EN
TR
Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı
Öz
Bu çalışma, kalp hastalığı teşhisinde karşılaşılan sınıflandırma problemlerine yönelik, güvenilirliği ve doğruluğu artırmayı hedefleyen aşamalı bir model geliştirme süreci (T0–T3) sunmaktadır. Bu süreç, varsayılan modellerden (T0) başlayarak, SHapley Additive exPlanations (SHAP) tabanlı özellik mühendisliği ve hiperparametre optimizasyonu (T1), olasılık kalibrasyonu (T2) ve zor örnekler için özel bir hibrit yaklaşımı (T3) içerir. Veriler %70 eğitim/%30 test şeklinde ayrılmış ve en iyi model çok ölçütlü seçim yöntemleri (tekil metrikler, bileşik puanlama) kullanılarak belirlenmiştir. Bulgular, kalibrasyonun olasılık güvenilirliğini artırarak triyaj eşiği belirlemede kolaylık sağladığını; hibrit mimarinin ise zor örneklerde duyarlılığı artırırken genel performansta rekabetçi kaldığını göstermektedir. Bu çalışma, sadece doğruluk metriklerine değil, aynı zamanda güvenilirlik ölçütlerine de odaklanarak klinik karar desteği için şeffaf ve hesap verebilir bir çerçeve sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Yukarıda bilgisi verilen çalışmamızın yazım sürecinde uluslararası bilimsel, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş, toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamıştır, karşılaşılacak tüm etik ihlallerde Journal of Materials and Mechatronics: A (JournalMM) Dergisinin ve editör kurulunun hiçbir sorumluluğu yoktur. Tüm sorumluluğun bana ait olduğunu ve bu çalışmanın Journal of Materials and Mechatronics: A (JournalMM) Dergisinden başka hiçbir akademik yayın ortamında değerlendirilmemiş olduğunu taahhüt ederim.
Kaynakça
- Alférez, G. H., Esteban, O. A., Clausen, B. L., & Ardila, A. M. M. (2022). Automated machine learning pipeline for geochemical analysis. Earth Science Informatics, 15(3), 1683-1698.
- Alvarez, S. A. (2002). An exact analytical relation among recall, precision, and classification accuracy in information retrieval. Boston College, Boston, Technical Report BCCS-02, 1, 1-22.
- Aragonés Lozano, M., Pérez Llopis, I., & Esteve Domingo, M. (2023). Threat hunting system for protecting critical ınfrastructures using a machine learning approach. Mathematics, 11(16), 3448.
- Aydemi̇r, Ö. (2022). Dengesiz veri kümelerinin sınıflandırılmasında poligon alan metriğinin sınıflandırıcı performans değerlendirilmesi için kullanılması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(2), 194-205.
- Behera, D. K., Dash, S., Behera, A. K., & Dash, C. S. K. (2021, December). Extreme gradient boosting and soft voting ensemble classifier for diabetes prediction. In 2021 19th OITS International Conference on Information Technology (OCIT) (pp. 191-195). IEEE.
- Chen, T., & Guestrin, C. (2016). XGBoost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining, (pp. 785-794).
- Demir, E., Bozkurt, F., & Ayık, Y. Z. (2023). Early-stage heart failure disease prediction with deep learning approach. Journal of Scientific Reports-A, 055, 34-49.
- Detrano, R., Janosi, A., Steinbrunn, W., Pfisterer, M., Schmid, J.-J., Sandhu, S., Guppy, K. H., Lee, S., & Froelicher, V. (1989). International application of a new probability algorithm for the diagnosis of coronary artery disease. The American Journal of Cardiology, 64(5), 304-310.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makine Öğrenme (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
16 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
4 Ekim 2025
Kabul Tarihi
19 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Demir, E., & Ayık, Y. Z. (2026). Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı. Journal of Materials and Mechatronics: A, 7(1), 34-55. https://doi.org/10.55546/jmm.1797083
AMA
1.Demir E, Ayık YZ. Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı. J. Mater. Mechat. A. 2026;7(1):34-55. doi:10.55546/jmm.1797083
Chicago
Demir, Emin, ve Yusuf Ziya Ayık. 2026. “Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı”. Journal of Materials and Mechatronics: A 7 (1): 34-55. https://doi.org/10.55546/jmm.1797083.
EndNote
Demir E, Ayık YZ (01 Haziran 2026) Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı. Journal of Materials and Mechatronics: A 7 1 34–55.
IEEE
[1]E. Demir ve Y. Z. Ayık, “Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı”, J. Mater. Mechat. A, c. 7, sy 1, ss. 34–55, Haz. 2026, doi: 10.55546/jmm.1797083.
ISNAD
Demir, Emin - Ayık, Yusuf Ziya. “Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı”. Journal of Materials and Mechatronics: A 7/1 (01 Haziran 2026): 34-55. https://doi.org/10.55546/jmm.1797083.
JAMA
1.Demir E, Ayık YZ. Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı. J. Mater. Mechat. A. 2026;7:34–55.
MLA
Demir, Emin, ve Yusuf Ziya Ayık. “Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı”. Journal of Materials and Mechatronics: A, c. 7, sy 1, Haziran 2026, ss. 34-55, doi:10.55546/jmm.1797083.
Vancouver
1.Emin Demir, Yusuf Ziya Ayık. Zor Örnek Farkındalıklı Kalp Hastalığı Tahmini: SHAP Tabanlı Etkileşim Mühendisliği ve Hibrit Topluluk Öğrenme Yaklaşımı. J. Mater. Mechat. A. 01 Haziran 2026;7(1):34-55. doi:10.55546/jmm.1797083