Implementation of Smart Mobile Health Services and its Relationship with Patient Satisfaction: An Application on High-Risk Pregnancies

Öz

The primary aim of this study is to examine the implementation of smart mobile health services in high-risk pregnancy management and their relationship with patient satisfaction. Employing a correlational research design as one of the quantitative research methods, data were collected through a questionnaire and analyzed using the SPSS software. The study was conducted with individuals residing in Düzce, diagnosed with high-risk pregnancy, and actively using the Pregnancy Monitoring Mobile Application during their pregnancy. In this context, data were obtained from 275 participants through the survey method. The collected data were subjected to frequency, factor, normality, correlation, and regression analyses. The analyses revealed three dimensions related to smart mobile health application technology (perceived ease of use, perceived indispensability, and perceived reliability) and one dimension related to patient satisfaction. The results of the correlation analysis, conducted to investigate the relationship between the implementation of smart mobile health services in high-risk pregnancy management and patient satisfaction, showed a moderate, positive, and significant correlation between perceived ease of use (a sub-dimension of the smart mobile health application technology scale) and patient satisfaction. Multiple regression analyses were performed to examine the effect of smart mobile health service implementation on patient satisfaction. The results indicated that perceived ease of use, perceived indispensability, and perceived reliability positively affect patient satisfaction. This study demonstrates that mobile health applications have become an important tool for pregnancy monitoring and that their use, particularly in high-risk pregnancies, contributes to the monitoring of maternal and infant health.

Anahtar Kelimeler

• Risky Pregnancy
• Tracking
• Mobile App
• Satisfaction.

Akıllı Mobil Sağlık Hizmetlerinin Uygulanması ve Hasta Memnuniyeti ile İlişkisi: Riskli Gebeler Üzerine Bir Uygulama

Öz

Bu çalışmanın temel amacı riskli gebelik yönetiminde akıllı mobil sağlık hizmetlerinin uygulanması ve hasta memnuniyeti ile ilişkisini incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada veriler, anket formu aracılığıyla toplanmış ve elde edilen bulgular SPSS programı ile analiz edilmiştir. Çalışamda Düzce ilinde yaşayan, yüksek riskli gebelik tanısı almış ve gebelik sürecinde Gebe Takip Mobil Uygulamasını aktif olarak kullanmış bireylerle yürütülmüştür. Bu kapsamda 275 kişiden anket tekniği ile veriler elde edilmiştir. Elde edilen verilere frekans, faktör, normallik testi, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, akıllı mobil sağlık uygulama teknolojisi ile ilgili üç boyut (algılanan kolaylık, algılanan yeri doldurulmazlık ve algılanan güvenilirlik) ve müşteri memnuniyeti ile ilgili bir boyut ortaya çıkmıştır. Riskli gebelik yönetiminde akıllı mobil sağlık hizmetleri uygulanması ile hasta memnuniyeti arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılan korelasyon analizi sonuçlarına göre akıllı mobil sağlık uygulama teknoloji ölçeğinin alt boyutları olan algılanan kolaylığın, hasta memnuniyeti arasında orta düzeyde pozitif anlamlı korelasyon olduğu görülmüştür. Riskli gebelik yönetiminde akıllı mobil sağlık hizmetleri uygulanmasının hasta memnuniyeti üzerine etkisini incelemek üzere çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda akıllı mobil sağlık hizmetleri uygulaması boyutlarından algılanan kolaylık, algılanan yeri doldurulmazlık, algılanan güvenilirlik faktörlerinin hasta memnuniyetini pozitif etkilediği ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, mobil sağlık uygulamalarının gebelik takibi açısından önemli bir araç haline geldiğini ve özellikle riskli gebeliklerde kullanımının, anne ve bebek sağlığının izlenmesine katkı sağladığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Riskli Gebelik Takibi
• Mobil Uygulama
• Memnuniyet.

Kaynakça

1. Altunışık, R., Çoşkun R., Bayraktaroğlu S., & Yıldırım E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı (6. Basım). Sakarya Yayıncılık.
2. Balderas-Díaz, S., Rodríguez-Fórtiz, M. J., Garrido, J. L., Bellido-González, M., & Guerrero-Contreras, G. (2022). A psycho-educational intervention programme for parents with SGA foetuses supported by an adaptive mHealth system: Design, proof of concept and usability assessment. BMC Medical Informatics and Decision Making, 22(Suppl 4), 291. https://doi.org/10.1186/s12911-022-02036-9
3. Baltacı, N. & Başer, M. (2020). Riskli gebelerde yaşanan anksiyete, prenatal bağlanma ve hemşireliğin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 13(3), 206-212. https://doi.org/10.46483/deuhfed.565338
4. Bodkin, C., & Miaoulis, G. (2007). E-health information quality and ethics issues: An exploratory study of consu-mer perceptions. International Journal of Pharmaceutical and Healthcare Marketing, 1(1), 27- 42. https://doi.org/10.1108/17506120710740261
5. Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (21. Baskı). Pegem Akademi.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. baskı). Pegem Yayınları.
7. Chau, K. Y., Lam, M. H. S., Cheung, M. L., Tso, E. K. H., Flint, W., Broom, D. R., ... & Lee, K. Y. (2019). Smart technology for healthcare: Exploring the antecedents of adoption intention of healthcare wearable technology. Health Psychology Research, 7(1), 33–39. https://doi.org/10.4081/hpr.2019.8099
8. Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008

9. Demir, L. (2009). Kadın sağlığı hastalıkları ve bakımı. Matsa Basımevi.
10. Demir, Ö. & Uslu, D. (2022). Bireylerin mobil sağlık uygulamalarına ilişkin görüşleri. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 8(3), 394-407. https://dergipark.org.tr/tr/pub/usaysad/article/1178905
11. DeLange Martinez, P., Tancredi, D., Pavel, M., Garcia, L., & Young, H. M. (2024). The role of health in the Technology Acceptance Model among low-income Asian American older adults: Cross-sectional survey analysis. JMIR Formative Research, 8, e57009. https://doi.org/10.2196/57009
12. Dünya Sağlık Örgütü, (2024, 26 Nisan). Robust monitoring of maternal health data. https://www.who.int/activities/generating-and-monitoring-epidemiological-information
13. Field, A. P. (2009). Discovering statistics using SPSS. Sage.
14. Goetzinger, L., Park, J. Lee, Y.J., & Widdows, R. (2007). Value-driven consumer e health ınformation search behavior. International Journal of Pharmaceutical and Healthcare Marketing, 1(2), 128-142. https://doi.org/10.1108/17506120710762988
15. Güllülü, U., Erciş, A., Ünal, S., & Yapraklı, Ş. (2008). Sağlık hizmetlerinde müşteri memnuniyeti. Detay Yayıncılık.
16. Kanığ, M., & Eroğlu, K. (2020). Gebelikte algılanan sosyal destek düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 11(4), 333-340. https://doi.org/10.14744/phd.2020.89156
17. Karaca, Ş. & Öcel, Y. (2023). Sağlık inancının sağlıkta giyilebilir teknolojileri benimseme niyeti üzerine etkisi. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(5), 952-961. https://doi.org/10.5281/zenodo.10443033
18. Karahanna, E., Straub, D. W., & Chervany, N. L. (1999). Information technology adoption across time: A cross-sectional comparison of pre-adoption and post-adoption beliefs. MIS quarterly, 23(2), 183-213. https://doi.org/10.2307/249751
19. Madazlı, R. (2020). Gebelik ve sistemik hastalıklar (1. Baskı). İstanbul Kitapevleri.
20. Marko, K. I., Ganju, N., Krapf, J. M., Gaba, N. D., Brown, J. A., Benham, J. J., Oh, J., ….. & Meltzer, A. C. (2019). A Mobile prenatal care app to reduce ın-person visits: Prospective controlled trial. JMIR Mhealth Uhealth, 7(5), e10520. https://doi.org/10.2196/10520
21. Mazaheri Habibi, M. R., Moghbeli, F., Langarizadeh, M., & Fatemi Aghda, S. A. (2024). Mobile health apps for pregnant women usability and quality rating scales: A systematic review. BMC Pregnancy and Childbirth, 24(34), 1-9. https://doi.org/10.1186/s12884-023-06206-z
22. Moise, I. K., Ivanova, N., Wilson, C., Wilson, S., Halwindi, H., & Spika, V. M. (2023). Lessons from digital technology-enabled health interventions implemented during the coronavirus pandemic to improve maternal and birth outcomes: A global scoping review. BMC Pregnancy and Childbirth, 23(195), 1-21. https://doi.org/10.1186/s12884-023-05454-3
23. Öcel, Y., Karaca, Ş., & Köse, B. (2024). Giyilebilir sağlık teknolojileri kullanım niyeti ile yaşam tarzı arasındaki ilişkinin incelenmesi: X, Y ve Z kuşağı üzerine bir çalışma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(3), 1324-1354. https://doi.org/10.54688/ayd.1413329
24. Özbek, H., Çakır, D., & Say, A. (2022). Gebeliğin güvenliği için e-sağlık uygulamaları. Anadolu Kongreleri 10. Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresi, Diyarbakır, Türkiye (ss. 58-63). https://www.anadolukongre.org/_files/ugd/797a84_c21e1815dd374b5398554a4e511c28d7.pdf
25. Özkan, S., Aksakal, F., Avcı, E., Civil, E., & Tunca, M. (2013). Kadınların doğum yöntemi tercihi ve ilişkili faktörler. Turkish Journal of Public Health, 11(2), 59-71. https://dergipark.org.tr/en/pub/tjph/issue/16567/173015
26. Robles Cuevas, M. A., López Martínez, I., López Domínguez, E., Hernández Velázquez, Y., Domínguez Isidro, S., Flores Frías, L. M., Pomares Hernández, ….. & de la Calleja, J. (2022). Telemonitoring system oriented towards high-risk pregnant women. Healthcare, 10(12), 2484. https://doi.org/10.3390/healthcare10122484
27. Sandborg, J., Söderström, E., Henriksson, P., Bendtsen, M., Henström, M., Leppänen, M. H., Maddison, R., ….. & Löf, M. (2021). Effectiveness of a smartphone app to promote healthy weight gain, diet, and physical activity during pregnancy (HealthyMoms): Randomized controlled trial. JMIR mHealth and uHealth, 9(3), e26091. https://doi.org/10.2196/26091
28. Sekaran, U., & Bougie, R. (2003). Business research methods: A skill-building approach. John Wiley& Sons Ltd. Stafford, T. F., Stafford, M. R., & Schkade, L. L. (2004). Determining uses and gratifications for the Internet. Decision Sciences, 35(2), 259–288. https://doi.org/10.1111/j.0011-7315.2004.02524.x
29. Topçuoğlu, E., Kavak, O., & Kaygın, E. (2022). Sağlıkta yönetim bilişim sistemi olarak mhrs’nin teknoloji kabul modeli ile analizi. Uluslararası İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi, 2(1), 1-16. https://dergipark.org.tr/en/pub/ulisbud/issue/70219/1124189
30. Türkiye İstatistik Kurumu, (2024). Ölüm ve ölüm nedeni istatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-Istatistikleri-2024-54195
31. Uğur, N. G. & Turan, A. H. (2016). Mobil uygulama kabul modeli: Bir ölçek geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 34(4), 97-126.
32. UNICEF. (2019, 19 Eylül). BM raporu: Günümüzde öncesine göre daha fazla kadın ve çocuk hayatta kalıyor. https://l24.im/ku9hMn
33. Varnfield, M., Redd, C., Stoney, R. M., Higgins, L., Scolari, N., Warwick, R., Iedema, …… & Dutton, W. (2021). Mother, an mHealth system to support women with gestational diabetes mellitus: Feasibility and acceptability study. Diabetes Technology & Therapeutics, 23(5), 358–366. https://doi.org/10.1089/dia.2020.0509
34. Venkatesh, V. & Bala, H. (2008). Technology acceptance model 3 and a research agenda on ınterventions. Decision Sciences, 39(2), 273-315. https://doi.org/10.1111/j.1540-5915.2008.00192.x
35. Yanıkkerem, E., Altıparmak, S., & Karadeniz, G. (2006). Gebelikte yaşanan fiziksel sağlık sorunlarının incelenmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 10(10), 35-42. https://dergipark.org.tr/tr/pub/spcd/issue/21098/227219
36. Yılar Erkek, Z., & Öztürk Altınayak, S. (2024). Gebelerde e-sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişki. Journal of Midwifery and Health Sciences, 7(2), 282–292. https://doi.org/10.62425/esbder.1509148
37. Yılmaz, M. (2001). Sağlık bakım kalitesinin bir ölçütü: Hasta memnuniyeti. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 5(2), 69-74. https://scholar.google.com/scholar?cluster=4291058596064308510&hl=tr&as_sdt=2005&sciodt=0,5
38. Zaim, H., & Tarım, M. (2011). Hasta memnuniyeti: Kamu hastaneleri üzerine bir alan araştırması. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 59, 1-24. https://dergipark.org.tr/en/pub/iusskd/issue/888/10107