Statûya Zimên û Polîtîkayên Partîyan li Kurdistana Iraqê. Mînakên Guhertoyên Behdînî û Hewramî

This paper compares the status two language varieties from Kurdistan Iraq: Badini and Hawrami. Kurdistan Regional Government (KRG) views both varieties as Kurdish. Yet, although both varieties have strived for mother tongue-education and some sort of official recognition, only Badini has been successfully in achieving language rights. To investigate possible reasons for this imbalance in the statues of the two varieties the paper deploys critical language policy and the historical construction approach. The paper compares the two varieties with respect to several factors such as linguistics, historical development, literary tradition, perception and attitude, ethnolinguistic mobilization, demography and socio economic situation, and finally politics and the community’s political power. The most important factor favouring Badini seems to be its speakers significant political and linguistic ties with one of the most powerful political parties , Kurdistan Democratic Party (KDP).

Dil Statüsü ve Iraq Kürdistanında Parti Politikaları: Behdinî ve Hewrami Örnekleri

Ev xebat statûya du guhertoyên zimanî yên Kurdistana Iraqê dide ber hev: Behdînî û Hewramî. Hikumeta Heremî ya Kurdistanê (HHK) herdu guhertoyan wekî guhertoyên Kurdî dibîne. Lê, herçiqas herdu guhertoyan ji bo perwerdeya bi zimanê zikmakî û naskirina resmî hewl dabin jî, tenê Behdînî karîye mafên zimên bi dest bixe. Ji bo lêkolîna sedemêm muhtemel yên newekhevîya statûya van herdu guhertoyan, vê xebatê polîtîkaya krîtîk ya zimên (critical language policy) û nêrîna dîrokî ya sazûmanî (historical construction approach) bi kar anîne. Vê gotarê ev herdu guherto ji çend alîyan ve dane ber hev: wekî zimannasî, pêvajoya pêşketina dîrokî, kevneşopîya nivîskî, têgihîştin û tevger, mobîlîzasyona etnozimanî, demografî û rewşa sosyo-ekonomîk, û wekî dawî sîyaset û hêza sîyasî ya civatan.