Araştırma Makalesi

Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri

Sayı: 19 12 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri

Öz

Bu makale, Kayseri ili İncesu ilçesi Örenşehir (Viranşehir) Mahallesi’nde yürütülen kazılarda açığa çıkarılan Geç Antik Dönem villasında belgelenen zemin mozaiklerini ve yapının mimari kurgusunu tanıtarak, Kapadokya kırsalındaki aristokratik yaşamın temsil stratejilerini tartışır. Çalışmada, yaklaşık 3.000 m²’lik alana yayılan ve iki avlu etrafında örgütlenen kompleksin kabul, dolaşım ve günlük kullanım mekânları planimetrik bağlamlarıyla değerlendirilmiş; 600 m²’yi aşan opus tessellatum mozaik döşemeler detaylı betimleme, üslup–ikonografi çözümlemesi ve bölgesel karşılaştırmalar yoluyla incelenmiştir. Mozaik programı, geometrik “halı” estetiği, çok katmanlı bordür sistemleri ve düğüm, meander, kesişen daireler gibi repertuvarın yanı sıra, yazıtlar ve sınırlı figüratif unsurlar üzerinden okunabilen simgesel bir anlatı üretir. Triclinium merkezine yerleştirilen Latince yazıtın Comes Hyakinthos’u anması ve “Tricennalia” vurgusu, yapının tarihlenmesi kadar taşrada imparatorluk ideolojisinin görünür kılınması açısından da belirleyicidir. Tablinumdaki Yunanca “Sağlıkla girin” yazıtı ile nar, armut, orak–başak ve balık gibi motiflerin birlikteliği ise konukseverlik ve bereket göstergeleri bağlamında yorumlanır. Sonuç olarak Hyakinthos Villası, Kapadokya’da lüks konut mimarisinin ve Anadolu Geç Antik mozaik geleneğinin seçkin bir yerel yorumunu sunar.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akyazı 2023 H. S. Akyazı, “Geç Antik Çağ Kapadokyası’nın Üç Kenti: Caesarea, Tyana ve Mokissos”, Palmet Dergisi 3, 91-112.
  2. Altın – Gönül 2025 A. A. Altın – E. Gönül, “Priene Doğu Nekropol Yukarı Kilise Mozaikleri”, JMR 18, 37-48.
  3. Berger 1998 A. Berger, “Viranşehir (Mokisos), eine byzantinische Stadt in Kappadokien”, IstMitt 48, 349-429.
  4. Brown 2012 P. Brown, Through the Eye of a Needle: Wealth, the Fall of Rome, and the Making of Christianity in the West, 350-550 AD, Princeton.
  5. Campbell 1988 S. Campbell, The Mosaics of Antioch, Toronto.
  6. Campbell – Ergeç 1998 S. Campbell – R. Ergeç, “New Mosaics” (with a contribution by E. Csapo), D. Kennedy (ed.), The Twin Towns of Zeugma on the Euphrates: Rescue Work and Historical Studies (JRA Supplementary Series 27), Portsmouth, RI, 109-128.
  7. Çölmekçi vd. 2023 S. Çölmekçi – E. Kahraman – E. Son, “Zeytinburnu Mozaikleri”, JMR 16, 77-88.
  8. Daley 2006 B. E. Daley, Gregory of Nazianzus, The Early Church Fathers, London.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

12 Ocak 2026

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Erpek, C. (2026). Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri. Journal of Mosaic Research, 19, 225-258. https://doi.org/10.26658/jmr.2071889
AMA
1.Erpek C. Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri. Journal of Mosaic Research. 2026;(19):225-258. doi:10.26658/jmr.2071889
Chicago
Erpek, Can. 2026. “Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri”. Journal of Mosaic Research, sy 19: 225-58. https://doi.org/10.26658/jmr.2071889.
EndNote
Erpek C (12 Kasım 2026) Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri. Journal of Mosaic Research 19 225–258.
IEEE
[1]C. Erpek, “Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri”, Journal of Mosaic Research, sy 19, ss. 225–258, Kas. 2026, doi: 10.26658/jmr.2071889.
ISNAD
Erpek, Can. “Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri”. Journal of Mosaic Research. 19 (12 Kasım 2026): 225-258. https://doi.org/10.26658/jmr.2071889.
JAMA
1.Erpek C. Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri. Journal of Mosaic Research. 2026;:225–258.
MLA
Erpek, Can. “Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri”. Journal of Mosaic Research, sy 19, Kasım 2026, ss. 225-58, doi:10.26658/jmr.2071889.
Vancouver
1.Can Erpek. Kapadokya Kırsalında Geç Antik Çağ Aristokrasisi ve Temsiliyet: Hyakinthos Villası Mozaikleri. Journal of Mosaic Research. 12 Kasım 2026;(19):225-58. doi:10.26658/jmr.2071889