Dilsel ve Kültürel Özellikleri Bakımından Mardin Arapça Lehçesi
Öz
Mardin’de konuşulan Arapça lehçesi, Türkiye’nin diğer bazı şehirlerinde konuşulan Arapça lehçelere nazaran fasih Arapçaya yakın olması ve arkayik özellikler taşıması bakımından önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu lehçe, gerek sesbilgisi, gerek biçimbilgisi, gerekse sözdizimi bakımından fasih Arapçanın birçok özelliğini barındırmaktadır. Bu makalede, Mardin’de konuşulan Arapça lehçenin sahip olduğu kültürel ve dilsel zenginlikleri ile bazı lehçesel özellikleri hakkında bilgi verilecektir. Çalışmaya konu olan coğrafi alan, Mardin şehir merkeziyle sınırlı olmayıp, bağlı ilçe ve köyleri de kapsamakta, derlenen örnekler ve yapılan gözlemler üzerinden bu lehçe hakkında özet niteliğinde bilgiler verilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ‘Abbûd, Mîsâ Sâib Râfi‘, Lehcetu kabîleti Kinâne dirâsetun luğaviyye, Mecelletu’l-Ustâz, Câmiʻatu Bağdâd, Kulliyyetu’t-Terbiye, Sayı: 203, 2012, 159-182.
- Ahmed Muhtâr Ömer, Dirâsetu’s-savti’l-luğavî, ʻÂlemu’l-Kutub, Kahire, 1976.
- Bergstrasser, Gotthelf, Sami Dilleri Tarihi, çev. Hulusi Kılıç, Eyüp Tanrıverdi, Anka Yayınları, İstanbul, 2006.
- el-Cubûrî, Abdullah, Tatavvuru’d-dilâlâti’l-mu‘cemiyye, Matb‘atu’l-Mecma‘il-‘İlmî el-‘Irâkî, Bağdat, 2002.
- el-Curcânî, Abdulkâhır, Delâilu’l-iʻcâz, tahk. Muhammed Reşîd Rıdâ, Dâru’l-Maʻrife, Beyrut, 1978.
- Çelebi, Abdulfettâh İsmail, el-İmâletu fi’l-kırââti ve’l-lehecâti’l-ʻArabiyye, Dâru Nahdati Mısr, (2.bas.), Kahire, 1970.
- ed-Dâmin, Hâtim Sâlih, Fıkhu’l-luğa, Matba‘atu Dâri’l-Hikme, Musul, 1990.
- ------------, ‘İlmu’l-luğa, Matâbi‘u’t-Ta‘lîmi’l‘Âlî, Bağdat, 1989.
- Enîs, İbrahim, Fi’l-lehecâti’l-ʻArabiyye, Mektebetu’l-Angelo Mısriyye, (2.bas), 1965.
- el-Ezherî, Hâlid b. Abdullah, Şerhu’t-tasrîh ʻale’t-tavdîh, Dâr İhyâu’t-Turâsi’l-ʻArabî, Beyrut, tsz.