Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi

Dilek Yalız Solmaz

doi:10.55661/jnate.905530

Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Ahlak, sosyalleşme sürecinde kültürleri, toplulukları ve bu sayede gençliği şekillendiren en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle öğretmen adaylarında ahlaki gelişimi anlamak Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için önemlidir. Bu araştırmanın amacı, ahlaki şemaları yorumlayan bilişsel yapıların incelenmesi yoluyla öğretmen adaylarının ahlaki yargılarını çeşitli değişkenler açısından değerlendirmektir. Araştırmada tesadüfi olarak belirlenen Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümünün çeşitli sınıf düzeylerinde öğrenim gören toplam 114 öğretmen adayı bu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Çalışmada Rest (1986) tarafından geliştirilen ve Cesur (1997) tarafından Türkçe'ye çevrilen "Değerleri Belirleme Testi (DIT)" kullanılmıştır. Değerleri Belirleme Testi (DIT), Kohlberg'in ahlaki yargı teorisine dayanmaktadır. Araştırmanın amacına yönelik verileri test etmek için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasında farklılığın olup olmadığını belirlemek için bağımsız gruplar t testi ve ANOVA kullanılmıştır. İstatistiksel analizde anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlara göre, en çok kullanılan şemalar kişisel kazanç ve normalrın korunması şeması iken en az kullanılan şema ise uzlaşım sonrası şemadır. Ayrıca, kişisel kazanç, normların korunması ve uzlaşım sonrası ahlaki gelişim şemalrını kullanma düzeyleri ile demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, anne ve baba eğitim düzeyleri) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, beden eğitimi öğretmen eğitiminde ahlaki eğitime daha fazla önem verilmesine ihtiyaç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Arendell, T. (2000). Conceiving and Investigating Motherhood: The Decade’s Scholarship. Journal of Marriage and Family, 62(4), 192-218. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2000.01192.x
Agrawal, R., Williams, K. ve Miller, B.J. (2020) An Assessment of Student Moral Development at the National Defense University: Implications for Ethics Education and Moral Development for Senior Government and Military Leaders. Journal of Military Ethics, 19(4), 312-330. : https://doi.org/10.1080/15027570.2021.1881217.
Aydın, Z. (2011). Examining the relations between empathy, personality traits, perceived child rearing styles and the level of moral reasoning (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Bailey, R., Armour, K., Kirk, D., Jess, M., Pickup, I., Sandford, R. ve the BERA Physical Education and Sport Pedagogy Special Interest Group. (2009). The educational benefits claimed for physical education and school sport: An academic review. Research Papers in Education 24: 1–27.
Bebeau, M.J. (2002). The Defining Issues Test and The Four Component Model: Contributions to Professional Education. Journal of Moral Education, 31(3), 271-295. https://doi.org/10.1080/0305724022000008115
Çelik, B. (2016). Comparison of the moral development of the 1st grade of the university and the 6th grade of the secondary school. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniveristesi, İstanbul.
Cesur, S. ve Küyel, N. (2009). The Relationships Between Parents' Child-Rearing Attitudes and Their Offsprings' Moral Orientations and Moral Reasoning. Studies in Psychology, 29, 91- 120.
Cesur, S. ve Topçu, M. (2010). A Reliability and Validity Study of The Defining Issues Test: The Relationship of Age, Education, Gender and Parental Education with Moral Development. Educational Sciences: Theory and Practice, 10(3), 1657-1696.

Cesur, S. (1997). The relationship between cognitive and moral development. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
Chou, C.-P. ve Bentler, P. M. (1995). “Estimates and Tests in Structural Equation Modelling”, Rick H. Hoyle (Eds.). Structural Equation Modelling: Concepts, Issues and Applications, Thousand Oaks, CA: Sage.
Clopton, N.A. ve Sorell, G.T. (1993). Gender Differences in Moral Reasoning. Psychology of Women Quarterly, 17, 85-101. https://doi.org/10.1111/j.1471-6402.1993.tb00678.x
Cockroft, R.D. (1995). Personality and authoritarian moral systems. (Yayımlanmamış doktora tezi). Texas A&M University.
Curan, P.J., West, S.G. ve Finch, J.F. (1996). The Robutness of Test Statistics to Non- Normality and Specification Error in Confirmatory Factor Analysis. Pyschological Methods, 1(1), pp. 16-29.
Dell, P.F. ve Jurkovic, G.J. (1978). Moral Structure and Moral Content: Their Relationship to Personality. Journal of Youth and Adolescence, 7(1), 63-72. https://doi.org/10.1007/BF01538687
Eğeci, S. ve Cesur, S. (2002). The relationship between moral judgment and personality. Paper presented at XII. International Psychology Congress; ODTÜ, Ankara; 2002 September.
Eisenberg, N., Cumberland, A., Guthrie, I.K., Murphy, B.C. ve Shepard, S.A. (2005). Age Changes in Prosocial Responding and Moral Reasoning in Adolescence and Early Adulthood. Journal of Research on Adolescense, 15(3), 235–260. https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2005.00095.x
Eyyam, R., Meneviş, İ. ve Doğruer, N. (2012). Moral Development And Self-Realization Levels Of University Students: North Cyprus Context. Eurasian Journal of Educational Research, 49/A, 83-102.
Fodor, E.M. (1969). Moral Judgment in Negro and White Adolescents. Journal of Social Psychology, 79, 289-291. https://doi.org/10.1080/00224545.1969.9922429
Gibbs, J.C., Basinger, K.S., Grime, R.L. ve Snarey, J.R. (2007). Moral Judgment Development Across Cultures: Revisiting Kohlberg’s Universality Claims. Developmental Review, 27, 443-500. https://doi.org/10.1016/j.dr.2007.04.001
Gielen, U.P. (1996). Moral Reasoning in Cross-Cultural Perspective: A Review of Kohlbergian Research. World Psychology, 2(3-4), 313-333.
Gümüş, E. (2015). The level of moral development and gender roles of secondary school students according to Kohlberg's theory of moral development (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Haan, N., Langer, J. ve Kohlberg, L. (1976). Family patterns of moral reasoning. Child Development, 47, 1204-1206. https://doi.org/10.2307/1128466
Jaffee, S. ve Hyde, J.S. (2000). Gender Differences in Moral Orientation: A Meta-Analysis. Psychological Bulletin, 126, 703–726. https://doi.org/10.1037/0033-2909.126.5.703
Jankowski, H. (2002). Moral reasoning and its relationship to parenting style, religious commitment and gender (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kean University.
Janssens, J. (2004). Education through sport. An overview of good practices in Europe. Nieuwegein, Netherlands: Arko Sport Media.
Kaya, M. (1993). University students' moral judgments according to some personal variables (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs University, Samsun.
Lan, G., Gowing, M., Mcmahon, S., Rieger, F. ve King, N. (2008). A Study of The Relationship Between Personal Values and Moral Reasoning of Undergraduate Business Students. Journal of Business Ethics, 78, 121–139. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9322-z
Lifton, P.D. (1985). Individual Differences in Moral Development: The Relation of Sex, Gender, and Personality to Morality. Journal of Personality, 53(2), 306- 334. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.1985.tb00368.x
Marcoen, A. (1999) ‘Social Development’, in Y.V.V. Auweele, F. Bakker, S. Biddle, M. Durand and R. Seiler (eds) Psychology for Physical Educators, pp. 293–319. Champaign, IL: Human Kinetics
Martin, R.M., Shafto, M. ve Van Deinse, W. (1977). The Reliability, Validity, and Design of The Defining Issues Test. Developmental Psychology, 13(5), 460-468. https://doi.org/10.1037/0012-1649.13.5.460
Mayhew, M.J., Seifert, T.A. ve Pascarella, E.T. (2012). How The First Year of College Influences Moral Reasoning Development for Students in Moral Consolidation and Moral Transition. Journal of College Student Development, 53(1), 19-40. https://doi.org/10.1353/csd.2012.0004
Mercin, L. (2005). Comparison and Characteristics of Piaget's and Kohlberg's Moral Development Theories. SBARD (Social Sciences Research Journal), 5, 73-86.
Moon, Y. (1986). A Review of Cross-Cultural Studies on Moral Judgment Development Using the Defining Issues Test. Behavior Science Research, 20(1-4), 147-177. https://doi.org/10.1177/106939718602000107
Myyrya, L., Juujärvi, S. ve Pesso, K. (2010). Empathy, Perspective Taking and Personal Values As Predictors of Moral Schemas. Journal of Moral Education, 39(2), 213-233. https://doi.org/10.1080/03057241003754955
Narvaez, D. (1998). The Influence of Moral Schemas on The Reconstruction of Moral Narratives in Eight Graders and College Students. Journal of Educational Psychology, 90(1), 13–24. https://doi.org/10.1037/0022-0663.90.1.13
Proios, M., Athanailidis, J. ve Arvanitidou, V. (2011). A Study of The Greek School Teachers' Moral Judgment Structures. Teachers and Teaching: theory and practice, 17(2), 187-200. https://doi.org/10.1080/13540602.2011.539799
Reimer, K. (2003). Committed to Caring: Transformation in Adolescent Moral Identity. Applied Developmental Science, 7(3), 129-137. https://doi.org/10.1207/S1532480XADS0703_3
Rest, J., Deemer, O., Barnett, K., Spickelmeir, J. ve Volker, J. (1986). Life experiences and developmental pathways, Moral development, advances in research and theory içinde (28-58). J. Rest. New York: Praeger.
Rest, J.R., Davison, M.L. ve Robbins, S. (1978). Age Trends in Judging Moral Issues: A Review of Cross-Sectional, Longitudinal, and Sequential Studies of The Defining Issues Test. Child Development, 49, 263-279. https://doi.org/10.2307/1128688
Rest, J.R., Narvaez, D., Thoma, S.J. ve Bebeau, M.J. (2000). A Neo-Kohlbergian Approach to Morality Research. Journal of Moral Education, 29(4), 381-395. https://doi.org/10.1080/713679390
Rest, J.R., Thoma, S.J., Narvaez, D. ve Bebeau, M.J. (1997). Alchemy and beyond: indexing the Defining Issues Test. Journal of Educational Psychology, 89, 498-507. https://doi.org/10.1037/0022-0663.89.3.498
Rest, J.R. ve Thoma, S.J. (1985). Relation of Moral Judgment Development to Formal Education. Developmental Psychology, 21(4), 709-714. https://doi.org/10.1037/0012-1649.21.4.709
Rest, J.R. (1979). Development in judging moral issues. San Francisco: Harper & Row
Rest, J.R. (1986). Moral development: Advances in research and theory. New York, NY: Prager
Riggs, I.M. ve Enochs, L.G. (1990). Toward The Development of an Elementary Teacher's Science Teaching Efficacy Belief Instrument. Science Education, 74(6), 625–637. https://doi.org/10.1002/sce.3730740605 Roberts, L.E. (2020). Pyschosocial barriers to undergraduate students' moral judgment (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). The University of Alabama.
Şengün, M. (2008). The examination of moral maturity levels of high school students in terms of some individual variables (Yayımlanmamış doktora tezi). Ondokuz Mayıs University, Samsun.
Seydooğulları, Ü.S. (2008). The effect of democratic and autoritarian mother and father attitude to the moral judgment ability of the students who attend high school (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
Shields, D.L.L., ve Bredemeier, B.J.L. (1995). Character development and physical activity. Champaign, IL: Human Kinetics
Stephens, D.G. (2009). A correlation study on parental attachement and moral judgment competence of millenial generation college student (Yayımlanmamış doktora tezi). The Graduate College at the University of Nebraska.
Theodoulides, A., ve Armour, K.M. (2001). Personal, social and moral development through team games: Some critical questions. European Physical Education Review, 7: 5–23.
Thoma, S.J. (1986). Estimating gender differences in the comprehension and preference of moral issues. Developmental Review, 6, 165-180. https://doi.org/10.1016/0273-2297(86)90010-9
Thorne, L. (1999). An Analysis of The Association of Demographic Variables with The Cognitive Moral Development of Canadian Accounting Students: An Examination of The Applicability of American-Based Findings to The Canadian Context. Journal of Accounting Education, 17(3), 157-174. https://doi.org/10.1016/S0748-5751(99)00019-6
van den Enden, T., Boom, J., Brugman, D. ve Thoma, S. (2019). Stages of moral judgment development: Applying item response theory to Defining Issues Test data. Journal of Moral Education, 48(4), 423-438. https://doi.org/10.1080/03057240.2018.1540973
Walker, L.J., de Vries, B. ve Trevethan, S.D. (1987). Moral Stages and Moral Orientations in Real-Life and Hypothetical Dilemmas. Child Development, 58, 842-858. https://doi.org/10.2307/1130221
Walker, L.J. ve Hennig, K.H. (1999). Parenting Style and The Development of Moral Reasoning. Journal of Moral Education, 28, 359-374. https://doi.org/10.1080/030572499103133
Walker, L.J. (1989). A Longitudinal Study of Moral Reasoning. Child Development, 60, 157-166. https://doi.org/10.2307/1131081
Walker, L.J. (2006). Gender and morality, Handbook of moral education içinde (93-118). Killen, M ve Smetana, J. Mahwah, NJ: Erlbaum.
Walker, L.J. (1984). Sex differences in the development of moral reasoning: A critical review. Child Development, 55(3), 677-691. https://doi.org/10.2307/1130121
Weinreich-Haste, H. (1977). Some consequences of replicating Kohlberg’s original moral development study on a British sample. Journal of Moral Education, 7, 32-39. https://doi.org/10.1080/0305724770070104
White, F.A. ve Matawie, K.M. (2004). Parental morality and family processes as predictors of adolescent morality. Journal of Child and Family Studies, 13(2), 219-233. https://doi.org/10.1023/B:JCFS.0000015709.81116.ce
White, F.A. (2000). Relationship of family socialization processes to adolescent moral thought. The Journal of Social Psychology, 140(1), 75-91. https://doi.org/10.1080/00224540009600447
Yavuzer, H. (2001). Common parental attitudes, parent school. Ankara: Remzi Kitabevi.
York-Barr, J. ve Duke, K. (2004). What Do We Know About Teacher Leadership? Findings from Two Decades of Scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255-316. https://doi.org/10.3102/00346543074003255
Yörükoğlu, A. (2000). Family and child in a changing society. İstanbul: Özgür Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Dilek Yalız Solmaz ^*
0000-0003-0497-215X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2021

Kabul Tarihi

19 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.55661/jnate.905530

IZ

https://izlik.org/JA98FH38UX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yalız Solmaz, D. (2021). Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim, 2(2), 1-15. https://doi.org/10.55661/jnate.905530

AMA

1.Yalız Solmaz D. Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim. 2021;2(2):1-15. doi:10.55661/jnate.905530

Chicago

Yalız Solmaz, Dilek. 2021. “Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi”. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim 2 (2): 1-15. https://doi.org/10.55661/jnate.905530.

EndNote

Yalız Solmaz D (01 Eylül 2021) Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim 2 2 1–15.

IEEE

[1]D. Yalız Solmaz, “Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi”, Öğretmen Eğitimi ve Öğretim, c. 2, sy 2, ss. 1–15, Eyl. 2021, doi: 10.55661/jnate.905530.

ISNAD

Yalız Solmaz, Dilek. “Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi”. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim 2/2 (01 Eylül 2021): 1-15. https://doi.org/10.55661/jnate.905530.

JAMA

1.Yalız Solmaz D. Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim. 2021;2:1–15.

MLA

Yalız Solmaz, Dilek. “Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi”. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim, c. 2, sy 2, Eylül 2021, ss. 1-15, doi:10.55661/jnate.905530.

Vancouver

1.Dilek Yalız Solmaz. Öğretmen Adaylarının Ahlaki Gelişim Şema Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim. 01 Eylül 2021;2(2):1-15. doi:10.55661/jnate.905530