BORSA İSTANBUL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ENDEKSİ ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANS VE ESG SKORLARININ ANALİZİ: ENTEGRE ENTROPİ - GİA YAKLAŞIMI

Öz

Bu çalışma, Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi’nde (BIST Sustainability Index) yer alan şirketlerin finansal ve sürdürülebilirlik performanslarını kapsamlı bir biçimde değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yaklaşımlarından Entropi tabanlı objektif ağırlıklandırma yöntemi ile Gri İlişkisel Analiz (GİA) birlikte kullanılarak bütünleşik bir analiz çerçevesi oluşturulmuştur. Çalışmada 2023 yılına ait finansal oranlar ve ESG alt skorlarını içeren toplam 13 kriter değerlendirilerek şirketlerin performans düzeyleri ölçülmüştür. Entropi yöntemi aracılığıyla kriterlerin göreli önemleri belirlenmiş; ardından bu ağırlıklar GİA modeline entegre edilerek şirketlerin genel performans sıralamaları ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar, finansal oranların şirket performansında belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• ESG
• Çok Kriterli Karar Verme
• Sürdürülebilirlik
• Entropi
• Gri İlişkisel Analiz
• BIST

Destekleyen Kurum

Herhangi bir destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

Teşekkür

Teşekkür notu bulunmamaktadır.

ANALYSIS OF THE FINANCIAL PERFORMANCE AND ESG SCORES OF BORSA ISTANBUL SUSTAINABILITY INDEX COMPANIES: AN INTEGRATED ENTROPY - GRA APPROACH

Öz

This study was conducted to comprehensively evaluate the financial and sustainability performance of companies listed in the Borsa Istanbul Sustainability Index (BIST Sustainability Index). In the research, an integrated analytical framework was established by employing the Entropy-based objective weighting method together with Grey Relational Analysis (GRA), both of which are prominent techniques within the field of Multi-Criteria Decision-Making (MCDM). A total of 13 criteria—comprising financial ratios and ESG sub-scores for the year 2023—were assessed to measure the performance levels of the companies. Through the Entropy method, the relative importance weights of the criteria were determined, and these weights were subsequently incorporated into the GRA model to derive the overall performance ranking of the firms. The findings indicate that financial ratios play a decisive role in determining corporate performance.

Anahtar Kelimeler

• ESG
• Multi Criteria Decision Making
• Sustainability
• Entropy
• GRA
• BIST

Destekleyen Kurum

There is no supporting institution for this study.

Etik Beyan

I hereby declare that all stages of this study comply with research and publication ethics, and that I have adhered to ethical guidelines and the principles of scientific citation.

Teşekkür

There is no acknowledgment note.

Kaynakça

1. Afful-Dadzie, A., Afful-Dadzie, E., & Turkson, C. (2016). " A TOPSIS Extension Framework for Re-Conceptualizing Sustainability Measurement". Kybernetes, 1(45), 70-86.
2. Annas V., Meisterknecht, J.P.S., Angreani,L.S. & Wicaksono, H. (2025). . Advancing sustainability in the automotive sector: A critical analysis of environmental, social, and governance (ESG) performance indicators. Cleaner Environmental Systems.Volume 16.
3. Arslan, S., & Erdoğan, T. (2025). BİST Sürdürülebilirlik Endeksi’ndeki İmalat İşletmelerinde ESG ve Finansal Performans İlişkisi. Politik Ekonomik Kuram, 9(3), 976-987.
4. Asuman Erben Yavuz. (2023). Esg Skorlarının Firma Karlılığı Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(3), 2686–2701.
5. Atalay, M. Ö., Altın, M. & Ani, M. K. A. (2025). From diversity to sustainability: How board meeting frequency, financial performance and foreign members enhance the board gender diversity – ESG performance link. Borsa Istanbul Review Volume 25, Issue 3, May 2025, Pages 552-567.
6. Ateş, S. (2020). Membership of sustainability index in an emerging market: Implications for sustainability. Journal of Cleaner Production Volume 250.
7. Ayçin, E. (2020). Çok Kriterli Karar Verme Bilgisiyar Uygulamalı Çözümler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık . BIST(2025).05.19.2025 tarihinde Sustainability Indices https://www.bo-rsaistanbul.com/en/sayfa/2227/sustainability-indices
8. Dağıstanlı, H. A., & Çelik, İ. (2023). Sürdürülebilirlik Raporlaması ve Firma Performansı: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(76), 1-16.

9. Deng, J. (1982). Control Problems of Grey Systems. Sys. & Contr. Lett(1(5)), 288-294.
10. Doğukanlı, H., & Borak, M. (2020). Sürdürülebilirliğin firma performansına etkisi: Borsa İstanbul’da bir araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 81–94.
11. Eceyurt Batır, T. (2024). Sürdürülebilirliğin Bankacılık Performansına Etkisi: Mevduat Bankaları Üzerine Bir Uygulama. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(2), 574-587.
12. Erben Yavuz, A. (2023), ESG Skorlarının Firma Karlılığı Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Örneği, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(3), 2686–2701.
13. Fast Web Mali Analiz Pro. (2025). 05 19, 2025 tarihinde: https://www.fwanaliz.com./ KAP. (2025). 05 18, 2025 tarihinde Kamu Aydınlatma Platformu: https://www.kap.org.tr/tr/Endeksler adresinden alındı
14. LSEG Data&Analytıcs (2025). 05.19.2025 tarihinde LSEG ESG Scores: https://www.lseg.com/en/data-analytics/sustainable-finance/esg-scores
15. Onocak D. (2024), Türkiye'deki Mevduat Bankalarının Entropi Ağırlıklandırmalı CAMELS ve ESG Performans Analizi, Muhasebe ve Denetime Bakış, 24 (72), 19-42.
16. Özbek, A. (2019). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Excel İle Problem Çözümü. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
17. Özevin, O. (2022). Kurumsal Sürdürülebilirlik Performansının Entropi Ve TOPSİS Yöntemleriyle Ölçülmesi: BIST Şirketleri Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe Ve Finansman Dergisi(95), 75-98.
18. Roy, P. K. (2023). Enriching the green economy through sustainable investments: An ESG-based credit rating model for green financing. Journal of Cleaner Production Volume 420.
19. Shannon, C. E. (1948). “A Mathematical Theory of Communication.” Bell System Technical Journal, 27(3), 379–423.
20. Wu, H.H. (2002) “A Comparative Study Of Using Grey Relational Analysis in Multiple Attribute Decision Making Problems” Quality Engineering, 15(2): 209-217.
21. Wu, J., Sun, J., Lıang, L. ve Zha Y. (2011) “Determination of Weights For Ultimate Cross Efficiency Using Shannon Entropy” Expert Systems With Applications, 38 (5): 5162-5165.
22. Yavuz, M.S., Tatli, H.S., Bozkurt, G., & Öngel, G. (2025). Does ESG performance have an impact on financial performance? Evidence from Turkey. Journal of Entrepreneurship, Management and Innovation, 21(1), 24-42. https://doi.org/10.7341/20252112
23. Yıldırım, G., Uzun Kocamış, T., & Tuncer Tokur, Ö. (2018). Sürdürülebilirlik Ve Firma Performansı: Bıst Sürdürülebilirlik Endeksi Şirketleri Üzerine Bir Uygulama. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(15), 90-96.
24. Yurtoğlu, Y., Gülşen, E. (2025). ESG Performance of Istanbul Stock Exchange Companies: An Impact Analysis on Firm Value and Profitability, İşletme Araştırmaları Dergisi, 17 (1), 739-750.
25. Zou, Z.H., Yan, Y. and Sun, J.N. (2006) Entropy method for determination of weight of evaluating indicators in fuzzy synthetic evaluation for water quality assessment. Journal of Environmental Sciences-China, 18, 1020-1023