Türkiye'de Satın Alma Gücü Paritesi Teorisi Testi: (1923-1980) Kliometrik Fourier Analizi

Öz

Çalışma, Türkiye'de satın alma gücü paritesinin (PPT) 1923-1980 yılları arasındaki istikrar düzeyini belirlemek amacıyla oluşturulmuş kliometrik bir analizdir. Cumhuriyet sonrası dönemi Fourier analizi yöntemiyle inceleyen herhangi bir çalışmanın bulunmaması bu çalışmanın literatüre katkısını göstermektedir. Çalışmada ilgili yıllara ait reel döviz kuru değerleri kullanılmıştır. Bu değerler Devlet İstatistik Enstitüsü raporu kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmada serilerin doğrusal olduğu varsayılarak Birim Kök Testleri (ADF, Phillips-Perron), serilerin doğrusal olmadığı varsayarak Fourier ADF Birim Kök Testleri kullanılmıştır. Test sonucu ilgili yıllar arasında PPP teorisinin geçerli olmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Satınalma Gücü Paritesi
• Fourier ADF
• Kliometrik Analiz
• ADF
• Phiilips-Perron

Purchasing Power Parity Theory Test in Turkey: (1923-1980) Cliometric Fourier Analysis

Öz

The study is a cliometric analysis created to determine the stability level of purchasing power parity (PPT) in Turkey between the years 1923-1980. The absence of any study examining the post-republican period with the Fourier analysis method shows the contribution of this study to the literature. Real exchange rate values for the relevant years were used in the study. These values were obtained using the State Institute of Statistics report.. In the study, Unit Root Tests (ADF, Phillips-Perron) were used assuming that the series were linear and Fourier ADF Unit Root Tests were used assuming that the series were non-linear. The test result shows that the PPP theory is not valid between the relevant years.

Anahtar Kelimeler

• Purchasing Power Parity
• Fourier ADF
• Cliometric Analysis
• ADF
• Phillips-Perron

Kaynakça

1. Ay, İ. C. (2021). OECD Ülkelerinde Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğinin Analizi, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 180-191.
2. Aydın, M. (2019). Satın Alma Gücü Paritesi Hipotezi Geçerliliğinin Fourier Birim Kök Testleri ile İncelenmesi: Türkiye Örneği, Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics, (30). 35-48.
3. Baharumshah, A. Z., Lau, E., & Nziramasanga, M. T. (2010). Purchasing Power Parity in African Countries: Evidence from Panel SURADF Test, South African Journal of Economics, 78(1). 40-56. https://doi.org/10.1111/j.1813-6982.2010.01231.x
4. Bozgeyik, Y., & Aydın, A. (2019). Seçilmiş Gelişmekte Olan Ülkelerde Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğine İlişkin Ampirik Bir Çalışma, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19). 2068-2089.
5. Canarella, G., Miller, S. M., & Pollard, S. K. (2014). Purchasing power parity between the UK and Germany: The euro era, open economies review, 25(4). 677-699. https://doi.org/10.1007/s11079-014-9309-9
6. Cassel, G. (1921). The World's Monetary Problems, Londra: Constable
7. Cerato, M., & Sarantis, N. (2008). Symmetry, proportionality and the purchasing power parity: Evidence from panel cointegration tests, International Review of Economics and Finance, (17). 56-65. https://doi.org/10.1016/j.iref.2006.03.001
8. Chang, T., & Tzeng, H. W. (2013). Purchasing power parity in nine transition countries: panel SURKSS Test, International Journal of Finance & Economics, 18(1). 74-81. https://doi.org/10.1002/ijfe.457

9. Chang, T., Lee, C. H., & Chou, P. I. (2012). Nonlinear adjustment to purchasing power parity in G-7 countries, Applied Economics Letters, 19(2). 123-128. https://doi.org/10.1080/13504851.2011.568389
10. Choji, N. M., & Sek, S. K. (2017). Testing for purchasing power parity in the long-run for ASEAN-5. https://doi.org/10.1063/1.4981001
11. Coşkun, N. (2020). Mutlak satın alma gücü hipotezi, Bulletin of Economic Theory and Analysis, 5(1). 41-55.
12. Coşkun, N., & Ballı, E. (2021). Satın alma gücü paritesinin geçerliliğinin sınanması: OECD ülkeleri örneği, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 19(4). 1-13.
13. Destek, M. A., & Okumuş, İ. (2016). Satın alma gücü paritesi hipotezi geçerliliğinin fourier birim kök testleri ile incelenmesi: OECD ülkeleri örneği, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(1).73-87.
14. Devlet İstatistik Enstitüsü, (2001) İstatistik Göstergeler 1923-1998, Ankara
15. Dickey, D.A., & W.A. Fuller (1979), “Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root”, Journal of the American Statistical Association, 74, 427–431.
16. Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible Fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1). 196-199
17. Erdoğmuş, M. (2021). An analysis of the validity of absolute purchasing power parity: the case of Turkish lira and British pound, Sosyoekonomi, 29(50). 51-71. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2021.04.03
18. Gozgor, G. (2011). Purchasing power parity hypothesis among the main trading partners of Turkey, Economics Bullettin, 31(2). 1432-1438.
19. Gövdeli, T., & Sumer, S. (2021). Testing the purchase power parity hypothesis for BRICS: evidence from fourier unit root and cointegration test, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(3). 1394-1406. https://doi.org/10.30798/makuiibf.822369
20. Ha, M. A. T. T. (2019). Testing the evidence of purchasing power parity for southeast Asia countries, Econometrics For Financial Applications, (760). 1061-1077. https://doi.org/10.1007/978-3-319-73150-6_76
21. Hassan, A. F. M. K., & Salim, R. (2013). Does The Balassa–Samuelson Theory explaın the link between relative population growth and purchasıng power parity?, The Singapore Economic Review, 58(01), 1350007. https://doi.org/10.1142/s0217590813500070
22. Kalyoncu, H., Kula F., & Alper, A. (2010). The validity of purchasing power parity hypothesis in Middle East and Northern Africa countries. Romanian Journal of Economic Forecasting, 2010(4), 125-131
23. King, A. (2021). The triangular purchasing power parity hypothesis: A comment, The World Economy, 44(3). 837-848. https://doi.org/10.1111/twec.13050
24. Koçak, İ., & Özbek, S. (2020). Satın alma gücü paritesinin geçerliliği: durağanlık ve birim kök testlerinden yeni kanıtlar, Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4(1). 22-31.
25. Liu, S., Zhang, D., & Chang, T. (2012). Purchasing power parity – nonlinear threshold unit root test for transition countries. Applied Economics Letters, 19(18), 1781–1785. https://doi.org/10.1080/13504851.2012.654905
26. Lu, Y. C. R., Chang, T. Y., Lee, K. C., & Tzeng, H. W. (2011). An empirical test of the purchasing power parity for transition economies: Panel SURADF tests, Applied Economics Letters, 18(17). 1691-1696. https://doi.org/10.1080/13504851.2011.560102
27. MacDonald, R. (1996). Panel unit root tests and real exchange rates, Economics Letters, (50). 7-11. https://doi.org/10.1016/0165-1765(95)00730-X
28. Mike, F. & Alper, A. E. (2020). Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için işsizlik histerisinin incelenmesi: fourier ADF test bulguları, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1). 1-14. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.66161
29. Murad, S. M. W., & Hossain, M. A. (2018). The ASEAN experience of the purchasing power parity theory, Financial Innovation, 4(1). https://doi.org/10.1186/s40854-018-0113-1
30. Wang, P. J., & Liu, Z. Y. (2018). A triangular purchasing power parity hypothesis, World Economy, 41(11). 3071-3097. https://doi.org/10.1111/twec.12656
31. Wu, J. F., Bahmani-Oskooee, M., & Chang, T. Y. (2018). Revisiting purchasing power parity in G6 countries: an application of smooth time-varying cointegration approach, Emprica, 45(1). 187-196. https://doi.org/10.1007/s10663-016-9355-1
32. Yasa, B. D. (2017). 1963-1989 döneminde Türkiye’de devlet müdahaleciliğinin imalat sanayi üzerindeki etkisi: kliometrik bir inceleme, Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(2).