صفة التكوين عند الماتريدية - معناها وعلاقتها بالصفات الذاتية

Makalem, Mâtûrîdiyye’de, anlam içerikleri ve bağlantılarıyla birlikte Tekvîn sıfatını Allah’ın zâtî sıfatlarıyla ilişkisi çerçevesinde ele almaktadır. Bu makalede, Mâtürîdiyye’de tekvin sıfatının müstakil kadîm bir sıfat olduğunu, Allah’ın tek bir kudretle kâdir ve tek bir ilimle âlim olması gibi tek bir fiille fâil olduğunu, ayrıca O’nun fiilindeki bu ismî ayrılığın, yapılanlar ve etkiler/eserlerinden kaynaklandığını, Allah’ın zatından kaynaklanmadığını açıklamaya çalıştım. Konuyu Mâtûrîdiyye’nin yaklaşımı ve muhaliflerine yönelik eleştirilerini açıklamak üzere dört madde halinde ayrıntılarıyla ele aldık. Bunlar,

1.      Mâtûrîdiyye ve diğerlerine göre zâtî sıfatlar ve fiîlî sıfatlar

2.      Tekvîn’in “kudret” anlamına geldiğini iddia edenleri red

3.      “Mükevven” ve “Tekvîn” bir ve aynı mıdır?

4.      Mâtûrîdiyye’de Tekvîn sıfatının kıdeminin ispatı ve muhalifleri red

Konuyu, Mâtûrîdiyye’ye göre Tekvîn sıfatının Allah için kadîm olduğunu, tekvînin (yaratma sıfatı) kıdeminin mükevvenin (yaratılan şey) kıdemini zorunlu kılmadığını, sıfatın kadîm fakat bütün bir kainatın (mükevvenât) sonradan yaratılmış olduğunu (hâdis) söyleyerek neticelendirdik.

يتناول بحثي موضوع صفة التكوين عند الماتريدية، وذلك من خلال توضيح مفهومها وتعلقاتها وعلاقتها بالصفات الذاتية لله تعالى.

وقد أوضحت في هذا البحث أن صفة التكوين عند الماتريدية صفة واحدة قديمة لله تعالى، فالله تعالى فاعل بفعل واحد ،كما هو قادر بقدرة واحدة، عالم بعلم واحد، واختلاف الأسامي على فعله يكون لاختلاف آثاره ومفعولاته، لا لاختلافه في ذاته.

 وقد فصلت ذلك في مباحث أربعة، توضح موقف الماتريدية وردودهم على المخالفين:

المبحث الأول: الصفات الذاتية والصفات الفعلية بين الماتريدية وغيرهم

المبحث الثاني: الرد على القائلين بأنَّ التكوين هو القدرة

المبحث الثالث: هل المكوَّن والتكوين واحد 

المبحث الرابع: إثبات قدم التكوين عند الماتريدية والرد على المخالفين

My research handles the idea of Maturidism’s Token creation clarifying throughout its concept, meaning and relationship with Allah’s subjective traits.  I have clarified in this research that the idea of Maturidism’s token creation is the one  old attribute of Allah. Allah is a subject capable of one deed, one ability and one knowledge. So the difference in names of his action is due to the difference of effects and works and not the difference of its object. I have explained that in four sections illustrate the position of Maturidism and their responses to opposing views.

The first section: the subjective and objective attributes between the Maturidism and the ones who disagree with them.

The second section: replying to the ones who said that formation is the ability.

The third section: Are the created and the creation one?

The fourth section: proving the old of creation in the Maturidism and replying to the people who don’t agree with them.