (1): 66-89. https://doi.org/10.51513/jitsa.1529225.

EndNote

Mumcu B, Alkan Meşhur HF (01 Mart 2025) Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 8 1 66–89.

IEEE

[1]B. Mumcu ve H. F. Alkan Meşhur, “Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri”, Jitsa, c. 8, sy 1, ss. 66–89, Mar. 2025, doi: 10.51513/jitsa.1529225.

ISNAD

Mumcu, Berna - Alkan Meşhur, Havva Filiz. “Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 8/1 (01 Mart 2025): 66-89. https://doi.org/10.51513/jitsa.1529225.

JAMA

1.Mumcu B, Alkan Meşhur HF. Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri. Jitsa. 2025;8:66–89.

MLA

Mumcu, Berna, ve Havva Filiz Alkan Meşhur. “Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, c. 8, sy 1, Mart 2025, ss. 66-89, doi:10.51513/jitsa.1529225.

Vancouver

1.Berna Mumcu, Havva Filiz Alkan Meşhur. Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri. Jitsa. 01 Mart 2025;8(1):66-89. doi:10.51513/jitsa.1529225

Artificial Intelligence and Landscape Sustainability: Comparative Insights from Urban Sports and Recreation Areas in Turkey and Lithuania

Land

https://doi.org/10.3390/land14122330

Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri

Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Artificial Intelligence Technologies as Smart Solutions for Sustainable Protected Areas Management

Yeşil Ekonomi ve Yeşil Ulaşımın Sürdürülebilirliğe Etkisi

Kalkış safhasında uçak motorlarından kaynaklanan görsel duman yoğunluğunun yapay sinir ağları ile tahmin edilmesi

Artificial Intelligence and Landscape Sustainability: Comparative Insights from Urban Sports and Recreation Areas in Turkey and Lithuania