Mecme‘a Xezelyatêd Şu‘erayêd Kurmancan ji Koleksiyona Aleksandre Jaba, Yakup Aykaç, Wan: Peywend, 2023, Çapa 1, 222 rûpel. ISBN: 978-625-6963-35-1

Our aim in this study is to make an evaluation on the book "Mecme'a Xezelyatêd Şu'erayêd Kurmancan ji koleksiyona Aleksandre Jaba" written by Yakup Aykaç. This book was published by Peywend Publishing House in Van in 2023. It has 222 pages and consists of four main sections: introduction, conclusion, and bibliography. In the preface of the book, it is emphasized that the first and foremost aim is to reveal the importance of poetry collections. In this context, it is to reveal the importance of keskul and mecmuas in classical Kurdish literature. In addition, this book is a detailed introduction, description and Latinization of the Kurd 36 mecmua in the A. August Jaba Collection at the University of Leningrad (formerly St. Petersburg). It should be noted that in 2013 Mardin Artuklu University acquired a digital copy of the entire Jaba Collection through a special commission. In this collection, there are six collections with the titles Kurd 26, Kurd 27, Kurd 28, Kurd 29, Kurd 36 û Kurd 45. According to Aykaç, there are 9 Kurdish poets in Kurd 36, and they are as follows: 'Elîyê Herîrî, Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran, Ehmedê Xanî, Melayê Bateyî, Muradxanê Bazîdî, Husên, Esamî, Durfeşanî. In addition, there are 26 ghazals, 5 qasida, 3 long poems, and one murabba, museddes and tahmis, totaling 37 poems.

Bu çalışmadakî temel gayemiz Yakup Aykaç tarafından yazılmış olan "Mecme‘a Xezelyatêd Şu‘erayêd Kurmancan ji koleksiyona Aleksandre Jaba" kitabı üzerine bir inceleme yapmaktır. Bu kitap Van’da Peywend yayınevi tarafından 2023 yılında basılmıştır. 222 sayfadan oluşan bu kitapta giriş, sonuç ve kaynakça dışında dört ana bölümden oluşmuştur. Kitabın önsözünde herşeyden önce şiir mecmualarının önemini ortaya çıkarmak olduğuna vurgu yaplmıştır. Bu çerçevede Klasik Kürt Edebiyatı’nda keşkül ve mecmuaların önemini ortaya çıkarmaktır. Ayrıca bu kitap Leningrad Üniversitesi’nde (eski ismiyle St. Petersburg) A. August Jaba Koleksiyonu’unda bulunan Kurd 36 mecmuasının detaylıca tanıtımı, tasvifi ve latinizesidir. Değinilmesi gerekir ki 2013 yılnda Mardin Artuklu Üniversitesi tüm Jaba Koleksiyonu’nun dijital bir kopyasını özel bir komisyon ile satın aldı. Bu koleksiyonda altı tane mecmua Kurd 26, Kurd 27, Kurd 28, Kurd 29, Kurd 36 û Kurd 45 isimleriyle kaydedilmiştir. Aykaç’n tespitine göre Kurd 36 mecmuasında 9 kürt şair bulunmaktadır ki sırasıyla şunlardır: ‘Elîyê Herîrî, Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran, Ehmedê Xanî, Melayê Bateyî, Muradxanê Bazîdî, Husên, Esamî, Durfeşanî. Bununla beraber 26 gazel, 5 kaside, 3 uzun manzume ve birer murabba, museddes ve tahmisten oluşup toplamda 37 tane şiir vardır.

Merema vê xebatê nasandin û nirxandina berhema bi navê "Mecme‘a Xezelyatêd Şu‘erayêd Kurmancan ji koleksiyona Aleksandre Jaba" ye ku ji layenê Yakup Aykaç ve hatîye amadekirin. Li Wanê, ji çapxaneya Peywendê hatîye weşandin di sala 2023an de. Pirtûk ji 222 rûpelan pêk hatîye; ji bilî destpêkê û encam û çavkanîyan, ji çar beşên serbixwe pêk hatîye. Di pêşekîya kitêbê de hatîye dîyarkirin ku vê kitêbê berî her tiştî xwestîye giringîya mecmû‘eyên helbestan derbêxe pêş. Li dû hindê, dîyarkirina qîmeta keşkûl û mecmû‘eyan e ji bo Edebîyata Kurdî ya Klasîk. Her weha ev pirtûk bi hûrgilî danasîn, tewsîf û tîpguhêzîya mecmû‘eya Kurd 36’ê ye ji Koleksîyona A. August Jaba ku li arşîva Zanîngeha Leningrad (bi navê kevn St. Petersburg)ê tê parastin. Cihê gotinê ye ku Zanîngeha Mardin Artukluyê kopyayên dîjîtal ên Koleksîyona Jaba hemû bi komîsyonek taybet kirîn di sala 2013an de. Di vê koleksîyonê de şeş mecmû‘e bi hejmarên Kurd 26, Kurd 27, Kurd 28, Kurd 29, Kurd 36 û Kurd 45 hatine qeydkirin. Li gorî dîyarkirina Aykaç, di mecmû‘eya Kurd 36ê de neh helbestvanên kurd hene ku bi rêzê wiha ne: ‘Elîyê Herîrî, Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran, Ehmedê Xanî, Melayê Bateyî, Muradxanê Bazîdî, Husên, Esamî, Durfeşanî. Di gel vê yekê jî 26 xezel, 5 qesîde, 3 menzûmeyên dirêj û ji murebbe‘ek û museddesek û texmîsek heye ku bi hemî vêkre dikin 37 helbest.