A Qualitative Research on the Transformative Effect of Accreditation Processes as an Organizational Development Intervention

Öz

This study aims to examine the effects of accreditation as an organizational development intervention on institutional processes, collaboration culture, and organizational identity perception in higher education. Conducted at a state university in Turkey, the research is based on longitudinal focus group interviews held before (2024) and after (2025) the accreditation process. Findings revealed that accreditation, initially perceived as an external burden, evolved into an internalized process through increased communication and participation. The 2025 data demonstrated strengthened collective work culture, clarified role definitions, and a significant increase in institutional belonging. Aligned with double-loop learning and learning organization models, this transformation shows that accreditation serves as a catalyst for cultural change rather than just a technical control. The study concludes that sustainable impact depends on integrating accreditation into institutional policies and maintaining systematic stakeholder participation.

Anahtar Kelimeler

• Organization Development
• Accreditation
• Double-Loop Learning
• Organizational Culture

Bir Örgüt Geliştirme Müdahalesi Olarak Akreditasyon Süreçlerinin Dönüştürücü Etkisi Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Bu araştırma, akreditasyonun bir örgüt geliştirme müdahalesi olarak yükseköğretimdeki kurumsal süreçler, iş birliği ve örgütsel kimlik üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye’de bir devlet üniversitesinde 2024 (öncesi) ve 2025 (sonrası) yıllarında gerçekleştirilen ardışık odak grup görüşmelerine dayanan çalışma, verileri tematik analizle çözümlemiştir. Bulgular; başlangıçta belirsiz ve dışsal bir yük olarak algılanan akreditasyonun, zamanla iletişim ve katılımın artmasıyla içselleştirildiğini göstermektedir. 2025 verileri; kolektif iş yapma kültürünün güçlendiğini, rol tanımlarının netleştiğini ve kurumsal aidiyetin arttığını ortaya koymuştur. Bu dönüşüm, çift döngülü öğrenme ve öğrenen örgüt modelleriyle uyumlu olarak akreditasyonun teknik bir kontrolden ziyade kültürel bir tetikleyici olduğunu kanıtlamaktadır. Sonuç olarak akreditasyonun sürdürülebilir etkisi; sürecin kurumsal politikalara yerleştirilmesine, paydaş katılımına ve sistematik şeffaf iletişime bağlıdır.

Anahtar Kelimeler

• Örgüt Geliştirme
• Akreditasyon
• Çift Döngülü Öğrenme
• Kurumsal Kültür

Etik Beyan

Yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması yoktur.

Kaynakça

1. Argyris, C., & Schön, D. (1978). Organizational learning: A theory of action perspective. Addison-Wesley.
2. Armenakis, A. A., & Harris, S. G. (2009). Reflections: Our Journey in Organizational Change Research and Practice. Journal of Change Management, 9(2), 127–142. https://doi.org/10.1080/14697010902879079
3. Baskerville, R. F. (2003). Hofstede never studied culture. Critical Perspectives on Accounting, 14(1), 1–14. https://doi.org/10.1016/S1045-2354(01)00048-4
4. Berger, R. (2015). Now I see it, now I don’t: Researcher’s position and reflexivity in qualitative research. Qualitative Research, 15(2), 219–234.
5. Bıyıklı, A., & Fidan, T. (2023). Değişime direncin akreditasyon algısına etkisinde örgütsel iletişimin ılımlaştırıcı rolü. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 11(4), 995–1020.
6. Bolman, L. G., & Deal, T. E. (2008). Reframing organizations: Artistry, choice, and leadership (4th ed.). Jossey-Bass.
7. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
8. Brennan, J., & Shah, T. (2000). Managing quality in higher education: An international perspective on institutional assessment and change. Open University Press.

9. Bumin, B. (1990). İşletmelerde organizasyon geliştirme ve çatışmanın yönetimi (GÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yayınları). Gazi Üniversitesi.
10. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.
11. Cummings, T. G., & Worley, C. G. (2019). Organization development and change (11th ed.). Boston: Cengage Learning.
12. Çalışkan, A. (2022). Örgütsel değişime açıklık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 20(1), 45–60.
13. Çetin, M., & Akdağ, Ş. K. (2019). Örgütsel gelişmişlik düzeyini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 9(2), 260–270. https://doi.org/10.5961/jhes.2019.332
14. Dede, O., & Akçin, D. C. (2025). Program akreditasyonu tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yükseköğretim Dergisi, 15(1), 183–194. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1477599
15. Dill, D. D. (2000). Quality assurance in higher education: Practices and issues. International Journal of Educational Research, 33(1), 1–10. https://doi.org/10.1016/S0883-0355(00)00003-8
16. Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383.
17. El-Khawas, E. (2001). Who guards the guardians? International approaches to quality assurance. Quality in Higher Education, 7(1), 21–30. https://doi.org/10.1080/13538320120045069
18. El-Khawas, Elaine. (2006). Accountability and Quality Assurance: New Issues for Academic Inquiry. 10.1007/978-1-4020-4012-2_3.
19. Ewell, P. T. (2007). The “Quality Game”: External Review and Institutional Reaction Over Time in the United States. In D. F. Westerheijden, B. Stensaker, & M. J. Rosa (Eds.), Quality Assurance in Higher Education (pp. 197–223). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-6012-0_12
20. Fidan, T., Bıyıklı, A., & Yılmaz, M. (2022). Akademisyenler için akreditasyon ne anlama geliyor? Yükseköğretimde kalite üzerine nitel bir araştırma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 12(3), 476–492.
21. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). London: SAGE.
22. French, W. L. ve Bell, C. H. (1999). Organization development: Behavioral science interventions for organization improvement (6. baskı). Prentice Hall.
23. Hargreaves, A. (1994). Changing teachers, changing times: Teachers’ work and culture in the postmodern age. Teachers College Press.
24. Harvey, L., & Green, D. (1993). Defining quality. Assessment & Evaluation in Higher Education, 18(1), 9–34. https://doi.org/10.1080/0260293930180102
25. Harvey, L., & Newton, J. (2004). Transforming quality evaluation: Moving on. In L. Westerheijden, B. Stensaker, & M. Rosa (Eds.), Quality assurance in higher education: Trends in regulation, translation and transformation (pp. 225–245). Dordrecht: Kluwer Academic.
26. Huse, E. F., & Cummings, T. G. (1985). Organization development and change. West Publishing.
27. İlhan, E., Gayaker, S., & Çetin, A. K. (2025). Akreditasyonun lisans programlarının başarı sıralamalarına etkisi. Yükseköğretim Dergisi, 15(Special Issue), 129–140. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1554099
28. Koral Gümüşoğlu, E., Toprak, E., & Şakar, A. N. (2025). Avrupa Yükseköğretim Alanında açık ve uzaktan öğretim yapan kurumlarda akreditasyon. Yükseköğretim Dergisi, 15(2), 353–365. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1307066
29. Kotter, J. P. (1995). Leading Change: Why Transformation Efforts Fail. Harvard Business Review, 73(2), 59–67.
30. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
31. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
32. Morgeson, F. P., DeRue, D. S., & Karam, E. P. (2010). Leadership in teams: A functional approach. Academy of Management Annals, 4(1), 1–52.
33. Newton, J. (2002). Barriers to effective quality management and leadership: Case study. Quality Assurance in Education, 10(1), 6–14.
34. Newton, J. (2002). Views from below: Academics coping with quality. Quality in Higher Education, 8(1), 39–61. https://doi.org/10.1080/13538320220127434
35. Nişancı, Z. N. (1994). Örgüt geliştirme süreci içerisinde başarı değerlemenin yeri ve önemi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(3–4), 265–276.
36. Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16, 1–13.
37. Öztürk, C., Traş, Z., Acar, Ç., Oğuz, Ş., & Yakıcı, H. B. (2025). Öğretim üyelerinin kalite ve akreditasyon sürecine ilişkin algılarının metafor analizi aracılığıyla incelenmesi. Yükseköğretim Dergisi, 15(1), 1–14. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1383181
38. Öztürk, C., vd. (2025). Öğretim üyelerinin kalite ve akreditasyon sürecine ilişkin algılarının metafor analizi. Yükseköğretim Dergisi, 15(1), 1–14.
39. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). Sage.
40. Piderit, S. K. (2000). Rethinking resistance and recognizing ambivalence: A multidimensional view of attitudes toward organizational change. Academy of Management Review, 25(4), 783–794.
41. Sakarya, M. C., Sezgin, İ. V., Soysal, R., Sipahi Mencet, D., & Acar, Z. (2025). Yükseköğretim kurumlarının kalite organizasyonları üzerine bir araştırma: Türkiye örneği. Yükseköğretim Dergisi, 15(Special Issue), 165–179. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1553729
42. Sakarya, M. C., vd. (2025). Yükseköğretim kurumlarının kalite organizasyonları üzerine bir araştırma. Yükseköğretim Dergisi, 15(Special Issue), 165–179.
43. Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (2nd ed.). New York: Currency.
44. Senior, B. ve Swailes, S. (2016). Organizational change (5. baskı). Pearson Education.
45. Stensaker, B. (2003). Trance, transparency and transformation: The impact of external quality monitoring. Quality in Higher Education, 9(2), 151–159. https://doi.org/10.1080/13538320308164
46. Şimşek, H., Özaslan, D., & Özçelik, F. C. (2025). Bütünleşik Kalite Yönetim Sisteminin (BKYS) kamu üniversitelerinde iç kalite güvencesi sisteminin kurumsallaşmasına katkısının belirlenmesi. Yükseköğretim Dergisi, 15(Special Issue),151–163. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1553677
47. Şimşek, H., vd. (2025). BKYS’nin iç kalite güvencesine katkısı. Yükseköğretim Dergisi, 15(Special Issue), 151–163.
48. Tashakkori, A., & Teddlie, C. (2003). Handbook of mixed methods in social & behavioral research. Thousand Oaks, CA: SAGE.
49. Tracy, S. J. (2010). Qualitative quality: Eight “big-tent” criteria for excellent qualitative research. Qualitative Inquiry, 16(10), 837–851.
50. Uludağ, G., Akbaş, E. T., & Köyönü, E. (2025). Türk yükseköğretiminde kalite güvencesinin yeni paydaşı: Öğrenci kalite toplulukları. Yükseköğretim Dergisi, 15(Special Issue), 25–47. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1537048
51. Ünüvar, H., & Bektaş, Ç. (2017). Örgüt geliştirmede kritik başarı faktörleri. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 3(3), 67-76.
52. Vakola, M. (2014). What’s in there for me? Individual readiness to change and the perceived impact of organizational change. Leadership & Organization Development Journal, 35(3), 195–209. https://doi.org/10.1108/LODJ-05-2012-0064
53. van Vught, F. A., & Westerheijden, D. F. (1994). Towards a general model of quality assessment in higher education. Higher Education, 28(3), 355–371. https://doi.org/10.1007/BF01383907
54. Weick, K. E. (1976). Educational organizations as loosely coupled systems. Administrative Science Quarterly, 21(1), 1–19.
55. Westerheijden, D. F., Stensaker, B., & Rosa, M. J. (2007). Quality assurance in higher education: Trends in regulation, translation and transformation. Dordrecht: Springer.
56. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
57. YÖKAK (2022). 2022 Yılı Durum Raporu. (Erişim: 27.06.2025).https://yokak.gov.tr/Common/Docs/Site_Activity_Reports/Durum_Raporu_2022.pdf