SOSYAL MÜBADELE TEORİSİ AÇISINDAN EKONOMİK DENGE VE FAİZ İLİŞKİSİ

Öz

Şüphesiz insanlığın hem toplumsal olarak hem de bireyler olarak araması gereken olgu maksimizasyon değil dengedir. Bu kavram, Uzak Doğu kültüründe Yin Yang felsefesiyle var olurken, Kur’an’da ise itidal ve ölçü manalarıyla dengeyi yansıtan Kıst terimiyle karşımıza çıkar. Hadd-i vasat öğretisiyle İslam toplumlarında yerleşmiş olan bu olgu,  maksimizasyon kültürüyle yoğrulmuş batı toplumlarında ise Sosyal Mübadele Teorisi ile bir nevi kendine bir elbise bulmuştur. Bu bağlamda sosyal mübadele teorisindeki kararları veren insanlarla ekonomik hayattaki kararları veren insanların aynı psikolojik altyapıya sahip aynı bireyler olması bu çalışmanın hareket noktasıdır. Eğer denge sosyal ilişkilerde olduğu gibi ekonomik ilişkilerde de sürdürülebilirlik açısından aranan bir gerek şart ise, bu durum ekonomik mübadelelerde faizin konumunu sorgulatır hale getirir. Bu çalışma öncelikle Sosyal Mübadele Teorisinin unsurlarından olan dengenin bu teorideki önemini ve bu kavramın insandaki adalet duygusuyla ilişkisini irdeleyecek, akabinde yine bu teorinin penceresinden faiz olgusunun iktisadi sistemde bir denge mi yoksa dengesizlik mi oluşturduğu sorusuna literatürde olan Faiz Teorilerinin de katkısıyla cevap arayacak ve son olarak bu teori kapsamında dengesizlik durumunda oluşan dezavantajların ekonomik olarak da cari olup olmadığını inceleyecektir. Bu çalışmanın amacı sosyal mübadele teorisi ve davranışsal ekonomi arasında bir köprü kurmak suretiyle denge ya da dengesizliğin salt bu teori limitlerinde genel ekonomiyi nasıl etkileyebileceğini ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

• Mübadele,Faiz,Denge,İslam Ekonomisi

ECONOMIC BALANCE AND INTEREST RATE RELATIONSHIP THROUGH THE PERPECTIVE OF SOCIAL EXCHANGE THEORY

Öz

Without a doubt, the notion that the humanity should be seeking both on society and on an individual level is equilibrium or balance not the maximisation. While this concept exists within Yin Yang philosophy in the Eastern culture, we encounter it in Qur’an with the term Kıst which reflects the meanings of moderation and being sensible. As it is settled in with the teaching of level of balanced course in Islamic Societes, it just found its way by Social Exchange Theory in Western Culture which nourished with maximisation notion in general. In this sense, the fundamental point of this work is that the people who are making decisions in social exchange theory are the same people who are making economical decisions with the same physiological background. If the equilibrium turns out to be a necessary condition in exchange economy as it is in social exchange theory for sustainability, then this situation leads us to question the role of interest in economic exchanges.  This study will first analyse the importance of equilibrium within the theory and the relationship of this term with the fairness feeling in human being, then with the contribution of current literature, it will seek an answer for the question of whether interest cause a balance or imbalance in the economic system through the window of Social Exchange Theory and lastly it will examine whether the disadvanteges that occur in Social perspective can be applied to economics or not. The purpose of this study is to reveal the effects of balance or imbalance to the economy by building a bridge between the social exchange theory and behavioral economics again within the limits of social exchange theory.

Anahtar Kelimeler

• Exchange,Interest,Equilibrium,Islamic Economics

Kaynakça

1. Aydın, E. (2017). Kültür Bağlamında Sosyal Mübadele: Kuramsal bir Çalışma. UİK.Baldwin, D. (1998). Power and Social Exchange. The American Political Science Review.İsmail Seyrek, Z. M. (2009). Faiz Teorileri Üzerine Bir İnceleme: Finansal İstikrarszılık Hipotezinin Temel Dayanağı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi.Lawler, E. (2001). An Affect Theory of Social Exchange. American Journal of Sociology.Minsky, H. (1992). The Financial Instability Hypothesis. Radical Political Economy.Posner, R. (1997). Rational Choice Behavioral Economics and the Law. 50 Stanford Law Review.Redmond, M. (2015). Social Exchange Theory. Iowa State University Technical Reports and White Papers.Russell Cropanzano, M. M. (2005). Social Exchange Theory: An Interdisciplinary Review. Journal of Management.