A Strategic Analysis of Türkiye’s Tourism Policies from the Perspective of Development Plans

Öz

This study provides a strategic analysis of the historical development of Türkiye's tourism policies from the perspective of development plans. The unique value of the study is its comprehensive and comparative approach to Türkiye's tourism policies in the context of development plans, revealing the transformation from past to present and evaluating the future vision shaped within the framework of the 12th Development Plan within an academically rigorous framework. Within the scope of the study, the Five-Year Development Plans prepared since 1963 and the 12th Development Plan Tourism Special Specialization Report were evaluated through document analysis and analyzed through content analysis. MAXQDA qualitative research program was used to analyze the documents. According to the results of the research, tourism policies in the early periods were mainly supply and investment oriented, and the policies emphasized the development of tourism capacity, infrastructure investments and economic contributions.

Anahtar Kelimeler

• Tourism
• Development Plans
• Politics

Kalkınma Planları Perspektifinden Türkiye Turizm Politikalarının Stratejik Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin turizm politikalarının tarihsel gelişimini kalkınma planları perspektifinde inceleyerek stratejik bir analiz sunmaktadır. Çalışmanın özgün değeri, Türkiye’nin turizm politikalarını kalkınma planları ekseninde kapsamlı ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alarak, dünden bugüne yaşanan dönüşümü ortaya koyması ve 12. Kalkınma Planı çerçevesinde şekillenen gelecek vizyonunu akademik bir bütünlük içinde değerlendirmesidir. Çalışma kapsamında 1963’ten itibaren hazırlanan Beş Yıllık Kalkınma Planları ile 12. Kalkınma Planı Turizm Özel İhtisas Raporu doküman incelemesi yöntemiyle değerlendirilmiş ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Dokümanların incelenmesinde MAXQDA nitel araştırma programından yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları, erken dönemlerde turizm politikalarının ağırlıklı olarak arz ve yatırım odaklı olduğunu ve belirlenen politikaların turizm kapasitesinin geliştirilmesine, altyapı yatırımlarına ve ekonomik katkılara vurgu yapıldığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Politika
• Turizm
• Kalkınma Planları

Etik Beyan

Bu çalışmada ikincil veriler kullanıldığı için etik izne gerek yoktur.

Kaynakça

1. Alanka, D. (2024). Nitel Bir Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi: Teorik Bir Çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
2. Barca, F., McCann, P., & Rodríguez-Pose, A. (2012), The Case for Regional Development Intervention: Place-Based Versus Place-Neutral Approaches. Journal of Regional Science, 52, 134-152.
3. Batman, O. (2018). Otel İşletmelerinin Yönetimi. İstanbul: Değişim Yayınları
4. Batuhan, T. (2020). On Birinci Kalkınma Planında Turizm Politikaları. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 77-84.
5. Baxter, D., & Pelletier, L. G. (2020). The roles of motivation and goals on sustainable behaviour in a resource dilemma: A self-determination theory perspective. Journal of Environmental Psychology, 69, 101437.
6. Berg, B. L., & Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (A. Arı, Çev.). Eğitim Yayınevi.
7. Büyükşalvarcı, A., Şapcılar, M. C., & Bayrakcı, S. (2016). Kalkınma Planları Kapsamında Turizm Endüstrisinin Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, (11), 186-201.
8. Can, İ. İ., & Emir, O. (2021). Beş Yıllık Kalkınma Planları Kapsamında Kitle Turizmine ve Alternatif Turizme Bakışın Değerlendirilmesi. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 125-155.

9. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Eds., 3. baskıdan çeviri). Ankara: Siyasal Kitabevi.
10. Çiçekdağı, M. (2020). Kalkınma Planlarında Turizm: İçerik Analizi Yöntemi ile Türkiye Kalkınma Planlarının Analizi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (5), 1-11.
11. Dang, G., & Low Sui, P. (2015). Infrastructure Investments in Devoloping Economies The Case From Vietnam, Springer.
12. Dritsakis, N. (2004). Tourism as a Long-Run Economic Growth Factor: An Empirical İnvestigation for Greece Using Causality Analysis. Tourism economics, 10(3), 305-316.
13. Erdem, M. S., & Bozan, M. (2021). Türkiye’de Sürdürülebilir Kalkınma Çerçevesinde Ekolojik Turizmin Kalkınma Planları İçerisinde Değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 67-90.
14. Kan, N., & Kuleyin, B. (2017). Kalkınma Planları Çerçevesinde Türkiye’nin Deniz Turizmi Stratejilerinin Tarihsel Gelişimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 51-64.
15. Kılınç, İ. (2024). Türkiye’de Uygulanan Kalkınma Planlarının Turizm Sektörü Açısından İncelenmesi. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 475-490.
16. Krippendorff, K. (2004). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology, Sage Publications.
17. Ližbetinová, L., Lejsková, P., Nedeliaková, E., Caha, Z., & Hitka, M. (2021). The growing importance of ecological factors to employees in the transport and logistics sector. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 35(1), 4379–4403.
18. Maddison, A. (2001). Development Centre Studies The World Economy, OECD Publishing.
19. Olgun, K. C. (2008). Nitel Araştırmalarda İçerik Analizi Tekniği. Sosyoloji Notları, 4, 66 – 70.
20. Robertson, J. (1997), The New Economics Of Sustainable Development, London: Kogan Page.
21. Saatcı, G. (2019). Turizm Şûraları Protokol Konuşmalarının Kalkınma Planları Kapsamında Değerlendirilmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 2309-2336.
22. Sachs, J. D. (2015). The Age of Sustainable Development. New York: Columbia University Press.
23. Saçılık, M. Y. (2020). Beş Yıllık Kalkınma Planlarında Turizm Tanıtım Politikaları ve Bir Örnek Olay İncelemesi (2020 Türkiye Turizm Tanıtım Filmi Çözümlemesi). Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 1778-1793.
24. Sarı, C., & Aktürk, M. (2018). Türkiye Turizminde: Kalkınma Planları ile Hedeflenenler ve Ortaya Çıkan Sonuçlar Arasındaki Farklılıklar (1980-2015). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(4), 2301-2313.
25. Sen, A. (1999). Development as Freedom. New York: Alfred A. Knopf.
26. Stiglitz, J. E., Sen, A., & Fitoussi, J. P. (2009). Report by the Commission on the Measurement of Economic Performance and Social Progress.
27. Tekin, A. (2011), Küreselleşen Dünyada Bölgesel Kalkınma Dinamikleri, Kamu Politikaları ve Bölgesel Kalkınma Ajansları, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30.
28. Telfer, D.J., & Sharpley, R. (2015). Tourism and Development in the Developing World (2. Baskı). Routledge.
29. Todaro, M. P., & Smith, S. C. (2020). Economic Development (13th ed.). New York: Pearson Education.
30. Tokmak, C. (2023). Turizm Politikalarının Sürdürülebilir Turizm İlkeleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi (Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılında 41 yıllık turizm politikaları). Gaziantep University Journal of Social Sciences, 22 (Cumhuriyet'in 100. Yılı), 738-752.
31. Tuncel, V. (2019). Kalkınma Planlarının Turizm Politikaları Perspektifinde Değerlendirilmesi. Tourism and Recreation, 1(2), 58-66.
32. Tuncer, M. (2024). Cumhuriyet Dönemi Kalkınma Planlarında Turizmin Tematik Nitel Veri Analizi ile İncelenmesi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 29-38.
33. Türkmen, İ. (2023). Türkiye’de Kalkınma Planlarının Turizm Politikaları Bağlamında Değerlendirilmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 35(1), 368-378.
34. Yavilioğlu, C. (2001). Ekonomik Kalkınma ve Motivasyon Arasındaki İlişki, C.Ü. İktisadi ve Bilimler Dergisi, 2 (2):109-130.
35. Yavilioğlu, C. (2002). Kalkınmanın Anlamı Bilimsel Tarihi ve Kavramsal Kökenleri, C.Ü. İktisadi ve Bilimler Dergisi, 3 (1):59-77.
36. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.
37. Zengin, B. & Oğuz, H.U. (2018). Turizmde Politika ve Stratejiler, Orhan Batman, Oğuz Türkay ve Şevki Ulama (Ed.), Türkiye'de Kalkınma Planları ve 10. Kalkınma Planı Turizm Özel İhtisas Raporu, (ss.227-255), Sakarya: Değişim Yayınları.