EN
TR
Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi
Öz
Yüksek basınç ve sıcaklık koşulları altında elektrik santrallerinde, kazanlarda, petrol ve gaz rafinerilerinde ve gemi üretim uygulamalarında yapı çelikleri ve paslanmaz çelikler yaygın olarak kullanılmaktadır. Sıklıkla bu uygulamalarda yapı çelikleri ile paslanmaz çeliklerin ergitme kaynağı yöntemleri ile birleştirilmesi gerekmektedir. Ancak farklı çeliklerin kaynağı farklı fiziksel, kimyasal ve mekanik özelliklerinden dolayı değişik güçlükler arz eder ve kaynak işleminde itina gerektirir. Bu bağlamda, farklı çeliklerin ergitme kaynakları ile başarılı bir şekilde birleştirilmesi için uygun kaynak parametrelerinin ve özellikle de uygun ilave tel kullanımı büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, TIG yöntemi olarak da bilinen, gaz tungsten ark kaynağı (GTAW) ile üretilen farklı S235JR (yapı çeliği) ve SAF 2205 (AISI 318LN) (dubleks paslanmaz çelik) bağlantıların mikro yapı ve mekanik özelliklerine üç farklı dolgu teli tipinin etkisi detaylı olarak incelenmiştir. Bu amaçla, 3 mm kalınlığında S235JR ve SAF 2205 levhalar, AWS ER70 S-6, AWS ER309LN ve AWS ER316LN olmak üzere üç farklı dolgu teli kullanılarak TIG yöntemi ile birleştirilmiştir. Kaynaklı bağlantıların kaynak bölgelerinde meydana gelen mikroyapısal değişiklikler ve mekanik özellikleri, detaylı optik mikroskop analizleri ve mekanik testler (sertlik ölçümleri, çekme ve eğme testleri) ile sistematik olarak karakterize edilmiştir. ER 309LN dolgu teli ile üretilen bağlantılar, S235JR yapı çeliği ana metale göre yaklaşık %100 mukavemet performansı sergilerken, ER70S-6 ve ER316LN dolgu telleri ile imal edilen bağlantılar sırasıyla yaklaşık %110 ve %108 oranında daha yüksek mukavemet performansı göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Bu çalışma kapsamında yürütülen metallografi çalışmaları, mikrosertlik ölçümleri ve mekanik testlerin (çekme ve bükme deneyleri) yapılmasındaki desteklerinden dolayı NOKSEL Çelik Boru Sanayi A.Ş., İskenderun’dan Sedat UYSAL (Fabrika Müdürü), Tuğrul YAZGAN (Kalite ve Mekanik Laboratuvar Sorumlusu) ile Mekanik Laboratuvar çalışanı Erhan Zeytun’a teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Ahmed M. M. Z., El-Sayed Seleman M. M., Fydrych D., Çam G., A review on friction stir welding of dissimilar Al- and Mg-alloys: Scientometric analysis and strategies for achieving high-quality joints. Journal of Magnesium and Alloys 11, 4082–4127, 2023.
- Arivazhagan N., Singh S., Prakash S., Reddy G. M., Investigation on AISI 304 austenitic stainless steel to AISI 4140 low alloy steel dissimilar joints by gas tungsten arc, electron beam and friction welding. Materials & Design 32, 3036–3050, 2011.
- Arslan M. M., Çam G., Gaz tungsten ark kaynaklı 316L-SAF 2205 paslanmaz çelik bağlantının içyapı ve mekanik özelliklerine ilave tel etkisinin belirlenmesi. TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Kaynak Teknolojisi 13. Ulusal Kongre ve Sergisi (KAYKON 2023) içinde. Ankara 2023.
- Arslan M. M., Çam G., Effect of heat input on microstructure and mechanical properties of TIG welded AISI 318LN stainless steel plates. Bulletin of Materials Science & Metallurgy 1(2), 1–10, 2024.
- Balaji C., Kumar S. V. A., Kumar S. A., Satish R., Evaluation of mechanical properties of SS 316 L weldments using tungsten inert gas welding. International Journal of Engineering Science and Technology 4, 2053–2057, 2012.
- BalaSrinivasan P., Muthupandi V., Dietzel W., Sivan V., Microstructure and corrosion behavior of shielded metal arc-welded dissimilar joints comprising duplex stainless steel and low alloy steel. Journal of Materials Engineering and Performance 15, 758–764, 2006.
- Çam G., Sürtünme karıştırma kaynağı (SKK) – Al-alaşımları için geliştirilmiş yeni bir kaynak teknolojisi. Mühendis ve Makina 46(541), 30–39, 2005.
- Çam G., Kaynak Bilimi ve Teknolojisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2020.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makine Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
4 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
15 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Çam, G., & Sümbültepe, Ç. (2025). Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi. Journal of Materials and Mechatronics: A, 6(2), 313-332. https://doi.org/10.55546/jmm.1758257
AMA
1.Çam G, Sümbültepe Ç. Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi. J. Mater. Mechat. A. 2025;6(2):313-332. doi:10.55546/jmm.1758257
Chicago
Çam, Gürel, ve Çağatay Sümbültepe. 2025. “Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi”. Journal of Materials and Mechatronics: A 6 (2): 313-32. https://doi.org/10.55546/jmm.1758257.
EndNote
Çam G, Sümbültepe Ç (01 Aralık 2025) Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi. Journal of Materials and Mechatronics: A 6 2 313–332.
IEEE
[1]G. Çam ve Ç. Sümbültepe, “Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi”, J. Mater. Mechat. A, c. 6, sy 2, ss. 313–332, Ara. 2025, doi: 10.55546/jmm.1758257.
ISNAD
Çam, Gürel - Sümbültepe, Çağatay. “Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi”. Journal of Materials and Mechatronics: A 6/2 (01 Aralık 2025): 313-332. https://doi.org/10.55546/jmm.1758257.
JAMA
1.Çam G, Sümbültepe Ç. Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi. J. Mater. Mechat. A. 2025;6:313–332.
MLA
Çam, Gürel, ve Çağatay Sümbültepe. “Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi”. Journal of Materials and Mechatronics: A, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 313-32, doi:10.55546/jmm.1758257.
Vancouver
1.Gürel Çam, Çağatay Sümbültepe. Gaz Tungsten Ark Kaynaklı Benzer Olmayan S235JR-SAF 2205 Çelik Bağlantının İçyapı ve Mekanik Özelliklerine İlave Tel Etkisi. J. Mater. Mechat. A. 01 Aralık 2025;6(2):313-32. doi:10.55546/jmm.1758257