Ekonomik Özgürlüğün İşsizlik Olgusu Üzerine Etkileri: Seçilmiş Ülkeler Örnekleminde Ekonometrik Bir Analiz

Öz

Neoliberalizmin temellerinde yatan ekonomik özgürlükler kavramı iktisat literatüründe geniş bir yer kapsamaktadır. Bu çalışmanın amacı oluşturulan ülke kategorisi için 2000-2020 yıllarını kapsayan verilerle ekonomik özgürlük değişkenleri ile işsizlik oranları arasındaki ilişkinin test edilmesidir. Çalışmada panel veri tekniğinden faydalanılmıştır. Sonuçlara göre negatif bir ekonomik özgürlük endeks katsayısı tespit edilmiş ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Ticaret özgürlüğü için de ters yönlü bir korelasyon bulunsa da istatistiksel olarak anlamlı değildir. Ekonomik ve ticaret özgürlüklerine ait bu katsayılar liberal iktisadi yaklaşımları desteklemektedir. Buna göre ekonomik özgürlüğün %1 oranında artması işsizliği %3.8 oranında azaltmaktadır. Aksine modelde alt kriterler olan yatırım özgürlüğü ve iş özgürlüğü değişkenlerine ait katsayılar ise pozitif çıkmış ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Buna göre iki değişkendeki %1’lik bir artış sırasıyla işsizliği %0.64 ve %1.05 oranında arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik Özgürlük
• İşsizlik
• Politik İktisat

Destekleyen Kurum

Bu makale Prof. Dr. Özlem DURGUN danışmanlığında hazırlanan “Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Bağlamında Ekonomik Özgürlükler İle Ekonomik Özgürlüklerin Ekonomik Büyüklükler Üzerine Etkisi” isimli doktora tezinden türetilmiştir.

The Effect of Economic Freedom on Unemployment: An Econometric Analysis in the Sample of Selected Countries

Öz

The concept of economic freedoms underlying neoliberalism covers a wide area in the economics literature. The aim of this study is to test the relationship between economic freedom variables and unemployment rates with the data covering the years 2000-2020 for the country category created. Panel data technique was used in the study. According to the results, a negative economic freedom index coefficient was determined and it was statistically significant. Although there is an inverse correlation for trade freedom, it is not statistically significant. These coefficients of economic and trade freedoms support liberal economic approaches. Accordingly, 1% increase in economic freedom reduces unemployment by 3.8%. On the contrary, the coefficients of the investment and business freedom variables, which are the sub-criteria in the model, were positive and statistically significant. A 1% increase in these two variables increases unemployment by 0.64% and 1.05%, respectively.

Anahtar Kelimeler

• Economic Freedom
• Unemployment
• Political Economy

Kaynakça

1. Ahmed, S., Mushtaq, M., Fahlevi, M., Aljuaid, M., & Saniuk, S. (2023). Decomposed and composed effects of economic freedom on economic growth in south Asia. Heliyon, 9(2).
2. Akıncı, M., Akıncı, G. Y., & Yılmaz, Ö. (2014). Ekonomik Özgürlüklerdeki Yakınsamanın Haldane-Hall Yaklaşımı ile Ölçümü. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 193-212.
3. Anthony K., Tyrrell P., Kevin, R. (2023). 2023 Index of Economic Freedom. https://www.heritage.org/index/pdf/2023/book/2023_IndexOfEconomicFreedom_FINAL.pdf Erişim Tarihi: 11.04.2023.
4. Ata, A. (2009) Kurumsal İktisat Çerçevesinde Yolsuzluğun Fırsat ve Motivasyonları: AB Ülkeleri Üzerine Bir İnceleme. Doktora Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.
5. Baltagi, B. H., Feng, Q., & Kao, C. (2012). A Lagrange Multiplier test for cross-sectional dependence in a fixed effects panel data model. Journal of Econometrics, 170(1), 164-177.
6. Bayar, Y. (2016) Economic Freedom and Unemployment in Emerging Market Economies. Review of Applied Socio-Economic Research, 11(1), 5-12.
7. Birol, Y.E. ve Demirgil, B. (2020). Ekonomik Özgürlükler ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: BRICS Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Çalışma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3): 546- 558.
8. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The review of economic studies, 47(1), 239-253.

9. Brkić, I., Gradojević, N., & Ignjatijević, S. (2020). The impact of economic freedom on economic growth? New European dynamic panel evidence. Journal of Risk and Financial Management, 13(2), 26. 
10. Cebula, R., Foley, M., & Capener, D. (2015) The Impact of Economic Freedom On The Unemployment Rate In OECD Nations: An Exploratory Study Acceptingthe Validity Of Okun’s Law. Economia Internationale, 68(4), 603-619.
11. Çınar, S., & Özçalık, M. (2014). Gelişmekte olan ülkelerde mali sürdürülebilirlik: Panel veri analizi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 9(33).
12. Dilber, İ., Eryiğit, P., 169 & Ayvaz Güven, E. (2015). Türkiye ve AB Ülkelerinde Ekonomik Büyüme ile İşsizlik Arasındaki İlişki: Panel Eşbütünleşme. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 69-79.
13. Dumitrescu, E. I., & Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels. Economic modelling, 29(4), 1450-1460.
14. Erdem, E., & Tuğcu, C. (2012) Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye’de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi. Uluslararası Avrasya Ekonomileri Konferansı, (s. 11-13).
15. Feldmann, H. (2007) Economic Freedom And Unemployment Around The World. Southern Economic Journal, 158- 176.
16. Friedman, M. (1962), Excerpts from Milton Friedman, Capitalism and Freedom, Chapter 1, "The Relation between Economic Freedom and Political Freedom, 7-17.
17. Garret, T., & Rhine, R. (2010) Economic Freedom and Employment Growth in U.S. States. Working Paper Series. Federal Reserve Bank Of St. Louis.
18. Gouider, A. (2022). Impact of Economic Freedom on Youth Unemployment in the Gulf Cooperation Council Countries. Montenegrin Journal of Economics, 18(3), 67-75.
19. Göcen, S. (2021) ‘‘Gelişen Ülkelerde Ekonomik Özgürlük ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Bootstrap Panel Granger Nedensellik Testi’’, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(3), 865-878. 
20. Gwartney, J., Lawson, R., & Hall, J. (2004). Ten consequences of economic freedom. Policy Report, 268.
21. Hall, J., Pulito, J., & VanMetre, B. (2012) Freedom and Entrepreneurdship: New Evidence From The 50 States. Working Paper, No: 12-13. George Mason University.
22. Heller, L., & Stephenson, E. (2014) Economic Freedom And Labor Market Conditions: Evidence From The States. Contemporary Economic Policy, 32(1), 56-66.
23. Heritage Foundation Veri Servisi. Ekonomik Özgürlükler. (Erişim: 19.03.2023), https://www.heritage.org/index/explore
24. Hickerson, S. R. (2019). Complexity and the Meaning of Freedom: The Classical Liberal View. American Journal of Economics and Sociology, Inc., 91-101.
25. Hussain, M. E., & Haque, M. (2016). Impact of economic freedom on the growth rate: A panel data analysis. Economies, 4(2), 5.
26. Index of Economic Freedom. (2023). (Erişim Tarihi: 19.03.2023), https://www.heritage.org/index/pdf/2023/book/2023_IndexOfEconomicFreedom_FINAL.pdf
27. Jones, C. I. (1998) İktisadi Büyümeye Giriş (1 b.). (Ş. Ateş, & İ. Tuncer, Çev.) İstanbul.
28. Karakaş, A., Alp S. (2006) F.A.Hayek'in Yaklaşımıyla Piyasa Mekanizması ve Özgürlük. Liberal Düşünce, 5-28.
29. Kazemi, M., & Azman-Saini, W. N. W. (2017). Foreign direct investment, economic freedom and democracy. International Journal of Economics & Management, 11(1).
30. Kistik, V., Göcen S. ve Bayhanay, A. (2017), Economic Growth: How Better Institutions Make A Difference, Berksoy İ., Dane K., ve Popovic, M. içinde, Institutions & Economic Policies: Effects on Social Justice, Employment, Environmental Protection & Growth, 123-140, Londra: IJOPEC Publication. 
31. Kreft, S. F., & Sobel, R. S. (2005). Public policy, entrepreneurship, and economic freedom. Cato J., 25, 595.
32. Oral, İ.O. (2014) Demokratikleşme ve ekonomik özgürlüklerin temel makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisi. Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
33. Öztürk Çetenak, Ö., & Işık, M. (2016). Ekonomik özgürlükler ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: OECD ülkeleri üzerine bir uygulama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 6(1), 1-16.
34. Özyılmaz, A. (2022). The Role Of Economıc Freedoms In Economıc Growth. Journal of Management and Economics Research, 20(3), 59-74. 
35. Parasız, İ. (1997). Modern Büyüme Teorileri: Dinamik Makro Ekonomiye Giriş. Bursa: Ezgi Kitabevi.
36. Patry, W. (2009) Moral Panics And The Copyright Wars. New York: Oxford University.
37. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. University of Cambridge, Faculty of Economics, Cambridge Working Papers in Economics No. 0435.
38. Sobel, R., & Kreft, S. (2005) Public Policy, Entrepreneurship, and Economic Growth. Cato Journal, 25(3), 595- 616.
39. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO). İşsizlik Verileri. (Erişim: 19.03.2023). https://www.ilo.org/shinyapps/bulkexplorer26/?lang=en&segment=indicator&id=UNE_2EAP_SEX_AGE_RT_A
40. Westerlund, J. (2008) Panel Cointegration Tests of the Fisher Effect, Journal of Applied Econometrics, 23, no.2:193-223.
41. Yerdelen Tatoğlu, F. (2013). İleri panel veri analizi stata uygulamalı. İstanbul, Beta Yayınları.
42. Yerdelen Tatoğlu, F.(2016) “Panel Veri Ekonometrisi”. İstanbul: Beta Yayıncılık.