Kredi Temerrüt Takası (CDS) İle Borsa İstanbul Seçili Pay Endeksleri Arasındaki Etkileşim

Öz

Bu araştırmada, Türkiye’nin 5 yıllık USD cinsinden Kredi Temerrüt Takası (CDS) ile Borsa İstanbul pay endekslerinden BİST-100, BİST-30, BİST-50, BİST-Bankacılık, BİST-Sınai, BİST-Tüm ve BİST-30 Vadeli endeksleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 2009-2022 yılları arasında 168 aylık gözlem sayısı mevcuttur. Verilerin analizinde geleneksel ve yapısal kırılmalı birim kök testleri, Johansen eşbütünleşme testi, FMOLS tahmincisi ve Toda-Yamamoto nedensellik testleri kullanılmıştır. Kurulan tüm modellerde, CDS primleri ile borsa endekslerinin uzun dönem ilişkili olduğu görülmüştür. FMOLS tahminicisi bulgularında, CDS primlerinin tüm borsa endekslerini negatif etkilediği görülmüştür. CDS primlerinin en fazla BİST- Bankacılık, en az ise BİST-Sınai endeksinin etkilendiği tespit edilmiştir. Araştırmada son olarak CDS primleri ile borsa endeksleri arasındaki nedensellik ilişkileri Toda-Yamamoto testi ile ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• CDS
• Borsa İstanbul
• FMOLS.

Interaction Between Credit Default Swap (CDS) and Borsa Istanbul Selected Share Indexes

Öz

This study aims to analyze the relationship between Turkey's 5-year USD denominated Credit Default Swaps (CDS) and BIST-100, BIST-30, BIST-50, BIST-Bank, BIST-Industrial, BIST-All and BIST-30 Futures indices. There are 168 monthly observations between 2009 and 2022. Conventional and structural break unit root tests, Johansen cointegration test, FMOLS estimator and Toda-Yamamoto causality tests are used to analyze the data. In all models, a long-run relationship between CDS premiums and stock market indices is found. The FMOLS estimator finds that CDS premiums have a negative impact on all stock market indices. BIST-Banking and BIST-Industrial indices are affected the most and the least by CDS premiums, respectively. Finally, the causality relationship between CDS premiums and stock market indices is analyzed using Toda-Yamamoto test.

Anahtar Kelimeler

• CDS
• Borsa Istanbul
• FMOLS.

Kaynakça

1. Acaravcı, S.K. ve Karaömer, Y. (2017). Borsa İstanbul (BİST-100) ve Kredi Temerrüt Takası (CDS) Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Mediterranean International Conference on Social Sciences by UDG, 246-259. Retrieved from https://l24.im/AMz
2. Akyol H. ve Baltacı, N. (2019). CDS Primlerinin Makroekonomik Belirleyicilerinin İncelenmesi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Global Journal of Economics and Business Studies, 8(16), 33-49. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/gumusgjebs/issue/51662/590990
3. Alptürk, Y., Sezal, L. Ve Gürsoy, S. (2021). Türkiye’de jeopolitik risk ile CDS primleri arasındaki ilişki: Asimetrik nedensellik analizi. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 107-126. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.900224
4. Asandului, M. Lupu, D. and Claudiu, M. G. (2015). Dynamic Relations Between CDS and Stock Markets in Eastern European Countries. Economic Computation and Economic Cybernetics Studies and Research, (4), 150-170. Retrieved from https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3435839
5. Aydın, G.K., Hazar, A. ve Çütçü, İ. (2016). Kredi Temerrüt Takası ile Menkul Kıymet Borsaları Arasındaki İlişki: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülke Uygulamaları. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-20. Retrieved from http://tursbad.hku.edu.tr/en/pub/issue/24633/345932
6. Başarır, Ç. ve Keten, M. (2016). Gelişmekte Olan Ülkelerin CDS Primleri ile Hisse Senetleri ve Döviz Kurları Arasındaki Kointegrasyon ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369-380. https://doi.org/10.20875/sb.72076
7. Bektur, Ç. ve Malcıoğlu G. (2017). Kredi Temerrüt Takasları ile BIST 100 Endeksi Arasındaki İlişki: Asimetrik Nedensellik Analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 73-83. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/basbed/issue/38798/456767
8. Bozkurt, H. Y. (2013). Zaman Serileri Analizi, (2. bs.). Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım.

9. Chau, F., Han, C. and Shi, S. (2018). Dynamics and Determinants Of Credit Risk Discovery: Evidence From CDS and Stock Markets. International Review of Financial Analysis, 55 , 156–169. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2017.11.004
10. Çil Yavuz, N. (2006). Türkiye’de Turizm Gelirlerinin Ekonomik Büyümeye Etkisinin Testi: Yapısal Kırılma ve Nedensellik Analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7(2), 162-171. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/doujournal/issue/66655/1042914
11. Çil Yavuz, N. (2015). Finansal Ekonometri. İstanbul: Der Yayınları.
12. Değirmenci, N. ve Pabuçcu H. (2016). Borsa İstanbul ve Risk Primi Arasındaki Etkileşim: VAR ve NARX Model. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4(35), 248-26. Retrieved from https://asosjournal.com/DergiTamDetay.aspx?ID=7594
13. Eren, M. ve Başar, S. (2016a). Effects of Credit Default Swaps (CDS) On Bist-100 Index. Ecoforum Journal, 5(3), 123-129.
14. Eren, M. ve Başar, S. (2016b). Makroekonomik Faktörler ve Kredi Temerrüt Takaslarının BIST- 100 Endeksi Üzerindeki Etkisi: ARDL Yaklaşımı. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(3), 567-589. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/atauniiibd/issue/24334/257894
15. Esen S., Zeren F. ve Şimdi, H. (2015). CDS and Stock Market: Panel Evidence Under Cross-Section Dependency. South-Eastern Europe Journal of Economics, 1(1), 31-46. Retrieved from https://ojs.lib.uom.gr/index.php/seeje/article/view/9034
16. Fonseca, J. D. and Gottschalk, K. (2015). The co-movement of credit default swap spreads, stock market returns and volatilities: Evidence from Asia-Pacific markets. Working paper. Retrieved from https://nzfc.ac.nz/papers/original_16/CreditEquity.pdf
17. Fung, H. G., Sierra, G. E., Yau, J. and Zhang, G. (2008). Are the US stock market and credit default swap market related?: Evidence from the CDX indices. The Journal of Alternative Investments, 11(1), 43-61. https://doi.org/10.3905/jai.2008.708849
18. Gazel, S. (2017). BİST Sınai Endeksi İle Çeşitli Metaller Arasındaki İlişki: Toda-Yamamoto Nedensellik Testi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 (52), 287-299. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.12637
19. Gujarati, D. N. (2004). Basic Econometrics, 4th Edition. McGraw Hill.
20. Hancı, G. (2014). Kredi Temerrüt Takasları ve Bist-100 Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Maliye Finans Yazıları, (102), 9-24. https://doi.org/10.33203/mfy.170744
21. Hancı, G. (2014). Kredi Temerrüt Takaslari ve Bist-100 Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Maliye ve Finans Yazıları, (102), 9-22. https://doi.org/10.33203/mfy.170744
22. İlhan, B. ve Bayır, M. (2021). BİST Sınai ve BİST Mali Endeksi ile CDS, Faiz, Döviz Kuru, Toplam Krediler ve COVİD-19 Arasındaki Dinamik İlişki. Third Sector Social Economic Review, 56(4), 3090-3110. http://dx.doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.21.12.1719
23. Johansen, S. (1988). Statistical Analysis of Cointegration Vectors, Journal of Economics Dynamic and Control, 12, 231-254. https://doi.org/10.1016/0165-1889(88)90041-3
24. Kara, C. Ç. (2022). BİST 100 Endeksi İle Çeşitli Yatırım Araçları Arasındaki İlişkinin Toda-Yamamoto Nedensellik Testi İle Analiz Edilmesi. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 35-45. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/bauniibfd/issue/70923/1091063
25. Karslıoğlu, İ. ve Sevim, U. (2022). Hisse Senedi Fiyatları ile Ülke Risk Primi (CDS) Arasındaki İlişki. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(3), 576-593. https://doi.org/10.31460/mbdd.945899
26. Kılcı, E. N. (2017a). CDS primleri ile ülke kredi riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi; Türkiye örneği. Maliye ve Finans Yazıları, (108), 71-85. https://doi.org/10.33203/mfy.357664
27. Kılcı, E. N. (2017b). CDS Primleri İle Bir Ülkenin Ekonomik ve Finansal Değişkenleri Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Küresel İktisat ve İşletme Çalışmaları Dergisi, 6(12), 145-154. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/402940
28. Lee, J. (2017). An Empirical Study on Spillover Effects between CDS and FX at Korean Market. World Journal of Research and Review, 4(5), 15-20. Retrieved from https://www.wjrr.org/download_data/WJRR0405004.pdf
29. Longstaff, F. A., Pan, J., Pedersen, L. H. and Singleton, K. J. (2011). How sovereign is sovereign credit risk?. American Economic Journal: Macroeconomics, 3(2), 75-103. https://doi.org./10.1257/mac.3.2.75
30. Lovreta, L. & Mladenovic, Z. (2018). Do The Stock and CDS Markets Price Credit Risk Equally in The Long-Run?. The European Journal of Finance, 24(17), 1699-1726. https://doi.org/10.1080/1351847X.2018.1501402
31. Mateev, M. and Marinova, E. (2019). Relation between credit default swap spreads and stock prices: A non-linear perspective. Journal of Economics and Finance, 43, 1-26. https://www.doi.org/10.1007/s12197-017-9423-9
32. Mert, M. ve Çağlar, A. E. (2019). Eviews ve Gauss Uygulamalı Zaman Serileri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
33. Münyas, T. (2018). CDS Primi ve Piyasa Göstergeleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Üzerine Ekonometrik Bir Analiz: Türkiye Örneği. Atlas International Refereed Journal on Socıal Sciences, 4(15), 1689-1696. https://doi.org/10.31568/atlas.237
34. Özen, E. ve Vurur, S. (2020). COVID-19 Salgınının CDS Primleri ile Borsa Endeksleri Arasındaki İlişki Üzerine Etkileri: Başlıca Avrupa Endeksleri İçin Bir Uygulama. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 5, 97-114. https://doi.org/10.30784/epfad.810614
35. Paul, U. C. (2020). The causal relationship between private sector credit growth and economic growth in Bangladesh: Use of Toda-Yamamoto Granger Causality test in VAR model. Munich Personal RePEc Archive, 1-22. Retrieved from https://mpra.ub.uni-muenchen.de/id/eprint/104476
36. Phillips, P. C. B. and Hansen, B. E. (1990). Statistical inference in instrumental variable regression with I(1) processes. Review of Economic Studies, 57, 99–125. https://doi.org/10.2307/2297545
37. Phillips, P. C. B. and Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression. Biometrika, 75(2), 335–346. https://doi.org/10.1093/biomet/75.2.335
38. Ratner, M. and Chiu, C. C. J. (2013). Hedging stock sector risk with credit default swaps. International Review of Financial Analysis, 30, 18-25. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2013.05.001
39. Sadeghezadeh, K. (2019). Borsa Endekslerinin Ülke Risklerine Duyarlılığı: Seçilmiş Ülkeler için Bir Panel Veri Analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 435-450. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/atauniiibd/issue/44281/443287
40. Sevüktekin, M. ve Çınar. (2017). Ekonometrik Zaman Serileri Analizi Eviews Uygulamalı (5. bs.). Bursa: Dora Yayıncılık.
41. Shahzad, S. J. H., Mensi, W., Hammoudeh, S., Balcilar, M. and Shahbaz, M. (2018). Distribution specific dependence and causality between industry-level US credit and stock markets. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 52, 114-133. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2017.09.025
42. Sovbetov, Y. and Saka, H. (2018). Does it take two to tango: Interaction between credit default swaps and national stock indices. Journal of Economics and Financial Analysis, 2(1), 129-149. http://doi.org/10.1991/jefa.v2i1.a15
43. Sun, X., Wang, J., Yao, Y., Li, J., and Li, J. (2020). Spillovers among sovereign CDS, stock and commodity markets: A correlation network perspective. International Review of Financial Analysis, 68, 1-17. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2018.10.008
44. Sümer, K. K. (2013). Makro Ekonometrik Modeller, İstanbul: Beşir Kitabevi.
45. Şahin, E. E. and Özkan, O. (2018). Kredi Temerrüt Takasi, Döviz Kuru Ve Bist100 Endeksi İlişkisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1939-1945. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.450178
46. Şenol, Z. (2021). Volatility Spillover between the Stock Market, Exchange Rates, Interest Rates and CDS Premiums: Evidence from Turkey (Borsa Endeksi, Döviz Kuru, Faiz Oranları ve CDS Primleri Arasındaki Oynaklık Yayılımları: Türkiye Örneği). Business and Economics Research Journal, 12(1), 111-126. https://doi.org/10.20409/berj.2021.313
47. Tarı, R. (2010). Ekonometri, 6. Baskı, İstanbul: Umuttepe Yayınları.
48. Toda, H. Y. and Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of econometrics, 66(1-2), 225-250. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8
49. Topaloğlu, E. E. ve Ege, İ. (2020). Kredi Temerrüt Swapları (CDS) ile Borsa İstanbul 100 Endeksi Arasındaki İlişki: Kısa ve Uzun Dönemli Zaman Serisi Analizleri, İşletme Araştırmaları Dergisi, 12 (2 ), 1373-1393. https://doi.org/10.20491/isarder.2020.918
50. Vashkevich, A. & Basazinew, S. (2013). Relationship Between Sovereign Credit Default Swap and Stock Markets. Student Umeå School of Business and Economics, Master Thesis, 1-82. Reteieved from https://www.diva-portal.org/smash/record.jsf?pid=diva2%3A651679&dswid=-1617
51. Weber, M. and Norden, L. (2009). The co‐movement of credit default swap, bond and stock markets: An empirical analysis. European financial management, 15(3), 529-562. https://doi.org/10.1111/j.1468-036X.2007.00427.x
52. Weistroffer, C., Speyer, B., Kaiser, S. and Mayer, T. (2009). Credit default swaps. Deutsche bank research, 27. Retrieved from https://www.ssc.wisc.edu/~mchinn/cds_example_DB.pdf
53. Yenice, S. ve Hazar A. (2015). A Study for the Interactıon Between Risk Premiums and Stock Exchange in Developıng Countries. Journal of Economics, Finance and Accounting, 2(2), 135-151. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/jefa/issue/32427/360572
54. Yılmaz Z. ve Balı S. (2012). Kredi Temerrüt Takası Marjları ile İMKB 100 Endeksi Arasındaki İlişki. 16. Finans Sempozyumu, 10-13 Ekim 2012, Erzurum. Retrieved from https://docplayer.biz.tr/33617734-16-finans-sempozyumu-ekim-2012-erzurum.html
55. Zivot, E. and Andrews D. W. K. (1992). Further Evidence on the Great Crash, the Oil-Price Shock, and the Unit-Root Hypothesis. Journal of Business & Economic Statistics, 10(3), 251–270. https://doi.org/10.1198/073500102753410372