A Comparison of the Turkish Uniform Chart of Accounts and the Chart of Accounts Compliant with Financial Reporting Standards in Terms of Asset Accounts

Öz

This study compares the Turkish Uniform Chart of Accounts, used in Türkiye under the General Communique on Accounting System Implementation, with the Chart of Accounts Compliant with Financial Reporting Standards in terms of asset accounts. It examines whether the differences between the two charts go beyond account names and codes and create different outcomes in the measurement, classification, valuation, and presentation of the same economic events. The analysis focuses on cash and cash equivalents, financial investments, trade receivables, and other receivables. Comparative accounting entries are presented for post-dated cheques, receivables from credit card sales, bank deposit limit utilization, foreign exchange differences on foreign currency bank accounts, financial investments measured at fair value through profit or loss, impairment of financial investments, and impairment allowances for trade receivables. The findings indicate that the COA-FRS makes liquidity, maturity, measurement category, financing component, and impairment more visible within asset accounts.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Uniform Chart of Accounts
• Chart of Accounts Compliant with Financial Reporting Standards
• Asset accounts

Destekleyen Kurum

This study received no financial support from any institution or organization.

Etik Beyan

This study does not require ethics committee approval, as it does not involve human participants, surveys, interviews, experiments, or personal data.

Tekdüzen Hesap Planı ile Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının Aktif Hesaplar Açısından Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği kapsamında kullanılan Tekdüzen Hesap Planı ile Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı’nı aktif hesaplar açısından karşılaştırmaktadır. Çalışmada, iki hesap planı arasındaki farklılıkların yalnızca hesap adı ve hesap kodu değişikliğiyle sınırlı olup olmadığı; aynı ekonomik olayların ölçüm, sınıflandırma, değerleme ve finansal tablolarda sunum bakımından farklı sonuçlar doğurup doğurmadığı incelenmektedir. Analiz, nakit ve nakit benzerleri, finansal yatırımlar, ticari alacaklar ve diğer alacaklar üzerinde yoğunlaşmaktadır. İleri tarihli çekler, kredi kartıyla yapılan satışlardan alacaklar, banka mevduatı limit kullanımı, yabancı para banka hesaplarında kur farkları, gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yatırımlar, finansal yatırımlarda değer düşüklüğü ve ticari alacaklarda değer düşüklüğü karşılıkları için karşılaştırmalı muhasebe kayıtları sunulmuştur. Bulgular, FRS HP’nin likidite, vade, ölçüm kategorisi, finansman bileşeni ve değer düşüklüğü unsurlarını aktif hesaplarda daha görünür hâle getirdiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tekdüzen Hesap Planı
• Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı
• Aktif hesaplar

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından finansal olarak desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışma insan katılımcı, anket, görüşme, deney veya kişisel veri içermediğinden etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Kaynakça

1. Akdoğan, N. (2019). Finansal raporlama standartlarıyla uyumlu olması amacıyla Tekdüzen Hesap Planının güncellenmesine yönelik KGK tarafından yayımlanan taslak metnin değerlendirilmesi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 12(3), 745–785. https://doi.org/10.29067/muvu.561333
2. Akdoğan, N., & Sevilengül, O. (2007). Türkiye muhasebe standartlarına uyum için Tekdüzen Hesap Planında yapılması gereken değişiklikler. Mali Çözüm Dergisi, 84, 29–70.
3. Albu, N., & Pălărie, I. (2016). Convergence of Romanian accounting regulations with IFRS: A longitudinal analysis. Audit Financiar, 14(138), 634–641. https://doi.org/10.20869/AUDITF/2016/138/634
4. André, P. (2017). The role and current status of IFRS in the completion of national accounting rules: Evidence from European countries. Accounting in Europe, 14(1-2), 1–12. https://doi.org/10.1080/17449480.2017.1319965
5. Ataman, B., & Gökçen, G. (2021). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) ile Tekdüzen Hesap Planı (TDHP) bilanço hesap gruplarının karşılaştırılması ve değerlendirmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 151–159. https://doi.org/10.29106/fesa.868910
6. Bahadır, O., Demir, V., & Öncel, A. G. (2016). IFRS implementation in Turkey: Benefits and challenges. Journal of Accounting and Management Information Systems, 15(1), 5–26.
7. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
8. Cavlak, H. (2024). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı (FRSHP) ile Tekdüzen Hesap Planı (TDHP) karşılaştırması: Hesap sınıfları, hesap grupları ve hesaplar hakkında genel bir değerlendirme. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 317–337. https://doi.org/10.29106/fesa.1527325

9. Cherkay, A. (2014). A typical chart of accounts under IFRS and RAS. Auditor, 21, 84–94. https://doi.org/10.12737/12811
10. Coşkun, A. (2021). Finansal raporlama standartlarına uygun örnek hesap planı taslağındaki nakit ve nakit benzerleri grubunun uygulama örnekleriyle incelenmesi. International Journal of Disciplines in Economics and Administrative Sciences Studies, 7(33), 723–739. https://doi.org/10.26728/ideas.494
11. Demir, V., & Bahadır, O. (2014). An investigation of compliance with International Financial Reporting Standards by listed companies in Turkey. Journal of Accounting and Management Information Systems, 13(1), 4–34.
12. Dızman, Ş. (2022). FRS Hesap Planı Taslağı finansal yatırımlar ile Tekdüzen Hesap Planı menkul kıymetler hesap grupları farklarının analizi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(131), 21–33. https://doi.org/10.29228/ASOS.63101
13. Di Pietra, R. (2017). The role and current status of IFRS in the completion of national accounting rules: Evidence from Italy. Accounting in Europe, 14(1-2), 121–130. https://doi.org/10.1080/17449480.2017.1302593
14. Doğan, Ö. (2021). Tekdüzen Hesap Planı ve Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağının nakit ve nakit benzerleri açısından karşılaştırılması. Journal of Emerging Economies and Policy, 6, 20–28.
15. Gökçen, G., & Ataman, B. (2020a). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı’ndaki hizmet üretim maliyeti hesaplarının incelenmesi ve Tekdüzen Hesap Planı ile karşılaştırılması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(2), 350–358. https://doi.org/10.29106/fesa.739402
16. Gökçen, G., & Ataman, B. (2020b). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı’ndaki üretim maliyeti hesaplarının incelenmesi ve Tekdüzen Hesap Planı ile karşılaştırılması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(4), 812–828. https://doi.org/10.29106/fesa.833359
17. Isidro, H., & Pais, C. (2017). The role and current status of IFRS in the completion of national accounting rules: Evidence from Portugal. Accounting in Europe, 14(1-2), 164–176. https://doi.org/10.1080/17449480.2017.1301669
18. Kablan, A. (2020). Hesap Planı değişimi üzerine bir inceleme: Tek Düzen Hesap Planı ve Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Taslak Hesap Planı karşılaştırması. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 2(2), 103–129. https://doi.org/10.38009/ekimad.731036
19. Karacan, S., & Albeni, N. (2022). Mevcut Tekdüzen Hesap Planı ve Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Örnek Hesap Planında yer alan karşılık hesaplarının karşılaştırılması. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(43), 1–25. https://doi.org/10.35343/kosbed.993365
20. Karcıoğlu, R., Ertaş, F. C., & Alpa, K. (2021). Maliye Bakanlığı Tekdüzen Hesap Planı ile Kamu Gözetim Kurumu Hesap Planı Taslağının gelir ve gider hesapları açısından karşılaştırılması. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 380–396. https://doi.org/10.33416/baybem.858989
21. KGK. (2024a). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının yayımlanması hakkında duyuru. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
22. KGK. (2024b). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
23. KGK. (2024c). TMS 7 Nakit Akış Tablosu. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
24. KGK. (2024d). TFRS 9 Finansal Araçlar. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
25. KGK. (2024e). TMS 23 Borçlanma Maliyetleri. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
26. Klimczak, K. M., & Krasodomska, J. (2017). The role and current status of IFRS in the completion of national accounting rules: Evidence from Poland. Accounting in Europe, 14(1-2), 158–163. https://doi.org/10.1080/17449480.2017.1302596
27. Le Manh, A. (2017). The role and current status of IFRS in the completion of national accounting rules: Evidence from France. Accounting in Europe, 14(1-2), 94–101. https://doi.org/10.1080/17449480.2017.1298137
28. MSUGT. (1992). 1 Seri No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği. 26.12.1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmî Gazete.
29. Özbek, C. Y. (2019). Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağının maliyet hesapları açısından karşılaştırmalı değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Özel Sayı, 355–376. https://doi.org/10.25095/mufad.607175
30. Özdemir, N. (2025). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planının getirdiği yeniliklerin değerlendirilmesi ve Tekdüzen Hesap Planı ile karşılaştırılması. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 18(1), 109–131. https://doi.org/10.29067/muvu.1538241
31. Öztürk, C. (2017). The role and current status of IFRS in the completion of national accounting rules: Evidence from Turkey. Accounting in Europe, 14(1-2), 226–234. https://doi.org/10.1080/17449480.2017.1304647
32. Öztürk, E., & Babaoğlu, G. (2020). Finansal raporlama standartları ile uyumlu hesap planından (taslak) sağlanacak faydaların TFRS ve BOBİ FRS setleri açısından değerlendirilmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(3), 436–450. https://doi.org/10.29106/fesa.765774
33. Suadiye, G. (2012). Value relevance of book value and earnings under the local GAAP and IFRS: Evidence from Turkey. Ege Academic Review, 12(3), 301–310. https://doi.org/10.21121/eab.2012319519
34. Tchokoté, I. D. (2019). The influence of IAS/IFRS on the new OHADA general chart of accounts. Journal of Modern Accounting and Auditing, 15(10), 465–474. https://doi.org/10.17265/1548-6583/2019.10.001
35. Temiz, H., & Güleç, Ö. F. (2017). Mandatory adoption of IFRS in emerging markets: The case of Turkey. Journal of Accounting and Management Information Systems, 16(4), 560–580. https://doi.org/10.24818/jamis.2017.04007
36. Trofimova, L. B. (2010). Russian chart of accounts and International Financial Reporting Standards (IFRS). RUDN Journal of Economics, 3, 75–80.
37. Utku, M. (2022). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı’ndaki özkaynak hesaplarının Tekdüzen Hesap Planı ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi. Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi, 5(1), 49–66. https://doi.org/10.52059/idaacmmd.1037934
38. Uzun, E., & Uygur, M. N. (2023). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı çerçevesinde TFRS 9 Finansal Araçlar (2017 sürümü) ve muhasebeleştirilmesi: Mevcut uygulamalar açısından karşılaştırma. Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi, 6(2), 79–103. https://doi.org/10.52059/idaacmmd.1279749