Farabi’nin El-Medinetü’l Fazıla’sındaki Fazıl Şehir ve Cahil Şehrin Adaletle Değerlendirilmeleri

Öz

Farabi El-Medinetü’l Fazıla (Fazıl-erdemli, ideal şehir-devlet) adlı eserinde fazıl ve cahil devlet (şehir) ve adalete dair temel ve yerinde tespitlerde bulunmuştur. Bu çalışmada devlet-şehir, fazıl şehir, cahil şehir ve adalet olguları kavramsal olarak ele alındıktan sonra şehir, cahil şehir, fazıl şehir ve adalet olgularının Farabi’nin El-Medinetü’l Fazıla adlı eserindeki durumları temel alınarak ve onun düşüncesindeki halleriyle birlikte değerlendirilmeleri amaçlanmıştır. Bu çalışmada bahse konu amaca yönelik olarak nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama ve analiz yöntemi birlikte kullanılmaktadır. Sonuç olarak: Cahil devlettekilerin erdemli özellikler göstermek yerine çıkarları peşinde koşan kişiler oldukları, mutluluk getirecek şeyleri bilmedikleri ve kendi çıkarlarına erişmeyi doğal ve adalet olarak gördükleri, onları bu gayelerine götürecek devlet ve yöneticiler istedikleri ve onlara adaleti ve fazileti anlatmanın işe yaramayacağı anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Farabi
• Fazıl-Erdemli şehir
• Cahil şehir
• Cahil Devlet
• Adalet

The Virtuous City and the Ignorant City in Farabi's Al-Medinatü'l Fazila and Their Evaluation with Justice

Öz

In his work titled El-Medinetü'l Fazila (Fazıl-virtuous, ideal city-state), Farabi made basic and appropriate determinations about the virtuous and ignorant state (city) and justice. In this study, it is aimed to evaluate the concepts of city, ignorant city, virtuous city and justice based on Farabi's work called El-Medinetü'l Fazila and with their states in his thought. after the concepts of state-city, virtuous city, ignorant city and justice are discussed conceptually. In our study, descriptive scanning and analysis methods, which are among the qualitative research methods, are used together for the purpose in question. As a result: It is understood that in the ignorant state people who pursue their own interests instead of showing virtuous characteristics, do not know what will bring happiness, they see achieving their own interests as natural and fair, they want states and administrators that will take them to these goals, and it will not work to explain justice and virtue to them.

Anahtar Kelimeler

• Farabi
• Virtous City
• Ignorant City
• Innorant State
• Justice

Kaynakça

1. Aydınlı, Y. (2018). Farabi ve Bağdat Meşşai Okulu. M.C. Kaya (Ed.), İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, 145-178, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
2. Ala, G. (2020). Platon ve Farabi’de Adalet. Yüksek lisans tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi.
3. Altıntop, C. (2016). Ebû Nasr El- Farabî’nin İdeal Devlet Anlayışı. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 48-62. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1248675
4. Bayraklı, B. (2008). Farabi’de Devlet Felsefesi. İstanbul: Seçil Ofset.
5. Çelik, H. (1997). Farabi’de Adalet Kavramı. Yüksek lisans tezi, Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi.
6. Çetin, S. (2019). Platon ve Farabi’de Devlet Yapılanması. Yüksek lisans tezi, Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
7. Çetin, Y. (2016). Friedrich Nietzsche’de Hak ve Adalet Kavramı. Doktora tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
8. Çelikkol, S. (2010). Farabi’nin Toplum Görüşü, Bilimname Dergisi XIX, 99-115. http://isamveri.org/pdfdrg/D02237/2010_19/2010_19_CELIKKOLS.pdf, erişim tarihi: 2.1.2022.

9. Çini, A. (2022). Farabi’nin Hukuk Felsefesi ve Farabi’nin Görüşlerinin Hukukun Kökenine İlişkin Görüşlere Göre Değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Bursa: Uludağ Üniversitesi.
10. Çubukçu, İ.A. (1985). Türk Filozofu Farabi ve Düşüncesi. Belleten Dergisi, 49(194), 273-286. https://belleten.gov.tr/tam-metin/1861/tur
11. Elsayed Erdemir, R. (2021). Farabi’nin Dilbilim Kuramı: Chomsky ile Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Yüksek lisans tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
12. Farabi. (1956). El-Medinetü’l Fazıla. Çev. Nafiz Danışman, İstanbul, Maarif Basımevi.
13. Farabi. (1990). El Medinetü’l Fazıla, (Çev. Nafiz Danışman), İstanbul: MEB Yayınları.
14. Farabi. (2005). Farabi’nin İki Eseri Fusûlü’l Medenî- Tenbîh Alâ Sebîli’s- Sa’âde, (Haz: Hanifi Özcan), 2005, İstanbul: İfav Yayınları.
15. Farabi. (2012). Es-Siyâsetü’l-Medeniyye veya Mebâdi’ül-Mevcûdât. (M.S. Aydın, A.Şener, M.R. Ayas Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
16. Farabi. (2020). İdeal Devlet, (Çev. Ahmet Arslan), 10.B., İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
17. Farabi. (2022). İdeal Devlet (A. Arslan Çev.). İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
18. Güriz, A. (2004). Adalet Kavramı Üzerine. H.Ökçesiz (Haz.), HFSA Hukuk Felsefesi ve Sosyoloji Arkivi Muğla Üniversitesi “Felsefe Günleri” (9-12 Ekim 2003) “Adalet” Sempozyumu Bildirileri (19-33). İstanbul Barosu Yayınları, İstanbul.
19. Kalyon, K. Ve Öztürk, C. (2020). Örgütsel Adaletin İşgören Performansı Üzerindeki Etkisi: Bitlis Eren Üniversitesi Akademik Personeli Örneği. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Alanındaki Akademik Çalışmalar-II, Cilt 4, (Ed. Hasan Selim Kıroğlu), 35-53, Ankara: Gece Kitaplığı.
20. Kara, N. (2016). Farabi’de İdeal İnsan. Yüksek lisans tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi.
21. Kaya, B.N. (2022). Farabi’nin Ahlak Felsefesinde Dil Mutluluk İlişkisi. Yüksek lisans tezi, Antalya: Akdeniz Üniversitesi.
22. Kaya, M. (1995). Farabi. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt. 12, ss. 14-162). İstanbul: TDV Yayınları.
23. Kılıç, Z. K. (2020). Farabi’nin Evren Anlayışının Toplum Anlayışına Etkisi. Lisans bitirme tezi, İstanbul: 29 Mayıs Üniversitesi.
24. Korkut, Ş. (2018). Farabi’nin Siyaset Felsefesi Kökenleri ve Özgünlüğü. Ankara: Atlas Yayıncılık.
25. Korkut, Ş. (2005). Farabi’nin Siyaset Felsefesinin Temel Problemleri ve Kökenleri. Doktora tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi.
26. Olguner, F. (1987). Farabi. Ötüken Neşriyat.
27. Öztürk, C. (2012). Adalet, Liyakat, Rasyonel İnsan Kaynakları. İnsan Kaynakları Yönetiminde Yeni Yönelimler. (Ed. Mehmet Akif Özer), 39-57, Ankara: Gazi Kitapevi.
28. Öztürk, C. (2023). Yönetim Bilimi ve Kamu Yönetimi, Bursa: Ekin Yayınları.
29. Öztürk C. Ve Çınarbay, Ö. (2020). Örgütsel Adalet İle Örgütsel Bağlılık İlişkisi Üzerine Bir Alan Araştırması: Van Muradiye İlçesindeki Sağlık Meslek Mensupları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(75), 647-657.
30. Öztürk C. Ve Kurtkan, A. (2020). Örgütsel Adalet ile Örgütsel Güven İlişkisi Üzerine Alan Araştırması: Bitlis Belediyesi Personeli. Business Management Studies: An International Journal, 8(4), 955-978., Doi: 10.15295/bmij.v8i4.1610
31. Öztürk C. Ve Mahserecei Y. (2021). Örgütsel Adalet ve Duygusal Bağlılık İlişkisi Üzerine Bir Alan Araştırması: Ağrı ve Bitlis İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü Personeli. Siyaset Biliminde Geçmişten Günümüze Yaşanan Gelişmeler, (Ed. Karabulut Şahin), 291-304, Ankara: Gazi Kitabevi,
32. Saltuklu, Z. (2017). Farabi’de Siyaset ve Demokrasi. Fenomen Yayıncılık.
33. Stammler, R. (2012). Adalet İdesi. (Çev. Ali Acar), Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 2(2), 165-171. http://www.hukukdergi.hacettepe.edu.tr/dergi/C2S2ceviri1.pdf
34. Sönmez, C. (2019). Aristotales ve Farabi’de Etik-Siyaset İlişkisi. Yüksek lisans tezi, Ankara: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi.
35. Şengül, Y. (2017). Platon ve Farabi’de Adalet Kavramı. Yüksek lisans tezi, Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi.
36. Uğuzman, F.G. (2012). Kelamda Adalet Kavramı. Doktora tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi.
37. Uyanık, M. (2022). Farabi ve Thomas Hobbes’un Siyaset Felsefelerinin Karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Çankırı: Çankırı Karatekin Üniversitesi.
38. https://www.haberler.com/farabi/biyografisi/ erişim tarihi: 4.11.2021.