Türkiye’de Kredi Kartlarının Temerrüde Düşme Oranları Üzerine Dinamik Bir Analiz

Credit card risk is one of the most extensively studied topics in the banking literature. The primary reason for this is the widespread use of credit cards and their increasing share in banks' credit portfolios. Consequently, a rise in credit card risk can lead to an overall increase in banks' total credit risk, potentially resulting in significant financial losses. This study investigates the reasons behind the rising credit card risks in Turkey, where high inflationary pressures have been observed in recent years. In particular, it aims to estimate the unobservable component of this risk, enabling the prediction of credit card risk for the subsequent period. A sample covering the period from 2005:1 to 2025:1, based on monthly data, was analyzed using a state-space model. In the dynamic model constructed, the inflation rate, unemployment rate, and consumer loan interest rate were considered as exogenous variables. The findings indicate that credit card risk exhibits strong persistence and is positively influenced by inflation, unemployment, and interest rates. However, among these exogenous variables, the increase in the unemployment rate was found to have the most significant impact on credit card risk. Furthermore, the estimation of unobservable credit card risk reveals that this risk has followed an upward trend since 2020, a period characterized by accelerating inflation.

Kredi kartı riski, bankacılık literatüründe çok araştırılan konulardan birisidir. Bunun başlıca nedeni, kredi kartlarının kullanımının yaygınlaşması ve banka kredi portföylerindeki paylarının yükselmesidir. Dolayısıyla, kredi kartlarının temerrüde düşme oranlarının artması bankaların toplam kredi riskinin yükselmesine ve ciddi zararlara neden olabilir. Bu çalışmada, son yıllarda yüksek enflasyonist baskılar yaşanan Türkiye’de kredi kartı temerrüt oranları veya risklerindeki artışın nedenleri araştırılmış ve özellikle bu riskin gözlenemeyen bileşeninin tahmin edilmesi hedeflenmiştir. Böylece bir dönem sonraki kredi kartı riskinin saptanması mümkün olacaktır. Durum-uzay modeli yardımıyla 2005:1 – 2025:1 dönemini kapsayan ve aylık verilerden oluşan bir örneklem analiz edilmiştir. Kurulan dinamik modelde, enflasyon oranı, işsizlik oranı ve tüketici kredisi faizi egzojen değişkenler olarak dikkate alınmıştır. Elde edilen bulgular, kredi kartı riskinin güçlü bir geçmişe bağlılığı olduğunu ve bunun yanında enflasyon, işsizlik ve faiz oranlarından pozitif etkilendiğini göstermiştir. Ancak bu riskin egzojen değişkenler arasında en fazla işsizlik oranındaki artıştan etkilendiği saptanmıştır. Gözlenemeyen kredi kartı riski tahmini sonucunda, bu riskin enflasyonun hızlandığı 2020 yılından itibaren bir artış eğilimine girdiği de belirlenmiştir.