Araştırma Makalesi

Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması

Cilt: 9 Sayı: 2 27 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması

Öz

Bu çalışmayla Almanya, İspanya ve Türkiye’nin HS 8703 ve HS 8708 kapsamındaki otomotiv ihracatında taşıma modu yapısı karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, nihai araçlar ile parça ve aksam ihracatının aynı taşıma modu dağılımına sahip olup olmadığını ve pazar erişilebilirliğinin bu dağılıma nasıl yansıdığını incelemektir. Bu amaçla 2015 ve 2024 yıllarına ait ihracat değeri ve net ağırlık verileri kullanılmış; partner ülkeler Avrupa, Avrupa dışı kesintisiz kara bağlantılı ve Avrupa dışı kara bağlantısız pazarlar olarak sınıflandırılmıştır. Bulgular, otomotiv ihracatında taşıma modu yapısının ürün grubu ve partner pazar özelliklerine göre değiştiğini ortaya koymuştur. HS 8703 ihracatında denizyolu özellikle Avrupa dışı pazarlarda güçlü konumdayken, HS 8708 ihracatında Avrupa pazarında karayolu daha belirgin bir konumdadır. Türkiye’nin Avrupa’ya yönelik nihai araç ihracatında denizyolunun yüksek payını koruması, yakınlık ve kara bağlantısının taşıma modu tercihini tek başına açıklamadığını göstermektedir. Bu sonuç, mesafe ve kara bağlantısının taşıma modu dağılımını açıklamada önemli olmakla birlikte yeterli olmadığını; ürün niteliği, altyapı imkânları ve yerleşik lojistik ağlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ACEA. (2024). Pocket guide 2024/2025. European Automobile Manufacturers’ Association. Erişim: 03 Mart 2026 Erişim https://www.acea.auto/publication/the-automobile-industry-pocket-guide-2024-2025
  2. ANFAC. (2025). Informe anual 2024. Erişim: 10 Mart 2026 https://anfac.com/publicaciones/informe-anual-2024/
  3. Arencibia, A. I., Feo-Valero, M., García-Menéndez, L., & Román, C. (2015). Modelling mode choice for freight transport using advanced choice experiments. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 75, 252-267. https://doi.org/10.1016/j.tra.2015.03.027
  4. Brooks, M. R., Puckett, S. M., Hensher, D. A., & Sammons, A. (2012). Understanding mode choice decisions: A study of Australian freight shippers. Maritime Economics & Logistics, 14(3), 274-299. https://doi.org/10.1057/mel.2012.8
  5. Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahnen. (2024). Railway market analysis 2024: Germany. Bundesnetzagentur. Erişim: 10 Mart 2026 https://data.bundesnetzagentur.de/Bundesnetzagentur/SharedDocs/Downloads/EN/Areas/Rail/Downloads/MarketAnalysisRailway_2024_EN.pdf
  6. Carboni, A., & Dalla Chiara, B. (2018). Range of technical-economic competitiveness of rail-road combined transport. European Transport Research Review, 10, Article 45. https://doi.org/10.1186/s12544-018-0319-3
  7. Chandra, S., Ghosh, D., & Srivastava, S. K. (2016). Outbound logistics management practices in the automotive industry: An emerging economy perspective. Decision, 43(2), 145-165. https://doi.org/10.1007/s40622-015-0122-0
  8. Cullinane, K., & Toy, N. (2000). Identifying influential attributes in freight route/mode choice decisions: A content analysis. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 36(1), 41-53. https://doi.org/10.1016/S1366-5545(99)00016-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Lojistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

26 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özbaş, H. (2026). Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 9(2), 351-369. https://doi.org/10.51513/jitsa.1947804
AMA
1.Özbaş H. Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması. Jitsa. 2026;9(2):351-369. doi:10.51513/jitsa.1947804
Chicago
Özbaş, Hakkı. 2026. “Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 9 (2): 351-69. https://doi.org/10.51513/jitsa.1947804.
EndNote
Özbaş H (01 Ekim 2026) Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 9 2 351–369.
IEEE
[1]H. Özbaş, “Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması”, Jitsa, c. 9, sy 2, ss. 351–369, Eki. 2026, doi: 10.51513/jitsa.1947804.
ISNAD
Özbaş, Hakkı. “Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 9/2 (01 Ekim 2026): 351-369. https://doi.org/10.51513/jitsa.1947804.
JAMA
1.Özbaş H. Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması. Jitsa. 2026;9:351–369.
MLA
Özbaş, Hakkı. “Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması”. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, c. 9, sy 2, Ekim 2026, ss. 351-69, doi:10.51513/jitsa.1947804.
Vancouver
1.Hakkı Özbaş. Otomotiv ihracatında ürün niteliği ve pazar erişilebilirliğine göre taşıma modu yapısı: Almanya, İspanya ve Türkiye karşılaştırması. Jitsa. 01 Ekim 2026;9(2):351-69. doi:10.51513/jitsa.1947804