TURİST REHBERİ ADAYLARININ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN MESLEĞİN GEREKLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, rehberlik mesleğini icra etmek veya bu alanda uzmanlaşmak isteyen öğrencilerin kişilik tiplerinin MBTI kişilik envanteri M formu aracılığıyla analiz edilmesi ve kişilik tiplerinin turist rehberliği mesleği açısından incelenmesidir. Bu kapsamda Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Turist Rehberliği Tezsiz Yüksek Lisans programı öğrencileri örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmada öğrencilerin diğer insanlarla nasıl iletişim kurdukları, dünyayı nasıl algılayıp- bilgiyi nasıl işledikleri, kararlarını nasıl verdikleri ve onların sonuçlarıyla nasıl baş ettikleri, planlama ve karar alma mekanizmasına yaklaşımları da açıklanmaya çalışılmıştır. Elde edilen veriler frekans analizi ve aritmetik ortalama değerleri hesaplanarak değerlendirilmiştir. Myer-Briggs kişilik envanterinde kişilik 16 farklı tip ile tanımlanmasına rağmen, araştırma grubunda sadece 10 kişilik tipi görülmüştür. Bunlar; ENFJ, ENFP, ENTJ, ENTP, ESFJ, ESTJ, ESTP, INTJ, ISTJ VE ISTP kişilik tipleridir. Örneklem grubunda en yaygın görülen kişilik tipleri sırasıyla; %30 (12 kişi) ESTJ (Dışadönük-Duyusal-Düşünen-Yargılayan), %17,5 (7 kişi) ESFJ (Dışadönük Duyusal- HissedenYargılayan) ve %15 ile (6 kişi) ISTJ (İçedönük- Duyusal- Düşünen- Yargılayan) kişilik tipleridir. ESTJ kişilik tipinin karakteristik özellikleri ise; pratik, gerçekçi, sorun odaklı, kararlı ve pragmatist olmalarıdır. Aynı zamanda kararları hızlı uygulamayı tercih eden, hassas ve sosyal tiplerdir Aile aktivitelerinde bulunmaktan, gelenekleri yaşatmaktan ve insan odaklı görevlerden keyif almaktadırlar. İlişki rollerini ciddiye alan bu tipler, sorumluluklarını yerine getirirler. Turist rehberinin karakteristik özellikleri ve MBTI tipolojisi incelendiğinde turist rehberlerinin dışadönük ve duyusal tip kişiliğe sahip oldukları görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler

• Kişilik
• MBTI
• Turist Rehberliği

TURİST REHBERİ ADAYLARININ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN MESLEĞİN GEREKLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

The purpose of this study is to analyze the personality types of the students who want to work as tourist guides or specialize in the field through the MBTI personality inventory M form and examine the personality types in terms of tourist guidance profession. In this context, the students of Eskişehir Osmangazi University Tourist Guidance Master's Program without Thesis were selected as samples. In this research, how students communicate with other people, how they perceive the world, how they process information, how they make decisions and how they deal with these decisions' results, and approaches to planning and decision making are also explained. The obtained data were evaluated by frequency analysis and arithmetic mean values. Although the Myer-Briggs personality inventory was defined with 16 different types of personality, only 10 personality types were observed in the research group. These are ENFJ, ENFP, ENTJ, ENTP, ESFJ, ESTJ, ESTP, INTJ, ISTJ and ISTP personality types. The most common personality types in the sample group were; 30% (12 people) ESTJ (Extroverted-Sensual-Thinking-Judging), 17.5% (7 people) ESFJ (Extroverted-SensualFeeling-Judging) and 15% (6 people) ISTJ (Introversion-Sensual-Thinking) - Judging) personality types. The characteristic features of ESTJ personality type are; practical, realistic, problem-oriented, stable and pragmatist. They are also sensitive and social types who prefer to implement decisions quickly. They enjoy engaging in family activities, maintaining traditions and people-oriented tasks. These types who take their role in relationships seriously fulfill their responsibilities. When the characteristics and MBTI typology of

the tourist guide were examined, it was seen that the tourist guides have an extrovert and sensual type personality. 

Keywords

• Personality
• MBTI
• Tourist Guiding

Kaynakça

1. Akdeniz, C. (2013). Kişilik Profillerine Göre Öğretmenlerin Öğrenme Stratejisi Tercihleri ve Öğretim Stratejilerini Kullanma Durumları, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Ensititüsü, Doktora Tezi.
2. Ap, J., & Wong, K. K. F. (2001). Case Study on Tour Guiding: Professionalism, Issues and Problems, Tourism Management, 22(5): 551-563.
3. Aslan, Z., Ünüvar, Ş., & Başoda, A. (2012). Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Kişilik Özelliklerinin Belirlenmesi ve Turizm Sektörüne Uyumu Açısından Değerlendirilmesi, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt 23, Sayı 2, Güz 203-219.
4. Atkinson, R. L., Atkinson, R. C., & Hilgard, E. R. (1995). Psikolojiye Giriş II., (K. Atakay, M. Atakay, & A. Yavuz, Çev.) İstanbul: Soysal Yayınları.
5. Aytaç S., (2001). Örgütsel Davranış Açısından Kişiliğin Önemi, İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, Cilt.3, Sayı:1.
6. Bacanlı, H. (2005). Gelişim ve Öğrenme, Ankara: Nobel Yayın.
7. Basım H. N., Çetin F., & Tabak A., (2009). Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Kişilerarası Çatışma Çözme Yaklaşımlarıyla İlişkisi, Türk Psikoloji Dergisi, Haziran 24 (63), 20-34.
8. Black, R., & Weiler, B. (2005). Quality Assurance and Regulatory Mechanisms in the Tour Guiding Industry: A Systematic Review, The Journal of Tourism Studies, 16(1): 24-37.

9. Chen S.C, Wu MC., & Chen, CH., (2010). Employee’s Personality Traits, Work Motivation and Innovative Behavior in Marine Tourism Industry, Journal of Service Science & Management, Vol 3, 198-205.
10. Costen, W. M., & Barrash, D. I. (2006). ACE-Ing The Hiring Pro­cess: A Customer Service Orientation Model, Journal of Human Resources in Hospitality and Tourism, 5 (1): 35-49.
11. Değirmencioğlu, Ö. (2003). Rehberlik Mesleğinin Dünü, Bugünü ve Meslek Yasası, Rehber Dünyası, 34: 20-23.
12. Garrigós-Simón, F. J., Palacios-Marqués, D., & Narangajavana, Y. (2008). Improving the Perceptions of Hotel Managers, Annals of Tourism Research, 35(2), 359–380.
13. Gessner, M.J., & LeBlanc, T.M. (1994), An interpersonal attraction approach to leadermember exchange: predicting the predictor, Proceedings of the Myers-Briggs Type Indicator and Leadership: An International Research Conference, pp. 99-107, College Park, MD, National Leadership Institute, University of Maryland.
14. Gibson, D. A. (2004). Hotel Controllers in the 21st Century- a Hong Kong Perspective on Desired Attributes, International Journal of Hospitality Management, Vol.23, Iss.5, 485-503.
15. Grant, W. H. (1965), Behavior of MBTI Types, Center for Applications of Psychological Type, Gainesville, FL.
16. Haig, I., & McIntyre, N. (2002). Viewing Nature: The Role of The Guide and The Advantages of Participating in Commercial Ecotourism, Journal of Tourism Studies, 13(1): 39–47.
17. Horng, J. S., Tsai, C.Y, Yang, T.C., Liu, C. H., & Hu, D. C. (2016). Exploring the Relationship Between Proactive Personality, Work Environment and Employee Creativity Among Tourism and Hospitality Employees, International Journal of Hospiatity Management, Vol 54, pp 25-34.
18. Horn, J.S., Tsai, C. Y., & Chung, Y.C. (2016). Measuring Practioner’s Creativity in the Taiwanese Tourism and Hospitality Industry, Training Skills and Creativity, Vol 19, pp 269-278.
19. Horton, Breet W., Clarke, I., & Welpott, S. (2005). Applying the MBTI to Hospitality Education, Journal of Hospitality & Tourism Education, 17:4, pp 36-45.
20. Howard, J., Thwaites, R., & Smith, B. (2001). Investigating the Roles of the Indigenous Tour Guide, The Journal of Tourism Studies, 12(2): 32-39.
21. İnanç, B. Y., & Yerlikaya, E. E. (2012). Kişilik Kuramları, Ankara: Pagem A. Yayıncılık.
22. Järlström, M. (2000) Personality preferences and career expectations of Finnish Business Students, Career Development International, Vol. 5 Issue: 3, pp.144-154.
23. Johnson, D.A., & Coppola, R.J. (1990). Type and Values, paper presented at the Great Lakes Regional Conference of the Association of Psychological Type, Dayton, OH.
24. Keirsey, D. (1998). Please Understand Me II, Del Mar, CA: Prometheus Nemesis Books.
25. Kennedy, R. Bryan, Kennedy., & Ashley, D. (2004). Using the Myer-Briggs Type Indıcator in Career Counseling, Journal of Employment Counseling, March, Vol-41.
26. Kline, J. D. (2001). Tourism and Natural Resource Management: A General Overview of Research and Issues, United States Department of Agriculture General Technical Report.
27. Kozak, N., Kozak, M. A., & Kozak, M. (2014). Genel Turizm İlkeler ve Kavramlar, Detay Yayıncılık, Ankara.
28. Köknel, Ö. (1999). Kaygıdan Mutluluğa Kişilik, İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
29. Köroğlu, Ö. (2014). Meslek Seçimi ile Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi: Turizm Rehberliği Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.19, s.137-157.
30. Kuşluvan, S., & Çeşmeci, N. (2002). Türkiye’de Turist Rehberliği Eğitiminin Sorunları ve Yeniden Yapılandırılması, Turizm Eğitimi Konferansı–Workshop (11-13 Aralık 2002) Bildiriler Kitabı, Turizm Bakanlığı Turizm Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara: 235-242.
31. Kuşluvan, S., Kuşluvan, Z., İlhan, İ., & Buyruk, L. (2010). The Human Dimension: A Review of Human Resources Management Issues in the Tourism and Hospitality Industry, Cornell Hospitality Quarterly, 51 (2) 171-214.
32. Lawrence, G.D, & Martin, C.R. (2001). Building People, Building Programs, A Practioner’s Guide for Introducing the MBTI to Individuals and Organizations, Gainesville, FL: Center for Applications of Psychological Type.
33. Leiden, L. Veach, T. L., & Herring, M. W. (1986). Comprasion of the Abbreviated and Original Versions of the Myers-Briggs Type Indicator Personality Inventory, Journal of Medical Education, V.61, N.4.
34. McArthur, S. (1994). Guided Nature-Based Tourism–Separating “Fact From Fiction, Australian Parks and Recreation, 30(4): 31–36.
35. Moscardo, G. (1998). Interpretation and Sustainable Tourism: Functions, Examples and Principles, Journal of Tourism Studies, 9 (1): 2-13.
36. Mount, M. K., Barrick, M. R., & Stewart, G. L. (1998). Five-Factor Model of Personality and Performance Involving Inter­personal Interactions, Human Performance, 11 (2/3): 145-165.
37. Myers I.B., & M.H. McCaulley, (1985). Manuel: A Guide to The Development and Use of The Myers-Briggs Type Indicator.
38. Myers, I. B. (1998). Introduction to Type, Revised by: Kirbyu Linda K., Myers Katharine D. Myers, Sixth Editon, Mountain View, California.
39. Nebel EC., Braunlich CG., & Zhang Y., (1994). Career Paths in American Luxury Hotels: Hotel Food and Beverage Directors, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol. 6 Issue: 6, pp.3-9.
40. Nguyen, N. (2006). The Collective Impact of Service Workers and Servicescape on the Corporate Image Formation, Hospitality Management, 25: 227-244.
41. Ormsby, A., & Mannle, K. (2006). Ecotourism Benefits and the Role of Local Guides at Masoala National Park, Madagascar, Journal of Sustainable Tourism, 14(3): 271-287.
42. Özoğul, G. (2017). Profesyonel Turist Rehberlerinin Kişilik Özellikleri ile Mesleki Bağlılık Arasındaki İlişki Üzerine Psikolojik Sermayenin Aracılık Etkisi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
43. Pelit, E., Türkmen, F., & Yarmacı, N. (2010). Turizm Sektöründeki İşgörenlerin Kişilik Özelliklerini Değerlendirmeye Yönelik Bir Çalışma, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, Cilt 2. Sayı 1.
44. Randall, C., & Rollins, R. (2005). Role of the Tour Guide in National Parks, 11th Canadian Congress on Leisure Research (May 17-20).
45. Reisinger, Y., & Steiner, C. (2006). Reconceptualising Interpretation: The Role of Tour Guides in Authentic Tourism, Current Issues in Tourism, 9(6): 481-498.
46. Quenk, Naomi L. (2009). “Essentials of Myers-Briggs Type Indicator Assesment”, Second Edition, John Wiley & Sons, Inc.
47. Solmaz, S.A, Aksoy, Ö., Şengül, S., & Sarıışık, M. (2014). Üniversite Öğrencilerinin Girişimci Kişilik Özelliklerinin Belirlenmesi: Turizm Lisans ve Ön Lisans Öğrencileri Üzerine Bir Alan Araştırması, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16 (26): 41-55.
48. Soysal, A. (2008). Çalışma Yaşamında Kişilik Tipleri: Bir Literatür Taraması, Çimento İşveren, Ocak.
49. Tieger, P. D., & Barron- Tieger, B. (2001). Do What You Are: Discover the Perfect Career For You Through The Secrets of Personality Type, (Fifth Edition). Boston, Brown & Company.
50. Tower, R.B., & Scarr, S. (1985). The measurement of three lifestyle values: resourcefulness, responsibility, and relationships to others', Imagination, Cognition, and Personality, Vol. 5 No.2, pp. 167-89.
51. Uzunoğlu, S. (2006). Kişiliğin Deşifresi, Ankara: Morpa Kültür Yayınları.
52. Tuzcuoğlu, S. (1996). Myers Briggs Psikolojik Tip Belirleyicisinin Dilsel Eşdeğerlik, Güvenirlik ve Geçerlilik Çalışması, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, İstanbul.
53. Yıldız, R., Kuşluvan, S., & Şenyurt, Y. (1997). Turist Rehberliği Öğretiminde Yeni Bir Model: Nevşehir Turist Rehberliği Bölümü Programı ve Değerlendirilmesi, Erciyes Üniversitesi Nevşehir Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Hafta Sonu Semineri IV, 9-14.
54. Weiler, B., & Davis, D. (1993). An Exploratory Investigation into The Roles of The Nature-Based Tour Leader, Tourism Management, 14(2): 91–98.
55. Weiler, B., & Ham, S. H. (2002). A Comparative Analysis of Ecotour Guiding on Cruise Based Tours, Monash University, Working Paper, November.
56. 6326 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu (26 Aralık 2014 Tarih ve 29217 Sayılı Resmi Gazete). https://www.16personalities.com/tr Erişim 20.12.2017