Çeltik Üreticilerinin Tarımsal İlaçlamada Kullandıkları Dron Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi

Öz

İnsansız Hava Aracı (İHA) olarak da tanımlanan dronlar, potansiyel katma değerlerinin fark edilmesi sonucunda geniş bir kullanım alanı bulmuş ve iş yaşamında vazgeçilmez bir teknoloji durumuna gelmiştir. Tarımsal alanların ilaçlama işlemleri de dâhil olmak üzere geniş bir uygulama alanı bulunan dronların satın alma tercihlerini tespit aşamasında kullanılacak kriterler ve ağırlıklarını belirlemek son derece önemlidir. Bu çalışmada çeltik üreticilerinin tarımsal ilaçlama işlerinde kullandıkları dron tercihini etkileyen faktörleri değerlendirmek için, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) metotlarından birisi olan SWARA yöntemi kullanılmıştır. Literatürden elde edilen kriterlerin tartışılarak çalışmada kullanılacak olanların tespit edilmesi ve güncel gelişmeler neticesinde yeni kriterlerin eklenerek analiz yapılması aşamalarında, alanında uzman dört karar vericinin bilgilerine başvurulmuştur. Çalışma sonucunda: "Taşınabilecek yük miktarı" olarak isimlendirilen ve insansız hava aracının taşıyabileceği maksimum faydalı yük miktarını tanımlayan kriter, önem değeri en yüksek kriter olarak bulunmuştur. "Ağırlık" olarak isimlendirilen ve insansız hava aracının yük olmadan boş halinin ağırlığını ifade eden kriter, önem değeri en düşük kriter olarak hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• ÇKKV
• SWARA
• Tarım
• Dron
• İnsansız Hava Aracı

Evaluation of Factors Affecting Rice Producers' Drone Preferences Used in Agricultural Spraying

Öz

Drones, also known as Unmanned Aerial Vehicles (UAVs), have found a wide range of uses and have become an indispensable technology in business life as their potential added value is recognized. It is extremely important to determine the criteria and weights to be used in determining the purchasing preferences of drones, which have a wide application area, including spraying of agricultural areas. In this study, the SWARA method, which is one of the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods, was used to analyze the factors influencing the preference of drones used by rice producers in agricultural field spraying operations. In the process of discussing criteria obtained from the literature, determining the ones to be used in the study, and analyzing by adding new criteria based on recent developments, the information of four expert decision-makers in the field was consulted. In the study, the criterion defining the maximum payload capacity that the unmanned aerial vehicle can carry, named "Payload Capacity," was found to be the most important criterion.

Anahtar Kelimeler

• MCDM
• SWARA
• Agriculture
• Drone
• Unmanned Aerial Vehicle

Kaynakça

1. Altundaş, A., Kurtay, K. G., & Erol, S. (2022). Sınır Güvenliği ve Müdahale Görevi Yapan İHA’ların ÇKKV Yöntemleri ile Değerlendirilmesi. Savunma Bilimleri Dergisi, (42), 155-185.
2. Arslan, B. E., Eren, T., & Güven, E. (2023). Afet Durumunda Arama Kurtarma Malzemelerinin Sevkiyatı İçin İnsansız Hava Araçlarının Seçimi. Resilience, 7(2), 293-303.
3. Arslankaya, S., & Demir, A. (2023). Bir Gıda Firması İçin Swara ve Waspas Yöntemleriyle Ara Depo Yeri Seçimi. Endüstri Mühendisliği, 34(1), 70-85.
4. Ayyıldız, E. (2022). Fermatean fuzzy step-wise Weight Assessment Ratio Analysis (SWARA) and its application to prioritizing indicators to achieve sustainable development goal-7. Renewable Energy, 193, 136-148.
5. Boz, İ., & Kılıç , O. (2021). Türkiye’de Organik Tarımın Gelişmesi İçin Alınması Gereken Önlemler. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 390-400.
6. Chen, H., Lan, Y., Fritz, B. K., Hoffman, W. C., & Liu, S. (2021). Review of Agricultural Spraying Technologies for Plant Protection Using Unmanned Aerial Vehicle (UAV). International Journal of Agricultural and Biological Engineering, 14(1), 38-49.
7. Chen, S., Lan, Y., Zhou, Z., Deng, X., & Wang, J. (2021). Research Advances of The Drift Reducing Technologies in Application of Agricultural Aviation Spraying. International Journal of Agricultural and Biological Engineering, 14(5), 1-10.
8. Çakir, E. (2018). Bütünleşik SWARA ve EDAS yöntemi kullanarak fitness merkezlerinin değerlendirilmesi: Örnek bir uygulama. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1907-1923.

9. Çakır, E., & Karabıyık, B. K. (2017). Bütünleşik SWARA-COPRAS yöntemi kullanarak bulut depolama hizmet sağlayıcılarının değerlendirilmesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 10(4), 417-434.
10. Elmas, B., & Özkan, T. (2021). Ulaştırma ve Depolama Sektörü İşletmelerinin Finansal Performanslarının SWARA-OCRA Modeli ile Değerlendirilmesi. İşletme Akademisi Dergisi, 2(3), 240-253.
11. Kara, M., & Eren, T. (2023). Hasar Tespit Çalışmalarında Görevlendirilebilecek Dronların Bulanık Karar Verme Yöntemleri ile Değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi, 1-1.
12. Kara, M., Yumuşak, R., & Eren, T. (2022). Acil yardım müdahalesi yapan birimler için çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile kargo drone seçimi. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 4(2), 38-45.
13. Kara, M., Yumuşak, R., & Eren, T. (2023). Anız Yangınlarına Müdahale İçin İtfaiye Drone Seçimi: Giresun Örneği . Journal of Aviation Research 5.1 , 1-15.
14. Kersuliene, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). Selection of Rational Dispute Resolution Method by Applying New Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis (SWARA). Journal of Business Economics & Management, 11(2) , 243-258.
15. Korucuk, S., Aytekin, A., Ecer, F., Karamaşa, Ç., & Zavadskas, E. K. (2022). Assessing Green Approaches and Digital Marketing Strategies for Twin Transition Via Fermatean Fuzzy SWARA-COPRAS. Axioms, 11(12), 709 , 1-25.
16. Matache, M. G., Gageanu, I., Gheorghe, G. V., Persu, C., Chiristescu, M., & Nitu, M. (2023). Development of A Tricopter-Hexarotor Agricultural Uav Destined for The Realızatıon of Precision Spraying Works. Inmateh-Agricultural Engineering, 70(2) , 11-20.
17. Nebati, E. E., Vatansever, E. N., & Makas, G. (2023). Swara, Aras ve Waspas Yöntemleri ile Yeni Şube Yeri Seçimi: Bir Kargo Firması Örneği. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 35(1), 217-237.
18. Qin, W., Chen, P., & He, R. (2023). Study on The Dynamic Distribution of Spores of Powdery Mildew Pathogen in Wheat by Rotor Airflow of Plant Protection UAV. Plos one, 18(11) , 1-13.
19. Rahadian, D., Firli, A., Dinçer, H., Yüksel, S., Mikhaylov, A., & Ecer, F. (2024). A Hybrid Neuro Fuzzy Decision-Making Approach to The Participants of Derivatives Market for Fintech Investors in Emerging Economies. Financial Innovation, 10(1), 37, 1-18.
20. Stanujkic, D., Karabasevic, D., Popovic, G., Stanimirovic, P. S., Muzafer, S., Smarandache, F., . . . Ulutaş, A. (2021). A new grey approach for using SWARA and PIPRECIA methods in a group decision-making environment. Mathematics, 9(13), 1554, 1-16.
21. Torun, A. (2017). İnsansız Hava Aracı (İHA) Sektörü ve İHA Fotogrametrisinin Ölçme Bağlamında Konumlandırılması. 16. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı. Ankara: TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası.
22. Tranfield, D., Denyer , D., & Palminder , S. (2003). Towards a Methodology for Developing Evidence-Informed Management Knowledge by Means of Systematic Review. British Journal of Management, Vol. 14, 207-222.
23. Ulutaş, A. (2019). SWARA ve MAIRCA Yöntemleri ile Catering Firması Seçimi. Business & Management Studies: An International Journal, 7(4), 1467-1479.
24. Ulutaş, A. (2020). SWARA Tabanlı CODAS Yöntemi ile Kargo Şirketi Seçimi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1640-1647.
25. Ulutaş, A., Meidute-Kavaliauskiene, I., Topal, A., & Demir, E. (2021). Assessment of Collaboration-Based and Non-Collaboration-Based Logistics Risks with Plithogenic SWARA Method. Logistics, 5(4), 82 , 1-14.
26. Wang, X., He, X., Song, J., Wang, Z., Wang, C., Wang, S., & Meng, Y. (2018). Drift Potential of UAV with Adjuvants in Aerial Applications. International Journal of Agricultural and Biological Engineering, 11(5), 54-58.
27. Yeşilay, R. B., & Macit, A. (2020). Dünyada ve Türkiye’de Drone Ekonomisi: Geleceğe Yönelik Beklentiler . Beykoz Akademi Dergisi, 8(1), 239-251.
28. Zolfani, S. H., & Saparauskas, J. (2013). New application of SWARA method in prioritizing sustainability assessment indicators of energy system. Eng. Econ. 2013, 24, 408–414.