Araştırma Makalesi

POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI

Cilt: 8 Sayı: 2 2 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI

Öz

Posta hizmetlerinde günlük olarak yüzlerce adrese yapılan teslimatların etkin biçimde planlanması, lojistik maliyetlerin azaltılması ve hizmet kalitesinin artırılması açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, bir dağıtım alanı kapasite kısıtlamalı p-medyan modeli temelli bölgesel kümeleme yaklaşımı kullanılarak 8 bölgeye ayrılmış ve her bir bölgenin 8 m³ kapasiteli bir araç tarafından hizmet alacağı varsayılmıştır. Çalışmada nokta tabanlı gerçek teslimat verileri (coğrafi konumlar, mektup ve kargo hacimleri) ile noktalar arasındaki mesafe matrisi kullanılmış; CBC (Coin-or Branch-and-Cut) çözücüsü aracılığıyla gerçekleştirilen optimizasyon sonucunda 8 adet medyan nokta ve bu noktalara atanan kümeler elde edilmiştir. Kümeleme sonucunda her bölgedeki toplam teslimat hacmi, araç kapasitesi olan 8 m³’ü aşmayacak şekilde dengelenmiştir. Bunu takiben, her bölge için ayrı ayrı Araç Rotalama Problemi (VRP) modellenmiş ve Google OR-Tools kütüphanesi kullanılarak en kısa teslimat rotaları hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, toplam 1220 teslimat noktasının 8 bölgeye ayrıldığını; bölgesel teslimat hacimlerinin yaklaşık 3,45–7,90 m³, araç rota uzunluklarının ise yaklaşık 11,5–20,3 km aralığında değiştiğini göstermektedir. Yöntem, bölgelerin harita üzerinde görselleştirilmesi ve örnek rotaların sunulması yoluyla analiz edilmiştir. Bulgular, kapasite kısıtlamalı p-medyan yaklaşımının posta dağıtımında iş yükünü bölgeler arasında dengeli biçimde paylaştırabildiğini ve her bölge içinde optimize edilmiş rotalar sayesinde genel dağıtım verimliliğini artırdığını ortaya koymaktadır. Son bölümde ise yöntemin saha uygulamaları ve gelecekte yapılabilecek iyileştirmelere ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akdoğan, B., Fidan, E. M., & Özbakır, L. (2022). Yerleştirme-rotalama problemi için iki aşamalı bir model: Covid-19 aşılarının dağıtımı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(4), 559-568.
  2. Altundaş, A. (2024). An integrated approach for ammunition depot location selection and ammunition distribution network design based on P-median and vehicle routing problems. Container and Modular Design, 1. https://doi.org/10.59543/comdem.v1i.10539
  3. Baytur, B., Özceylan, E., Koç, Ç., & Erdoğan, G. (2024). Solving a large-scale multi-depot vehicle routing problem heuristically. In Optimization Essentials (pp. 669–693). Springer International Publishing.
  4. Bozyer, Z., Alkan, A., & Fığlalı, A. (2014). Kapasite Kısıtlı Araç Rotalama Probleminin Çözümü için Önce Grupla Sonra Rotala Merkezli Sezgisel Algoritma Önerisi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 7(2), 29-37.
  5. Church, R. L., Scaparra, M. P., & Middleton, R. S. (2004). Identifying critical infrastructure: The median and covering facility interdiction problems. Annals of the Association of American Geographers, 94(3), 491–502. https://doi.org/10.1111/j.1467-8306.2004.00410.x
  6. Feld, S., Roch, C., Gabor, T., Seidel, C., Neukart, F., Galter, I., Mauerer, W., & Linnhoff-Popien, C. (2019). A hybrid solution method for the capacitated vehicle routing problem using quantum annealing. Frontiers in ICT, 6, 13. https://doi.org/10.3389/fict.2019.00013
  7. Forrest, J., & Lougee-Heimer, R. (2005). CBC (Coin-OR branch-and-cut) solver user guide. Computational Infrastructure for Operations Research.
  8. Huang, Y., Wang, X., Li, T., & Chen, H. (2022). The location selection of logistics center in city based on particle swarm optimization. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-1964001/v1

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

8 Aralık 2025

Kabul Tarihi

25 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dal, B., & Özkayıt, Y. (2026). POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI. Journal of Business in The Digital Age, 8(2), 338-349. https://doi.org/10.46238/jobda.1838159
AMA
1.Dal B, Özkayıt Y. POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI. JOBDA. 2026;8(2):338-349. doi:10.46238/jobda.1838159
Chicago
Dal, Berrin, ve Yusufcan Özkayıt. 2026. “POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI”. Journal of Business in The Digital Age 8 (2): 338-49. https://doi.org/10.46238/jobda.1838159.
EndNote
Dal B, Özkayıt Y (01 Ocak 2026) POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI. Journal of Business in The Digital Age 8 2 338–349.
IEEE
[1]B. Dal ve Y. Özkayıt, “POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI”, JOBDA, c. 8, sy 2, ss. 338–349, Oca. 2026, doi: 10.46238/jobda.1838159.
ISNAD
Dal, Berrin - Özkayıt, Yusufcan. “POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI”. Journal of Business in The Digital Age 8/2 (01 Ocak 2026): 338-349. https://doi.org/10.46238/jobda.1838159.
JAMA
1.Dal B, Özkayıt Y. POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI. JOBDA. 2026;8:338–349.
MLA
Dal, Berrin, ve Yusufcan Özkayıt. “POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI”. Journal of Business in The Digital Age, c. 8, sy 2, Ocak 2026, ss. 338-49, doi:10.46238/jobda.1838159.
Vancouver
1.Berrin Dal, Yusufcan Özkayıt. POSTA HİZMETLERİNDE BÖLGESEL DAĞITIM PLANLAMASI: KAPASİTE KISITLI PMEDYAN VE ARAÇ ROTALAMA YAKLAŞIMI. JOBDA. 01 Ocak 2026;8(2):338-49. doi:10.46238/jobda.1838159

                                                                Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.