Buhûrîzâde Mustafâ Itrî Efendi’nin Segâh Âyîn-i Şerîfi’nin Elde Bulunan Beş Önemli Nüshasının Karşılaştırılarak İncelenmesi

Öz

Çalışmanın amacı Buhûrîzâde Mustafâ Itrî Efendi’nin Segâh Âyîn-i Şerîfi’nin elde bulunan beş nüshası arasında nağmeler, güfteler ve tartımlar bakımından farklılıkların olup olmadığını tesbit etmek, nüshaların arasında eksik veya fazlalık yönünden farklılıkların var olup olmadığını araştırmak varsa bu farklılıkların neler olduğunu ortaya koymak olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Buhûrîzâde Mustafâ Itrî Efendi’nin Segâh Mevlevî Âyîn-i Şerîfi’nin meşk yolunda ne gibi değişimlere uğradığı ve nüshalar arasındaki farklılıkların neler olduğu ile ilgili çıkarımlar yapılmıştır. Araştırmada nüshalar ve müellifleri hakkında bilgiler verilmiş, nüshaların hangi tarihte veya hangi tarihlerde yazılmış olabileceği ile ilgili çıkarımlar yapılmıştır. Araştırma esnasında tüm nüshalar Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre çevrilerek, notalar karşılaştırılacak şekilde yeniden yazılmıştır. Nüshalar arasında güftesi Osmanlı Türkçesi ile yazılı nüshaların güfteleri Latin alfabesine çevrilerek nüshaların altına yazılmıştır. Ardından nüshalardaki farklılıklar güfteler, nağmeler, tartımlar, mertebe farklılıkları ve nüshalar arasındaki eksik veya fazlalık yönünden karşılaştırılarak incelenmiş bu hususlar doğrultusunda tesbitler yapılmış ve yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mevlevî müziği, Âyîn-i Şerîf, Segâh Mevlevî Âyîni, Itrî, Nüsha karşılaştırması

COMPARATIVE RESEARCH OF BUHÛRÎZÂDE MUSTAFÂ ITRÎ EFENDI’S AVAILABLE FIVE IMPORTANT COPIES OF SEGÂH

Abstract

The aim of the study is to determine if there are any differences between available five copies of Buhûrîzâde Mustafâ Itrî Efendi’s Segâh Âyîn-i Şerîfi in terms of lyrics, melodies, rhythms,to search whether there are distinctness among the copies in terms of absence or plus and if any to present what these differences are. In line with this purpose, conclusions are made about what kind of changes Buhûrîzâde Mustafâ Itrî Efendi’s Segâh Mevlevî Âyîn-i Şerîfi underwent in the way of musical practice and what the differences between the copies are.In the research, information is given about the copies and the authors, inferences are made about on which date or dates the copies may have been written.During the research, the entire copies are translated according to the Arel-Ezgi-Uzdilek system and notes are rewritten as being comparable. Among the copies, the lyrics which were written by the Ottoman Turkish are translated to the Latin Alphabet and written under the copies. Then, the differences in the copies are examined by comparing lyrics, melodies, rhythms, levels, absence or plus and conclusions and interpretations are made in relation to these issues

Keywords

• Mevlevî music, Âyîn-i Şerîf, Segâh Mevlevî Âyîni, Itrî, Copy Comparison