Araştırma Makalesi

SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI

Cilt: 8 Sayı: 2 2 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI

Öz

Bu araştırmanın amacı seçmenlerin oy verme öncesi ve esnasında deneyimledikleri düşünce tuzaklarını tespit etmektir. Bu amaçla çevrimiçi anketler aracılığıyla Türkiye genelinden 389 seçmenden veri toplanmıştır. Kullanılan ifadelerin yapı geçerliliğini test etmek için yapılan açıklayıcı faktör analizi neticesinde sekiz faktörlü çözüm elde edilmiştir. Bu faktörler aşırı ihtiyatlılık ve statüko tuzağı, aşırı güven tuzağı, doğrulayıcı kanıt tuzağı, çıpalama tuzağı, batık maliyet tuzağı, şüphecilik, geri çağrılabilirlik tuzağı ve boşvermişlik olarak isimlendirilmiştir. Analiz sonuçları seçmenlerin oy verme kararlarında en çok yaşadıkları düşünce tuzağının aşırı güven tuzağı olduğunu göstermektedir. Çerçeveleme etkisi geliştirilen iki senaryo ile ölçülmüş ve seçmenlerin yaklaşık dörtte birinin kararının çizilen çerçeveye bağlı olarak değişim gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aczel, B., Bago, B., Szollosi, A., Foldes, A. & Lukacs, B. (2015). Measuring individual differences in decision biases: Methodological considerations. Frontiers in Psychology, 6 (November 2015): 1-13.
  2. Akın, M. Ş. (2019). Davranışsal iktisatta uygulamalı örneklerle pasif metotlar: Başlangıç ayarı ve bağlam etkisi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 11 (2): 149-167.
  3. Arnott, D. (2006). Cognitive biases and decision support systems development: A design science approach. Information Systems Journal, 16: 55-78.
  4. Aydın, S. & Güneysu, Y. (2022). Aşırı güven eğilimi ile yatırım performansı arasında risk eğiliminin aracılık rolü: Borsa İstanbul’da bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 2022 (37): 157-172.
  5. Aygün, İ. Z. & Aktaş, E. (2023). İktisadi aktörlerin rasyonel karar alma sürecindeki engeller: Bilişsel ön yargılar ve zihinsel kısa yollar. Journal of Applied and Theoritical Social Sciences, 5 (1): 64-96.
  6. Batı, U. (2020). Kusursuz kararlar vermek ve ikna sanatı. Doğan Kitap, İstanbul. Batmaz, S., Koçbıyık, S., Yüncü, Ö. A. (2015). Turkish version of the cognitive distortions questionnaire: Psychometric properties. Depression Research and Treatment, 2015: 1-8.
  7. Bayar, Y. (2011). Yatırımcı davranışlarının davranışçı yaklaşım çerçevesinde değerlendirilmesi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 6 (2): 133-160.
  8. Bayazıt Hayta, A. (2014). Bireysel yatırımcıların finansal risk algısına etki eden psikolojik önyargılar. TSA, 18 (3): 329-352.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tüketici Davranışı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Boyraz, E. (2026). SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI. Journal of Business in The Digital Age, 8(2), 312-337. https://doi.org/10.46238/jobda.1793246
AMA
1.Boyraz E. SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI. JOBDA. 2026;8(2):312-337. doi:10.46238/jobda.1793246
Chicago
Boyraz, Elif. 2026. “SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI”. Journal of Business in The Digital Age 8 (2): 312-37. https://doi.org/10.46238/jobda.1793246.
EndNote
Boyraz E (01 Ocak 2026) SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI. Journal of Business in The Digital Age 8 2 312–337.
IEEE
[1]E. Boyraz, “SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI”, JOBDA, c. 8, sy 2, ss. 312–337, Oca. 2026, doi: 10.46238/jobda.1793246.
ISNAD
Boyraz, Elif. “SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI”. Journal of Business in The Digital Age 8/2 (01 Ocak 2026): 312-337. https://doi.org/10.46238/jobda.1793246.
JAMA
1.Boyraz E. SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI. JOBDA. 2026;8:312–337.
MLA
Boyraz, Elif. “SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI”. Journal of Business in The Digital Age, c. 8, sy 2, Ocak 2026, ss. 312-37, doi:10.46238/jobda.1793246.
Vancouver
1.Elif Boyraz. SEÇMENLERİN OY VERME DAVRANIŞINDA ORTAYA ÇIKAN DÜŞÜNCE TUZAKLARI VE SİYASAL PAZARLAMA FAALİYETLERİNE YANSIMALARI. JOBDA. 01 Ocak 2026;8(2):312-37. doi:10.46238/jobda.1793246

                                                                Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.