Yapay Zekâ Temel İlkeleri ve Diş Hekimliğinde Kullanım Alanları
Öz
Özet Amaç: Bu derlemenin amacı, yapay zekânın temel kavramsal çerçevesini, makine öğrenmesi ve derin öğrenme yaklaşımları temelinde ele almak ve bu teknolojilerin diş hekimliğindeki güncel kullanım alanlarını literatür doğrultusunda değerlendirmektir. Bu kapsamda yapay zekâ uygulamalarının tanı, tedavi planlaması, görüntü analizi, prognoz tahmini, klinik karar destek sistemleri ve hasta yönetimi süreçlerindeki potansiyel katkılarının ortaya konulması hedeflenmiştir. Tartışma: Güncel literatür, yapay zekâ uygulamalarının diş hekimliğinde tanı, görüntü analizi, tedavi planlaması ve klinik karar destek süreçlerinde giderek daha önemli bir yer edindiğini göstermektedir. Makine öğrenmesi algoritmaları, yapılandırılmış klinik verilerden anlamlı örüntüler elde ederek hastalık risklerinin belirlenmesi, prognoz değerlendirmesi ve tedavi sonuçlarının öngörülmesine katkı sağlamaktadır. Derin öğrenme yaklaşımları ise özellikle dental radyografiler, CBCT verileri ve ağız içi görüntüler üzerinden anatomik yapıların segmentasyonu ve patolojik bulguların tespitinde yüksek potansiyel sunmaktadır. Bununla birlikte, bu sistemlerin klinik uygulamalara güvenilir biçimde aktarılabilmesi için geniş ve standartlaştırılmış veri setlerine, dış doğrulama çalışmalarına ve etik ilkelere uygun algoritmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle yapay zekâ, klinik kararın yerine geçen bağımsız bir sistemden ziyade, diş hekimliğinde tanısal doğruluğu ve tedavi öngörülebilirliğini destekleyen yardımcı bir araç olarak değerlendirilmelidir. Sonuç: Yapay zekâ, makine öğrenmesi ve derin öğrenme temelli yaklaşımlar aracılığıyla diş hekimliğinde tanı, tedavi planlaması, görüntü analizi ve klinik karar destek süreçlerine önemli katkılar sunma potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte, bu sistemlerin klinik uygulamalarda güvenilir biçimde kullanılabilmesi için standartlaştırılmış veri setleri, dış doğrulama çalışmaları ve etik ilkelere uygun algoritmalara gereksinim bulunmaktadır. Sonuç olarak yapay zekâ, klinisyenin kararını destekleyen yardımcı bir teknolojik araç olarak değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agatonovic-Kustrin, S., & Beresford, R. (2000). Basic concepts of artificial neural network (ANN) modeling and its application in pharmaceutical research. Journal of pharmaceutical and biomedical analysis, 22(5), 717–727.
- Agrawal, P., Nikhade, P., & Nikhade, P. P. (2022). Artificial intelligence in dentistry: past, present, and future. Cureus, 14(7).
- Akın, E., & Şahin, M. E. (2024). Derin öğrenme ve yapay sinir ağı modelleri üzerine bir inceleme. EMO Bilimsel Dergi, 14(1), 27–38.
- Alzubaidi, L., Zhang, J., Humaidi, A. J., Al-Dujaili, A., Duan, Y., Al-Shamma, O., . . . Farhan, L. (2021). Review of deep learning: concepts, CNN architectures, challenges, applications, future directions. Journal of big Data, 8(1), 53.
- Araidy, S., Batshon, G., & Mirochnik, R. (2025). Artificial intelligence applications in dentistry: A systematic review. Oral, 5(4), 90.
- Atni, M. H. M., Rosdy, N. M. M. N. M., Tajudin, M. A. A. M., Rusly, A. A., Raob, N. A. A., & Sabri, B. A. M. (2025). Development and evaluation of a multi-model stacking approach for caries risk assessment in adults using supervised machine learning: Development and evaluation of a multi-model stacking approach for caries risk assessment in adults using supervised machine learning. British Dental Journal, 1–7.
- Ayodele, T. O. (2010). Types of machine learning algorithms. New advances in machine learning, 3(19-48), 5–1.
- Barata, C., Rotemberg, V., Codella, N. C., Tschandl, P., Rinner, C., Akay, B. N., . . . Lallas, A. (2023). A reinforcement learning model for AI-based decision support in skin cancer. Nature Medicine, 29(8), 1941–1946.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Sağlığı
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
13 Haziran 2026
Kabul Tarihi
30 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1