Araştırma Makalesi

METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI

Cilt: 9 Sayı: 1 31 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI

Öz

Çalışmanın amacı, uzaktan eğitim platformlarında etkileşimi ve kullanıcı katılımını destekleyebilecek metaverse teknolojilerine dayalı bir eğitim prototipi geliştirmek ve bu prototipin pilot uygulama üzerinden kullanım sürecini değerlendirmektir. Çalışma, kavramsal tasarım, platform seçimi, teknik altyapı kararları, kullanım senaryoları, pilot ders uygulamaları ve ölçme-değerlendirme planlarını bütünleştiren tasarım tabanlı bir araştırma yaklaşımıyla yapılandırılmıştır. Geliştirme sürecinde sürdürülebilir bir platform oluşturmak amacıyla cihaz uyumluluğu, içerik zenginliği ve senkron/asenkron kullanım kapasitesi dikkate alınarak Engage VR altyapısı tercih edilmiştir. Prototip; eğitmenin üç boyutlu nesne, video, belge ve dinamik tahta kullanabildiği; öğrencilerin avatar temelli etkileşim, grup çalışması, tartışma ve sonradan erişim senaryolarıyla sisteme katılabildiği bütünleşik bir sanal sınıf altyapısı olarak tasarlanmıştır. Prototip uygulamanın ilk örneği bir ders üzerinden gerçekleştirilmiş, üç boyutlu öğrenme nesneleri, sahne sunumları ve eşzamanlı etkileşimli etkinlikler test edilmiştir. Pilot uygulamadan elde edilen ön bulgular, VR ortamının klasik çevrim içi derslere kıyasla öğrencilerin çevrim içi öğrenme ortamına katılımı, derse odaklanması ve öğrenme sürecine aktif dahil olması açısından olumlu bir potansiyel taşıdığına işaret etmektedir. Bununla birlikte teknik sürdürülebilirlik, içerik geliştirme maliyeti ve kullanıcı deneyimi gibi boyutların dikkatle yönetilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda metaverse destekli uzaktan eğitim için bir prototip mimarisi, uygulama bileşenleri ve pilot kullanım sürecine yönelik ön değerlendirme yaklaşımı önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma bilimsel araştırma ve yayın etiği kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırma sürecinde kullanılan tüm kaynaklara gerekli atıflar yapılmış olup, intihal, veri uydurma, veri tahrifatı ve diğer etik ihlallerden kaçınılmıştır. Çalışmada insan katılımcılar yer alması durumunda ilgili etik kurul onayı alınmış ve katılımcılardan gerekli gönüllü onamları temin edilmiştir.

Kaynakça

  1. Anderson, T., & Shattuck, J. (2012). Design-based research: A decade of progress in education research? Educational Researcher, 41(1), 16–25. [https://doi.org/10.3102/0013189X11428813](https://doi.org/10.3102/0013189X11428813)
  2. Bacca, J., Baldiris, S., Fabregat, R., Graf, S., & Kinshuk. (2014). Augmented reality trends in education: A systematic review of research and applications. Educational Technology & Society, 17(4), 133–149.
  3. Dixson, M. D. (2015). Measuring student engagement in the online course: The Online Student Engagement Scale (OSE). Online Learning, 19(4), 1–15. [https://doi.org/10.24059/olj.v19i4.561](https://doi.org/10.24059/olj.v19i4.561)
  4. Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Baabdullah, A. M., Ribeiro-Navarrete, S., Giannakis, M., Al-Debei, M. M., & Wamba, S. F. (2022). Metaverse beyond the hype: Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 66, 102542. [https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2022.102542](https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2022.102542)
  5. Fowler, C. (2015). Virtual reality and learning: Where is the pedagogy? British Journal of Educational Technology, 46(2), 412–422. [https://doi.org/10.1111/bjet.12135](https://doi.org/10.1111/bjet.12135)
  6. Garrison, D. R., Anderson, T., & Archer, W. (2000). Critical inquiry in a text-based environment: Computer conferencing in higher education. The Internet and Higher Education, 2(2–3), 87–105. [https://doi.org/10.1016/S1096-7516(00)00016-6](https://doi.org/10.1016/S1096-7516\(00\)00016-6)
  7. Gürbüz, Y., & Doğan, R. (2021). Sanal gerçeklik ile eğitimde devamlılık: Bir uygulama örneği. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi, 5(2), 45–58.
  8. Kirkwood, A., & Price, L. (2014). Technology-enhanced learning and teaching in higher education: What is enhanced and how do we know? A critical literature review. Learning, Media and Technology, 39(1), 6–36. [https://doi.org/10.1080/17439884.2013.770404](https://doi.org/10.1080/17439884.2013.770404)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Kullanıcı Deneyimi Tasarımı ve Geliştirme, Bilgi Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

11 Haziran 2026

Kabul Tarihi

1 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dönerçark, M., & Tecim, V. (2026). METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI. Journal of Business in The Digital Age, 9(1), 42-66. https://doi.org/10.46238/jobda.1969150
AMA
1.Dönerçark M, Tecim V. METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI. JOBDA. 2026;9(1):42-66. doi:10.46238/jobda.1969150
Chicago
Dönerçark, Mert, ve Vahap Tecim. 2026. “METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI”. Journal of Business in The Digital Age 9 (1): 42-66. https://doi.org/10.46238/jobda.1969150.
EndNote
Dönerçark M, Tecim V (01 Ağustos 2026) METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI. Journal of Business in The Digital Age 9 1 42–66.
IEEE
[1]M. Dönerçark ve V. Tecim, “METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI”, JOBDA, c. 9, sy 1, ss. 42–66, Ağu. 2026, doi: 10.46238/jobda.1969150.
ISNAD
Dönerçark, Mert - Tecim, Vahap. “METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI”. Journal of Business in The Digital Age 9/1 (01 Ağustos 2026): 42-66. https://doi.org/10.46238/jobda.1969150.
JAMA
1.Dönerçark M, Tecim V. METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI. JOBDA. 2026;9:42–66.
MLA
Dönerçark, Mert, ve Vahap Tecim. “METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI”. Journal of Business in The Digital Age, c. 9, sy 1, Ağustos 2026, ss. 42-66, doi:10.46238/jobda.1969150.
Vancouver
1.Mert Dönerçark, Vahap Tecim. METAVERSE TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİMDE ETKİN KULLANIMINA YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI VE PROTOTİP UYGULAMASI. JOBDA. 01 Ağustos 2026;9(1):42-66. doi:10.46238/jobda.1969150

                                                                Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.