FORMATION CRITERIA OF THEMATIC SPACES IN INTERIOR DESIGN: A CONCEPTUAL FRAMEWORK AND CASE ANALYSES

Öz

In contemporary interior design, thematic approaches have become increasingly significant as user experience moves to the forefront. However, a systematic framework addressing the criteria through which thematic spaces are constituted remains underdeveloped in the literature. This study aims to identify the criteria for the formation of thematic spaces in interior design and examine their manifestations across various spatial examples. The research employs a qualitative approach; the dataset comprises international examples drawn from the author's master's thesis, completed in 2010. Six core criteria for thematic space formation- material, color, art movement/period, concept, culture, and geography- were developed, and six cases (Ice Hotel, Pietro NoLita, Factory 380, Rainforest Cafe, Starbucks Reserve Roastery Milano, and 4 Oda Cave House) were comparatively analyzed within this framework. Findings reveal that thematic spaces do not establish a direct equivalence between visible subject matter and the theme experienced by the user. Theme cannot be reduced to a single design component; it emerges as a holistic layer of meaning produced through the interaction of multiple criteria. This distinguishes thematic spaces from Duck Architecture, positioning them as a design approach grounded in experiential meaning-making. The study contributes to the field by proposing an analytical framework that evaluates thematic spaces through design criteria rather than building typologies

Anahtar Kelimeler

• Interior design
• Thematic space
• Spatial atmosphere
• Conceptual design
• User experience

İÇ MEKÂN TASARIMINDA TEMATİK MEKÂNLARIN OLUŞUM KRİTERLERİ: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE VE ÖRNEK ANALİZLERİ

Öz

Günümüz iç mekân tasarımında tematik yaklaşımlar, kullanıcı deneyiminin ön plana çıkmasıyla birlikte giderek daha belirleyici bir rol üstlenmektedir. Bununla birlikte, tematik mekânların hangi tasarım kriterleri doğrultusunda oluştuğuna ilişkin sistematik bir çerçeve literatürde henüz yeterince geliştirilmemiştir. Bu çalışma, iç mekân tasarımında tematik mekânların oluşum kriterlerini belirlemeyi ve bu kriterlerin farklı mekân örneklerindeki yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel bir yaklaşımla tasarlanmış; veri seti, yazarın 2010 yılında tamamladığı yüksek lisans tezinde yer alan uluslararası örneklerden oluşturulmuştur. Tematik mekân oluşumunu açıklamaya yönelik altı temel kriter (malzeme, renk, sanat akımı/dönemi, kavram, kültür ve coğrafya) geliştirilmiş; Ice Hotel, Pietro NoLita, Factory 380, Rainforest Cafe, Starbucks Reserve Roastery Milano ve 4 Oda Cave House örnekleri bu kriterler çerçevesinde karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, tematik mekânlarda görünür konu ile kullanıcıda oluşan tema arasında doğrudan bir özdeşlik bulunmadığını ortaya koymaktadır. Tema, tek bir tasarım bileşenine indirgenemez; farklı kriterlerin etkileşimiyle üretilen bütüncül bir anlam katmanı olarak ortaya çıkar. Bu durum, tematik mekânların Duck Architecture'dan ayrışarak deneyimsel anlam üretimine dayanan özgün bir tasarım yaklaşımı oluşturduğunu göstermektedir. Çalışma, yapı türleri yerine tasarım kriterleri üzerinden değerlendirme yapan analitik bir çerçeve önermesiyle alana katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İç mekân tasarımı
• Tematik mekân
• Mekânsal atmosfer
• Kavramsal tasarım
• Kullanıcı deneyimi

Kaynakça

1. Böhme, G. (1993). Atmosphere as the fundamental concept of a new aesthetics. Thesis Eleven, 36(1), 113–126. https://doi.org/10.1177/072551369303600107
2. Böhme, G. (2017). Atmospheric architectures: The aesthetics of felt spaces. Bloomsbury Academic.
3. Can, A. (2024). Konu, tema ve tematik yargı kavramlarının anlam farklılıkları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Eylül özel sayısı), 262–263.
4. Freitag, F. (2022). Theming: Modes of representation in theme parks and themed environments. In M. Peaslee & R. Weiner (Eds.), Theme park studies (pp. 259–275). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-11132-7_14
5. Gottdiener, M. (2001). The theming of America: Dreams, media fantasies, and themed environments (2nd ed.). Westview Press.
6. Jencks, C. (1977). The language of post-modern architecture. Rizzoli.
7. Kagan, M. (1982). Estetik ve sanat dersleri. İmge Kitabevi.
8. Lang, J. (1987). Creating architectural theory: The role of the behavioral sciences in environmental design. Van Nostrand Reinhold.

9. Lee, K. (2022). The interior experience of architecture: An emotional connection between space and the body. Buildings, 12(3), 326. https://doi.org/10.3390/buildings12030326
10. Norberg-Schulz, C. (1980). Genius loci: Towards a phenomenology of architecture. Rizzoli.
11. Öymen Gür, Ş. (1996). Mekân organizasyonu. Karadeniz Teknik Üniversitesi Yayınları.
12. Pallasmaa, J. (2012). The eyes of the skin: Architecture and the senses (3rd ed.). Wiley.
13. Panofsky, E. (1939). Studies in iconology: Humanistic themes in the art of the Renaissance. Oxford University Press.
14. Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (2011). The experience economy (Updated ed.). Harvard Business Review Press.
15. Spence, C. (2020). Senses of place: Architectural design for the multisensory mind. Cognitive Research: Principles and Implications, 5(1), 46. https://doi.org/10.1186/s41235-020-00243-4
16. Tunalı, İ. (1998). Estetik (5. bs.). Remzi Kitabevi.
17. Venturi, R., Scott Brown, D., & Izenour, S. (1972). Learning from Las Vegas. MIT Press.