Akademisyenlerin Bireysel Banka Ürünlerini Kullanım Talepleri: Atatürk Üniversitesi Örneği

Öz

İktisadi hayatın önemli aktörlerinden biri olan bankaların yapmış olduğu faaliyetlerin hanehalkları üzerinde etkili olup olmadığı tartışıla gelmektedir. Bankalar açısından oldukça önem arz eden bazı bireysel ürünlerin (mevduat, kredi kartı, kredili mevduat hesabı, kredi, internet bankacılığı, mobil bankacılık) kullanım talebinin akademik unvana göre değişkenlik gösterip göstermediğinin (anlamlı bir ilişkinin olup olmadığının) tespit edilmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın bağımlı değişkeni, Atatürk Üniversitesi’ndeki akademik personelin akademik unvanları olup, Öğr. Gör./Araş. Gör.- Dr. Öğr. Üyesi – Doçent- Profesör gibi sıralı kategorik verilerden oluşmaktadır. Bağımlı değişkenin kategorik veriler olması durumunda bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenin hangi kategorisine ait olup olmadığını tespit etmek için Sıralı Lojistik Regresyon analizi kullanılmıştır. Ampirik analiz sonuçlarına göre tasarruf mevduat durumu, kredi kartı kullanımı, kredili mevduat hesabı, kredi kullanım durumu ve internet bankacılığı kullanımı ile akademik unvan arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş, mobil bankacılık kullanımı ile akademik unvan arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kredi Kartı
• Talep
• Ordinal Lojistik Regresyon

The Demands of Academic Personnel Toward the Individual Banking Products: The case of Atatürk

Öz

It has been discussed whether the activities performed by the banks which are one of the important actors of economic life are effective on households. The purpose of this study is to examine whether the demand of the usage of some individual banking products (such as deposit, credit card, overdraft account, loan, internet banking and mobile banking), important from the banks’ point of wiev by academic personel is significant or not according to the academic title. The dependent variables of the ordinary categoric data are as academic titles of academic personel (lecturer/research assistant, assistant professor, associate professor and professor) who have been working in Atatürk University. When the dependent variables are categorical, logistic regression analysis has been used in order to determine to which category the relationship between dependent variable and independent variables belongs to. According to the results of the empirical analysis, there is a significant relation between savings deposits, the usage of the credit card, overdraft account, the usage of the bank loan and internet banking with academic title but no signicant relation between mobile banking usage and academic titles.

Anahtar Kelimeler

• Credit Card
• Demand
• Ordinary Logistic Regression

Kaynakça

1. Akgül, A., & Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri. Ankara: Emek Ofset.
2. Akın, B., & Şentürk, E. (2012). Bireylerin mutluluk düzeylerinin ordinal lojistik regresyon analizi ile incelenmesi. Öneri Dergisi, 10(37), 183-193.
3. Aksoy, E., & Akçakanat, Ö. (2019). Bankalarda bireysel kredi riskinin GM(1,1) modeli ile tahmin edilmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 70-98.
4. Al-Smadi, M. O., & Al-Wabel S. A. (2011). The impact of electronic banking on the performance of jordanian bank. Journal of Internet Banking and Commerce, 16(2), 1-10.
5. Apak, Ö. C., & Belen, M. (2019). Türk bankacılık sektöründe müşteri beklentileri ve şikâyetleri: Karabük örneği. Bankacılık ve Sigortacılık Araştırmaları Dergisi, 13, 22-32.
6. Bakkal, S., & Aysan, E. (2011). Türk bankacılık sisteminde, ekonomik krizin tüketici kredilerine etkisi. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
7. Başaran, B., Budak, G. S., & Yılmaz, H. (2012). Kredi kartlarının rasyonel kullanımını etkileyen bireysel faktörler. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(2), 67-93.
8. BDDK (2020). Banka ve kredi kartları. (Erişim tarihi: 07.01.2020), https://www.bddk.org.tr/

9. Berenson, M. L., & Levine, D. M. (1996). Basic business statistics concepts and applications. Prentice-Hall International. New York.
10. BKM (2020). BKM istatistik veri tabanı. (Erişim tarihi: 07.01.2020), http://bkm.com.tr/secilen-aya-ait-istatistikler/
11. Brady, R. R. (2008). Structural breaks and consumer credit: Is consumption smoothing finally a reality?. Journal of Macroeconomics, 30(3), 1246-1268.
12. Brunetti, M., Ciciretti, R. & Djordjevic, Lj. (2016). The determinants of household’s bank switching. Journal of Financial Stability, 26, 175-189.
13. Chien, Y-W., & Devaney, S. A. (2001). The effects of credit attitude and socioeconomic factors on credit card and installment debt. Journal of Consumer Affairs, 35(1), 162-179.
14. Chrystal, K. A., & Mizen, P. (2005). A dynamic model of money, credit, and consumption: A joint model for the UK household sector. Journal of Money, Credit And Banking, 37(1), 119-143.
15. Cruijsen, C., & Diepstraten, M. (2017). Banking products: You can take them with you, so why don’t you?. Journal of Financial Services Research, 52, 123-154.
16. Çankaya, F., & Çilingir, Z. (2008). Hizmet sadakatinin geliştirilmesinde bir fayda-maliyet yaklaşımı: Bankacılık sektöründe bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 25-46.
17. Driga, I., & Isac, C. (2014). E-Banking services – features, challenges and benefits. Annals of the University of Petroşani, Economics, 14(1), 49-58.
18. Durer, S., Çalışkan A. S., Akbaş, H. E., & Gündoğdu, C. E. (2009). İnternet bankacılığını kullanma kararını etkileyen faktörler: Türk banka müşterileri üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(1), 133-154. Erdoğan, Z. (2015). Technology roadmap for kuveyt turk mobile banking/kuveyt türk mobil bankacılık için teknoloji yol haritası. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Doğuş Üniversitesi.
19. Gökçe, H., & Küçükkaplan, İ. (2018). Türkiye’de faaliyet gösteren bankaların sağladığı kredilerin yapısı, dağılımı ve karlılığa etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32, 153-169.
20. Hassan, S. U. Mamman, A., & Farouk, M. A. (2013). Electronic banking products and performance of Nigerian listed deposit money banks. American Journal of Computer Technology and Application, 1(10), 138-148.
21. Hernández-Nieves, E. Hernández, G. Gil-González, A. Rodríguez-González, S., & Corchado, J. M. (2020). Fog computing architecture for personalized recommendation of banking products. Expert Systems With Applications, 140, 1-10.
22. Howcroft, B. Hamilton, R., & Hewer, P. (2002). Consumer attitude and the usage and adoption of home-based banking in the United Kingdom. International Journal of Bank Marketing, 20(3), 111-121.
23. https://bkm.com.tr/
24. https://www.bddk.org.tr/Mevzuat-Kategori/Kanunlar/1
25. Hunjra, A. I. Akhtar, M. N. Akbar, S. W. Rehman, K., & Niazi, G. S. K. (2011). Relationship between customer satisfaction and service quality of islamic banks. World Applied Sciences Journal, 13(3), 453-459.
26. Kaban, İ., Karaca, S., & Gül, M. (2016). Bireysel müşteriler ve bankalar arasındaki ilişkilerde yeni dönem: Tüketici kredisi sözleşmeleri yönetmeliği üzerine bir değerlendirme. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 14(1), 227-247.
27. Karagöz, Y. (2016). SPSS 23 ve AMOS 23 uygulamalı istatistiksel analizler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
28. Karjaluoto, H., Koivumäki, T., & Salo, J. (2003). Individual differences in private banking: Empirical evidence from Finland. Proceedings of the 36th Hawaii International Conference on System Sciences, 1-9.
29. Kartal, M. T., & Çelikdemir Çoban, N. (2018). Bankalarda personellere kullandırılan kredilerin muhasebeleştirilmesi. Maliye ve Finans Yazıları, 1(109), 203-232.
30. Kaya, F. (2009). Türkiye'de kredi kartı uygulaması. Ankara: Türkiye Bankalar Birliği.
31. Kiezel, M. (2015). Role of individual customers in development of banking products in the context of open innovation concept and demand approach to innovations. Journal of Economics & Management, 22, 96-106.
32. Lajuni, N., Ming, W. W. P., Yacob, Y., Ting, H., & Jausin, A. (2017). Intention to use islamic banking products and its determinants. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(1), 329-333.
33. Laukkanen, T., & Lauronen, J. (2005). Consumer value creation in mobile banking services. International Journal of Mobile Communications, 3(4), 325-338.
34. Mistry, S. H. (2013). Measuring customer satisfaction in banking sector: With special reference to banks of surat city. Asia Pacific Journal of Marketing & Management Review, 2(7), 132-140.
35. Oktay, E., Özgenç, E., & Çebi, K. (2016). Çalışan öğrencilerin hayattan memnuniyetlerinin araştırılması. Erzurum: Zafer Form Ofset Yayınevi.
36. Öndeş, T., Şimşek, A., & Sumer, S. (2018). Katılım bankalarının kredi kullananlar açısından tercih edilmeme sebepleri: Atatürk üniversitesi akademisyenleri üzerine bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32(4), 897-920.
37. Özkan, T. (2012). İnternet bankacılığı kullanımını etkileyen faktörler: Atatürk üniversitesi personeli üzerine bir uygulama. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
38. Pala, E., & Kartal, B. (2010). Banka müşterilerinin internet bankacılığı ile ilgili tutumlarına yönelik bir pilot araştırma. Yönetim ve Ekonomi, 17(2), 43-61.
39. Parasız, İ. (1992). Para, banka ve finansal piyasalar. Bursa: Ezgi Yayınevi.
40. Peppard, J. (2000). Customer relationship management in financial services. European Management Journal, 18(3), 312-327.
41. Pereira, M. J. (2004). Impacts of information systems and technology on productivity and competitiveness of the Portuguese banking sector: An empirical study. International Transactions in Operational Research, 11(1), 43-62.
42. Pousttchi, K., & Schurig, M. (2004). Assessment of today's mobile banking applications from the view of customer requirements. In System Sciences, 2004. Proceedings of the 37th Annual Hawaii International Conference on IEEE.
43. Rashid, M., & Hassan, M. K. (2009). Customer demographic saffecting bank selection criteria, preference, and market segmentation: Study on domestic islamic banks in Bangladesh. International Journal of Business and Management, 4(6), 131.
44. Ryals, L., & Payne A. (2001). Customer relationship management in financial services: Towards information-enabled relationship marketing. Journal of Strategic Marketing, 9, 3-27.
45. Salehi, M. & Alipour, M. (2014). E-Banking in emerging economy: Empirical evidence of Iran. International Journal of Economics and Finance, 2(1), 201-209.
46. Savaşçı, İ., & Tatlıdil, R. (2006). Bankaların kredi kartı pazarında uyguladıkları CRM (Müşteri İlişkileri Yönetimi) stratejisinin müşteri sadakatine etkisi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 6(1), 62-73.
47. Sohail, A., Hamza, M., Ijaz, F., & Azeem, M. (2014). Perception of individual consumers toward islamic banking products and services in Pakistan. Journal of Poverty, Investment and Development, 5, 179-185.
48. Sümbüloğlu, K., & Akdağ, B. (2007). Regresyon yöntemleri ve korelasyon analizi. Ankara: Hatipoğlu Yayınları.
49. Takan, M., & Boyacıoğlu M. A. (2010). Bankacılık teori, uygulama ve yöntem. Ankara: Nobel Yayınları.
50. Tam, C., & Oliveira, T. (2019). Does culture influence m-banking use and individual performance?. Information & Management, 56(3), 356-363.
51. Taşkın, Ç., Akat, Ö., & Erol, Z. (2010). Tüketicilerin banka tercihini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Bursa’da bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 11-22.
52. TBB (2020). Türkiye bankalar birliği istatistiki raporlar. (Erişim tarihi: 08.01.2020), https://www.tbb.org.tr/tr/bankacilik/banka-ve-sektor-bilgileri/istatistiki-raporlar/59
53. Tehelulu, T. A., & Wondmagegn, G. A. (2014). Factors influencing customers’ bank selection decision in Ethiopia: The case of bahir dar city. Research Journal of Finance and Accounting, 5(21), 57-67.
54. Tepeli, Y., & Daşkıran, F. (2019). Finansal tüketicilerin banka tercihlerinin konjoint model ile belirlenmesi üzerine bir araştırma: Muğla Sıtkı Koçman üniversitesi örneği. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 20(45), 63-78.
55. Thomas, A. D., Gregory, E., & Zywicki, J. T. (2015). An assessment of behavioral law and economics contentions and what we know empirically about credit card use by consumers. Supreme Court Economic Review, 22(1), 1-54.
56. Veríssimo, J. M. C. (2016). Enablers and restrictors of mobile banking app use: A fuzzy set qualitative comparative analysis. Journal of Business Research, 69(11), 5456-5460.
57. Vural, E., Işık, K. S., & Koç, S. (2019). İnternet bankacılığı ve mobil bankacılık uygulamalarının finansal hizmet kalitesi açısından müşteriler tarafından değerlendirilmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 74-89.
58. Waite, N. (2001). New entrants in the financial services sector: The case of kwik-fit insurance services. International Journal of Bank Marketing, 19(5), 213-216.
59. Wallacea, E., Chernatonyb, L., & Build, I. (2013). Building bank brands: How leadership behavior influences employee commitment. Journal of Business Research, 66(2), 165-171.
60. Yamak, R., & Köseoğlu, M. (2006). Uygulamalı istatistik ve ekonometri. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
61. Yıldırım, F. (2011). Türkiye’de internet bankacılığı ürünleri üzerine pazar trend analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 129-141.
62. Yılmaz, V., Çelik, H., & Ekiz, E. (2006). Kuruma bağlılığı etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modelleriyle araştırılması: Özel ve devlet bankası örneği. Anadolu Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(2), 171-183.