New Documentation Technologies: The “Mosaico de Otoño” of the “Casa del Anfiteatro”, Mérida, Spain

Öz

The graphic documentation of a mosaic preserved in situ is a laborious job. Nowadays, with the advance of new technologies, it is feasible to elaborate a detailed and accurate documentation. To do this, two technologies must be combined: Orthophotography and a Geographic Information System (GIS). The application of these new tools allows qualitative and quantitative studies based on the knowledge of the geographical space. You can make measurements and identify each tessera in its exact location, with geographic coordinates, and, in addition, you can see all the details of the mosaic and the entire room, with a single digital file. With this objective, we have designed and put into practice this new documentation methodology. We have applied this method in the Archaeological Site of Mérida, in Spain. In particular, we have studied one of the most emblematic mosaics of Augusta Emerita: the “mosaico de Otoño”. This pavement is located in the famous “Casa del Anfiteatro”, which stands out for the quality and quantity of its Roman mosaics. The management and conservation of the archaeological site is carried out by the Consorcio of the Monumental Ciudad of Mérida, institution from which we have carried out this investigation. With this work we have obtained the first study on the reintegration of tesserae, getting a map with the old interventions (from Roman times) and modern ones that had not been documented since the discovery in the 60s. Also, from the drawings on the orthophotography, we also get the first results for the analysis of the iconography, identifying the figures and the geometric motifs in their whole. This digital analysis is, in addition, a fundamental document to certify the current state of conservation and keep track of deterioration over time.

Anahtar Kelimeler

• Conservation in situ
• orthophotography
• Geographic Information System (GIS)
• documentation
• Emerita Augusta

Yeni Belgeleme Teknolojileri: “Amfitiyatro Evi’nden Sonbahar Mozaiği”, Mérida, İspanya

Öz

Yerinde korunan mozaiklerin grafik belgelemesi oldukça zahmetli bir iştir. Günümüzde, yeni teknolojilerin gelişmesine paralel olarak, ayrıntılı ve doğru bir belgelemenin detaylandırılması mümkündür. Detaylı bir belgeleme yapabilmek için ortofotografi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojilerinin birlikte kullanılması gerekmektedir. Bu yeni araçların uygulanması, coğrafi alan bilgisine dayalı nitel ve nicel çalışmaların yapılmasına imkan sağlamaktadır. Böylelikle, tek bir dijital dosya üzerinden her bir tesseranın ölçüleri alınabilmekte ve tanımları yapılabilmekte, coğrafi koordinatlar yardımıyla da mozaiğin ve tüm mekânın detayları görülebilmektedir. Bu amaçla, bu yeni dokümantasyon metodolojisi tasarlanmış ve uygulamaya geçirilmiştir. Bu yöntem İspanya'daki Mérida Arkeolojik Sit Alanı'nda uygulanmıştır. Özellikle de, Augusta Emerita'nın en sembolik mozaiklerinden birisi olan “Sonbahar Mozaiği” (Mosaico de Otoño) üzerinde çalışılmıştır. Bu mozaik döşeme, içinde barındırdığı Roma mozaiklerinin hem nitelik hem de nicellik açısından öne çıkan bir niteliğe sahip olan ünlü “Amfitiyatro Evi’nde” (Casa del Anfiteatro) yer almaktadır. Arkeolojik alanın yönetimi ve korunması, bu araştırmayı yürüttüğümüz alandan sorumlu olan Mérida Anıtsal Kent Konsorsiyumu tarafından yürütülmektedir. Bu yöntem sayesinde tesseraların yeniden entegrasyonu ile ilgili ilk çalışma yapılmış, aynı zamanda Roma Dönemi’nden itibaren yapılan eski müdahaleler ve 1960'lardaki keşfinden günümüze kadar yapılmış müdahaleler hakkında bir harita elde edilmiştir. Ayrıca, ortofotografi çizimleri sayesinde ikonografi analizi yapılabilmiş, figürlerin ve geometrik motiflerin bir bütün olarak tanımlanması ile ilgili ilk sonuçlar elde edilmiştir. Bütün bunlara ek olarak, böyle bir dijital analizin yapılması mevcut koruma durumunun belgelenmesi ve zaman içindeki bozulmanın takip edilmesi için temel bir belge elde edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İn situ koruma
• ortofotografi
• Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS)
• dokümantasyon
• Emerita Augusta

Kaynakça

1. Alberti et al. 2013 A. Livia – E. Bourguignon – E. Carbonara – T. Roby – J. S. Escobar, Illustrated Glossary: Technician Training for the Maintenance of in Situ Mosaics, Getty Conservation Institute, Tunis, Institut National du Patrimoine de Tunisie.
2. Ardovino 2003 A. M. Ardovino, “Problemi di filologia del restauro e delle techniche antiche sul mosaico”, Atti dell’Incontro di Studio Tematico, 15 aprile 2002, AISCOM, Bologna, 17-26.
3. Blanco 1978 A. Blanco Freijeiro, Corpus España I, Madrid.
4. García 1966 E. García, Informe sobre las casas romanas de Mérida y excavaciones en la “Casa del Anfiteatro”, EAE 49, 23-25, 33.
5. Ortiz – del Pino 2013 P. Ortiz – B. del Pino, “Digitalización 3D automática con láser escáner, fotogrametría y videogrametría. El caso práctico del Templo de Diana (Mérida)”, Revista VAR 4, nº 8, 90-94.
6. Pérez 2016 M. P. Pérez, Conservación in situ de los mosaicos romanos de Mérida. Historia y tecnologías de la información geográfica aplicadas, Doctoral thesis. Universidad del País Vasco, Spain.
7. Pizzo 2005 A. Pizzo, “Técnicas de documentación gráfica para el estudio de la edilicia histórica. La rectificación fotográfica como instrumento para el análisis arqueológico”, Memoria 8, Mérida Excavaciones Arqueológicas 2002, Mérida, 587-593.