EN
TR
IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi
Öz
Bu çalışma, Nesnelerin İnterneti (Internet of Things, IoT) destekli akıllı şehir altyapılarında otonom elektrikli araçların kablosuz şarj süreçleri için güvenli ve ölçeklenebilir bir mikro ödeme mimarisi sunmaktadır. Geleneksel blokzincir tabanlı sistemler işlem ücretleri, gecikme süreleri ve enerji verimsizliği gibi nedenlerle gerçek zamanlı mikro ödeme senaryolarında sınırlı uygulanabilirliğe sahiptir. Buna karşılık, IOTA’nın Yönlendirilmiş Döngüsüz Grafik (Directed Acyclic Graph, DAG) tabanlı dağıtık defteri olan Tangle, ücretsiz işlem yapısı, yüksek ölçeklenebilirlik ve düşük hesaplama yükü ile merkeziyetsiz mobilite ekosistemleri için uygun bir alternatif sunmaktadır. Gerçek zamanlı ödeme etkileşimlerini simüle etmek amacıyla Raspberry Pi 4 cihazları ve WebSocket tabanlı API’ler kullanılarak bir simülasyon ortamı geliştirilmiştir. IOTA test ağı üzerinde güvenli veri iletimi ve işlem doğrulaması sağlamak için Maskelenmiş Doğrulanmış Mesajlaşma (Masked Authenticated Messaging, MAM) kanalları entegre edilmiştir. Önerilen sistem, madenciye veya merkezi otoriteye ihtiyaç duymadan hafif, gerçek zamanlı ve saldırılara karşı dayanıklı mikro ödemelere imkân tanımaktadır. Bulgular, otonom enerji işlemleri için DAG tabanlı defterlerin IoT cihazlarıyla entegre edilmesinin uygulanabilirliğini göstermektedir. Çalışma, otonom mobilitede güvenli mikro ödeme sistemlerinin teorik modelleri ile pratik uygulamaları arasındaki boşluğu doldurarak literatüre katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, merkezi olmayan enerji piyasaları, araçtan şebekeye (Vehicle-to-Grid, V2G) etkileşimleri ve güven gerektirmeyen IoT iletişim protokolleri üzerine gelecekteki araştırmalar için zemin hazırlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Proje Numarası
2023-YL1-0195
Etik Beyan
Bu çalışma, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği anabilim dalında "Nesnelerin İnternetinde Otonom Araçlar İçin IOTA Tangle Tabanlı Şarj ve Ödeme Süreci Yönetimi" isimli yüksek lisans tezinden üretilmiştir.
Teşekkür
Yazarlar, çalışmayı 2023-YL1-0195 proje numarası ile desteklemelerinden dolayı Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine teşekkür ederler.
Kaynakça
- Akhtar M. M., Rizvi D. R., Ahad M. A., Kanhere S. S., Amjad M., Coviello G., Efficient Data Communication Using Distributed Ledger Technology and IOTA-Enabled Internet of Things for a Future Machine-to-Machine Economy. Sensors (Basel) 21(13), 4354, 2021.
- Akkaya S., Özbay H., Otonom Araçların Akıllı Ulaşım Politikaları Üzerindeki Etkileri. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi 5(2), 200-210, 2022.
- Ali M., Anjum A., Anjum A., Khan M. A., Efficient and Secure Energy Trading in Internet of Electric Vehicles Using IOTA Blockchain. In 2020 IEEE 17th International Conference on Smart Communities (HONET), 2020.
- Alsaafin A., Qasse I. A., Talib M. A., Nasir Q., Lightweight Blockchain-Based System for Internet of Things Security. 2020 SoutheastCon, 2020.
- Bhandary M., Parmar M., Ambawade D., A Blockchain Solution Based on Directed Acyclic Graph for IoT Data Security Using IOTA Tangle. In 2020 5th International Conference on Communication and Electronics Systems (ICCES), 2020.
- Britannica, Autonomous vehicle | Definition, History, & Facts, Erişim tarihi: 3 Mayıs 2025, https://www.britannica.com/technology/autonomous-vehicle
- Car ADAS Solutions, The Best Self-Driving Cars in 2024 – A Guide -, Erişim tarihi: 3 Mayıs 2025, https://caradas.com/9-best-self-driving-cars-2024/
- Chen J., Tao S., Teng S., Chen Y., Zhang H., Wang F. Y., Toward Sustainable Intelligent Transportation Systems in 2050: Fairness and Eco-Responsibility. IEEE Transactions on Intelligent Vehicles 8(6), 3537-3540, 2023.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilgisayar Yazılımı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
26 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
7 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Toptaş, F., & Duman, B. (2025). IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi. Journal of Materials and Mechatronics: A, 6(2), 333-352. https://doi.org/10.55546/jmm.1772239
AMA
1.Toptaş F, Duman B. IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi. J. Mater. Mechat. A. 2025;6(2):333-352. doi:10.55546/jmm.1772239
Chicago
Toptaş, Furkan, ve Burhan Duman. 2025. “IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi”. Journal of Materials and Mechatronics: A 6 (2): 333-52. https://doi.org/10.55546/jmm.1772239.
EndNote
Toptaş F, Duman B (01 Aralık 2025) IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi. Journal of Materials and Mechatronics: A 6 2 333–352.
IEEE
[1]F. Toptaş ve B. Duman, “IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi”, J. Mater. Mechat. A, c. 6, sy 2, ss. 333–352, Ara. 2025, doi: 10.55546/jmm.1772239.
ISNAD
Toptaş, Furkan - Duman, Burhan. “IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi”. Journal of Materials and Mechatronics: A 6/2 (01 Aralık 2025): 333-352. https://doi.org/10.55546/jmm.1772239.
JAMA
1.Toptaş F, Duman B. IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi. J. Mater. Mechat. A. 2025;6:333–352.
MLA
Toptaş, Furkan, ve Burhan Duman. “IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi”. Journal of Materials and Mechatronics: A, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 333-52, doi:10.55546/jmm.1772239.
Vancouver
1.Furkan Toptaş, Burhan Duman. IoT Ekosisteminde Otonom Araç Şarjı için IOTA Tangle Tabanlı Güvenli Mikro Ödeme Mimarisi. J. Mater. Mechat. A. 01 Aralık 2025;6(2):333-52. doi:10.55546/jmm.1772239