Tüberküloz hastalarında kullanılan kombine tedavinin (izoniyazid, streptomisin, rifampin, etambutol) karaciğer fonksiyonu üzerindeki etkisi.

Öz

Bu çalışmanın amacı, Tüberküloz (TB), özellikle gelişmekte olan ülkelerde olmak üzere, dünya çapında önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Son yıllarda, görülme sıklığında yeniden bir artış olmuştur. Bu derlemede, TB tedavisinde önemli rol oynayan kombinasyon ilaçlarının kullanımına ilişkin geçmişten günümüze bir yaklaşım sunmayı amaçlıyoruz. Bu derlemede kullanılan metodoloji, "Tüberküloz için kombinasyon tedavisinin karaciğer fonksiyon testleri üzerindeki etkileri" başlıklı bir biyokimya tezini güncel araştırmalarla birlikte değerlendirmektir. TB tedavisinde, izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol gibi ilaçlar öncelikle en az 6 ay süreyle kullanılmaktadır. Bu ilaçların en önemli yan etkisi olan hepatotoksisite, esas olarak karaciğer enzim testleri yoluyla tespit edilmelidir. Karaciğer enzimlerinden bahsedildiğinde akla gelenler ALT (alanin aminotransferaz), AST (aspartat aminotransferaz), GGT (gama-glutamil transpeptidaz) ve ALP (alkalin fosfataz)'dır. TB tedavisinde ilaç direnci geliştiği için çoklu ilaç tedavisi uygulanmalıdır. Öte yandan, karaciğere hepatotoksisite sürekli olarak izlenmeli ve enzim analizlerine göre ilaç dozları gerektiği gibi ayarlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Tüberküloz
• kombinasyon tedavisi
• karaciğer fonksiyonu
• hepatotoksik.

Destekleyen Kurum

YOK

Proje Numarası

YOK

Etik Beyan

VAR

Teşekkür

YOK

The effect of combination therapy (isoniazid, streptomycin, rifampin, ethambutol) used in tuberculosis patients on liver function.

Öz

Tuberculosis (TB) is a significant cause of morbidity and mortality worldwide, particularly in developing countries. In recent years, there has been a renewed increase in its incidence. We aim to present an approach to the use of combination drugs, which play a significant role in TB treatment, from the past to the present. The methodology used in this review is to evaluate a biochemistry dissertation entitled "The effects of combination therapy for tuberculosis on liver function tests" in conjunction with current research. In the treatment of TB, drugs such as isoniazid, rifampicin, pyrazinamide, and ethambutol are primarily used for at least 6 months. The most significant side effect of these drugs, hepatotoxicity, should be detected mainly through liver enzyme tests. When liver enzymes are mentioned, the ones that come to mind are ALT (alanine aminotransferase), AST (aspartate aminotransferase), GGT (gamma-glutamyl transpeptidase), and ALP (alkaline phosphatase). Because drug resistance develops in TB treatment, multiple drug therapy should be applied. On the other hand, hepatotoxicity to the liver should be continuously monitored, and drug dosages should be adjusted as needed based on enzyme analyses.

Anahtar Kelimeler

• Tuberculosis
• combination therapy
• liver function
• hepatotoxic.

Destekleyen Kurum

NO

Proje Numarası

YOK

Etik Beyan

YES

Teşekkür

NO

Kaynakça

1. Ateş, G., Yıldız, T., Akyıldız, L. (2008). Tüberküloz Tedavisi Sırasında Hepatotoksisite. Dicle Medical Journal, 35(1), 5-9. https://izlik.org/JA45ZA97MT
2. Bayraktar, V., Coşar, A.M. (2019). Karaciğer Enzim Yüksekliklerine Yaklaşım. Güncel gastroenteroloji, 29(1), 41-47. Dede, T, Yılmaz H.L., Yıldızdaş, D.R., Aydemir, Ş. (2010). İzoniazid Zehirlenmesi: Üç Olgunun Sunumu. Balkan Medical Journal, 2010(5), 431-434. doi: 10.5174/ tutfd. 2009.01027.
3. Demir, B., Özsoy, F. (2021). Alkol/madde kullanım bozukluğu olan hastalarda laboratuvar parametrelerinin karşılaştırılması. Genel Tıp Dergisi, 31(4), 360-364. https: //doi.org/10.54005/geneltip.1036575
4. Dong, M.H., Bettencourt, R., Brenner, D.A., Barrett-Connor, E., Loomba, R. (2012). Serum levels of alanine aminotransferase decrease with age in longitudinal analysis. Clin Gastroenterol Hepatol, Mar; 10(3), 285-90.e1. doi: 10.1016/j.cgh.2011.10.014. Epub 2011 Oct 20. PMID: 22020064; PMCID: PMC3288181.
5. Ersoy, O. (2012). Karaciğer Enzim Yüksekliğinin Değerlendirilmesi. Ankara Medical Journal, 12(3), 129-135. https://izlik.org/JA62ES49AC Kantar, D. F. U. (2017). Karaciğer Fonksiyon Testi Yüksekliğine Yaklaşım. Klinik Tıp Bilimleri, 5(2), 30-38. https://izlik.org/JA39LL54YJ
6. Gönlügür, U., & Akkurt, İ. (2003). RİFAMPİSİN VE HEPATOTOKSİSİTE. İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, 17(2), 45-50. https://izlik.org/JA89LH63DC
7. Gürbüzler, L., Koç, S., Aladağ, İ., Soyalıç, H., Aksakal, C., & Göktaş, G. (2012). Orofarengeal Tularemi’de Streptomisin Tedavisinin Odyolojik Monitörizasyonu. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 4(2), 35-40. https://izlik.org/ JA79GA23TL
8. Varan, G., Şahin, A. (2020). Ethambutol kullanımının optik sinire etkisinin spectral domain optik koherens tomografi ile değerlendirilmesi. Namık Kemal Tıp Dergisi, 8(1), 43-47. https://doi.org/10.37696/nkmj.660779

9. Yazar H, Kayacan, Y, Ozdin, M. (2022). De Ritis ratio and biochemical parameters in COVID-19 patients. Arch Physiol Biochem, Dec; 128(6), 1676-1680. doi: 10.1080/ 13813455.2020.1788604. Epub 2020 Jul 20. PMID: 32683882.
10. Yılmaz, R. (2012). Hafif ve Orta Derecede Yüksek Karaciğer Transaminazı Saptanmış Pediatrik Hastaya Yaklaşım. Çağdaş Tıp Dergisi, 2(1), 44-49. https://izlik.org/ JA38LH95HE