Spor Bilimleri Öğrencilerinin Çeviklik Performansları ile Çoklu Zekâ ve Akademik Başarı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 85 - 96

Büşra Umay , Hürmüz Koç

https://doi.org/10.55142/jogser.1797818

Öz

Bu çalışma, spor bilimleri alanında öğrenim gören öğrencilerin çeviklik performansları ile çoklu zekâ ve akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri katılmıştır. Katılımcıların çeviklik performansı, Illinois Çeviklik Testi ile ölçülmüştür. Akademik başarının belirlenmesinde genel ağırlıklı not ortalaması esas alınmıştır. Çoklu zekâ verileri ise ankete dayalı Google Forms aracılığı ile toplanmıştır. Veriler SPSS paket programda değerlendirilmiştir. Gruplar arası farkı belirlemek için varyans analizi, ilişkiyi belirlemek için ise Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma sonucunda sözel-dilsel zekâ, mantıksal-matematiksel zekâ, görsel-uzamsal zekâ, müziksel-ritmik zekâ ve içsel-bireysel zekâ takım sporlarında, doğacı zekâ bireysel sporlarda yüksek ortalamaya sahip oldukları, bedensel- kinestetik zekâ ve kişilerarası- sosyal zekâ ise her iki grupta aynı ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir. Gruplar arasında çoklu zekâ düzeyleri sayısal olarak farklılık gösterse de istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Cinsiyet değişkenine göre, sözel-dilsel zekâ, görsel-uzamsal zekâ ve bedensel- kinestetik zekâ kadınlarda, içsel-bireysel zekâ erkeklerde yüksek ortalamaya sahip oldukları, mantıksal-matematiksel zekâ, doğacı zekâ, müziksel-ritmik zekâ ve kişilerarası- sosyal zekâ ise her iki grupta aynı ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Kadın ve erkeler çoklu zekâ düzeyleri sayısal olarak farklılık gösterse de istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Öğrencilerin çeviklik, akademik başarısı ve çoklu zekâ parametrelerine ait ilişkiye bakıldığında, çeviklik ile spor dalı arasında ilişkinin olduğu diğer değişkenlere ait ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmada, çeviklik performansları ile çoklu zekâ ve akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu tür çalışmaların çeviklik performansı ile çoklu zekâ ve akademik başarı arasındaki ilişkiye dair özgün çalışmaların çok tekrarlı yapılması norm oluşması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Çeviklik , Akademik Başarı , Çoklu Zekâ , Takım - Bireysel Sporlar

Examination Of The Relationship Between Agility Performance, Multiple Intelligences, and Academic Achievement Of Sports Sciences Students

Öz

This study was conducted to examine the relationship between the agility performance of students studying sports science and their multiple intelligences and academic achievement. The study involved students from the Faculty of Sports Sciences at Çanakkale Onsekiz Mart University. Participants' agility performance was measured using the Illinois Agility Test. Academic achievement was determined based on weighted grade point average. Multiple intelligence data were collected using a Google Forms-based survey. The data were evaluated using the SPSS software package. Analysis of variance was used to determine the difference between groups, and Pearson's correlation analysis was used to determine the relationship. A significance level of p<0.05 was accepted. The study found that verbal-linguistic intelligence, logical-mathematical intelligence, visual-spatial intelligence, musical-rhythmic intelligence, and intrapersonal intelligence had high averages in team sports, while naturalistic intelligence had high averages in individual sports. Bodily-kinesthetic intelligence and interpersonal-social intelligence had the same average in both groups. Although there were numerical differences in multiple intelligence levels between the groups, there were no statistically significant differences (p>0.05). When examining the relationship between students' agility, academic achievement, and multiple intelligence parameters, it was found that there was a relationship between agility and sports, but no relationship with other variables. The study found no significant relationship between agility performance and multiple intelligences or academic achievement. Repeating such studies on the relationship between agility performance and multiple intelligences and academic achievement is important in terms of establishing norms.

Anahtar Kelimeler

Agility , Academic Achievement , Multiple Intelligences , Team - Individual Sports

Çeviklik Performansı ilə Çox Zəka və İdman Elmləri Tələbələrinin Akademik Uğurları Arasındakı Əlaqənin Tədqiqi

Öz

Bu araşdırma idman elmləri üzrə təhsil alan tələbələrin çeviklik performansı ilə çoxsaylı intellekt və akademik nailiyyətlər arasındakı əlaqəni araşdırmaq üçün aparılıb. Tədqiqatda Çanaqqala Onsekiz Mart Universitetinin İdman Elmləri Fakültəsinin tələbələri iştirak edib. İştirakçıların çeviklik performansı İllinoys Çeviklik Testi ilə ölçüldü. Akademik nailiyyət ümumi çəkili qiymət ortalaması (GPA) ilə müəyyən edilir. Çoxsaylı kəşfiyyat məlumatları sorğuya əsaslanan Google Formalar vasitəsilə toplanıb. Məlumatlar SPSS paket proqramı vasitəsilə təhlil edilmişdir. Qruplar arasında fərqi müəyyən etmək üçün dispersiya təhlilindən, əlaqəni müəyyən etmək üçün isə Pearson korrelyasiya analizindən istifadə edilmişdir. Əhəmiyyətlilik səviyyəsi p<0,05 kimi qəbul edilmişdir. Tədqiqat, şifahi-linqvistik intellektin, məntiqi-riyazi intellektin, vizual-məkan intellektinin, musiqi-ritmik intellektin və şəxsiyyətdaxili-fərdi intellektin komanda idmanlarında daha yüksək orta göstəricilərə sahib olduğunu, fərdi idmanlarda isə təbii zəkanın, həm bədən-kinestetik zəkanın, həm də kişilərarası intellektin orta qruplarda eyni olduğunu müəyyən edib. Çoxsaylı intellekt səviyyələri qruplar arasında ədədi olaraq fərqlənsə də, statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərq aşkar edilməmişdir (p>0,05). Cins dəyişkənliyinə gəlincə, qadınların orta şifahi-linqvistik intellekt, vizual-məkan intellekti və bədən-kinestetik intellekt, kişilərdə isə daha yüksək orta şəxsiyyətdaxili intellekt var idi. Məntiqi-riyazi intellekt, naturalistik intellekt, musiqi-ritmik intellekt və şəxsiyyətlərarası-sosial intellekt hər iki qrupda eyni mənaya malik idi. Qadın və kişilərin çoxsaylı intellekt səviyyələri ədədi olaraq fərqlənsə də, statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərq aşkar edilməmişdir (p>0,05). Şagirdlərin çevikliyi, akademik nailiyyətləri və çoxsaylı intellekt parametrləri arasındakı əlaqə araşdırıldığında, çeviklik ilə idmanla bağlı digər dəyişənlər arasında heç bir əlaqənin olmadığı müəyyən edilmişdir. Tədqiqat çeviklik performansı ilə çoxsaylı intellekt və akademik nailiyyət arasında əhəmiyyətli əlaqə tapmadı. Çeviklik performansı və çoxsaylı intellekt və akademik nailiyyətlər arasındakı əlaqəyə dair orijinal tədqiqatlar üçün normativ çərçivə yaratmaq üçün bu cür tədqiqatların geniş şəkildə təkrarlanması vacibdir.

Anahtar Kelimeler

Çeviklik , Akademik Uğur , Çox Zəka , Komanda - Fərdi İdman

Kaynakça

• Akan, H. (2012). Üstün Zekalı 6-8. Sınıf Öğrencilerinin İki Farklı Akademik Ortamdaki Sosyometrik Statülerine Göre Empatik Eğilimleri, Yaşam Doyumları ve Aile Yaşantıları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
• Akoğuz, Y. N., Kalkavan, A. & Özdilek, Ç. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Dersine İlişkin Tutumlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. International Journal of Science Culture and Sport, 4(2), 404-411.
• Ataman, A. (1998). Üstün zekâlılar ve özel yetenekliler. S. Eripek (Ed.), İlköğretim öğretmenliği lisans tamamlama özel eğitim kitabı içinde (171–194). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
• Altınok, E. (2008). Beden eğitimi öğrencilerinin bazı değişkenlere göre çoklu zekâ alanlarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Konya.
• Baba, H. & Güçlü, M. (2015). The effect of kinesthetic intelligence, emotional intelligence, and interior-exterior control of college students in the Physical Education and Sport Academy on their academic achievement. The Online Journal of Recreation and Sport, 4(1), 27–39.
• Babacan, T., & Dilci, T. (2012). Çoklu zekâ kuramına dayalı öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(4), 225–236.
• Babacan, T. (2012). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Üstbilişsel Okuma Stratejileri ile Çoklu Zekâ Alanları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Sivas.
• Babacan, T. & Dilci, T. (2012). Çoklu Zekâ Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Çalışması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 1(2), 203–213.
• Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (24. baskı), Pegem Akademi.
• Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
• Çelik Şahin, Ç. (2014). Bilim ve Sanat Merkezi Öğrencilerinin Bu Kurumlara İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi,11(21), 101-117.
• Darst, W. P. & Pangrazi, P. R. (2006). Dynamic Physical Education For Secondary School Students. San Francisco: Pearson, Benjamin Cummings.
• Dardouri, W., Khanfir, M.A., Mrayeh, M., Alardan, S., & Zouch, M. (2023). Normative Data Of Agility T-Test As A Measure Of Change Of Direction Speed İn Children Aged 10-11. International Journal of Advanced and Applied Sciences, 10(5): 109-114.
• Ermiş, E., Ermiş, A. & İmamoğlu, O. (2018). The Relationship Of Sports and Multi İntelligence İn Adult Student. Electronic Turkish Studies, 13(18), 589-598.
• Gardner, H. (1983). Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. Basic Books.
• Gardner, H. (1999). Intelligence reframed: Multiple intelligences for the 21st century. Basic Books.
• Getchell, B. (1979). Physical fitness: A way of life (2nd ed.). John Wiley & Sons.
• Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (30. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kaya, F., & Oğurlu, Ü. (2015). Benlik Saygısı, Zekâ ve Akademik Başarı İlişkisi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 951-965.
• Kuru, E. (2001). Kinestetik Zekâ ve Beden Eğitimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 217–229.
• Kutz, M., Dyer, S. & Campbell, B. (2013). Multiple İntelligence Profiles Of Athletic Training Students. The Internet Journal of Allied Health Sciences and Practice, 11(1), 1-9.
• Kiremitçi, O. & Canpolat, A. M. (2014). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Çoklu Zekâ Alanlarının Üstbilişsel Farkındalık ve Problem Çözme Becerilerini Belirlemedeki Rolü. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 25 (3), 118–126.
• Köse, İ. A., & Dinçer, S. (2016). Akademik başarının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 41(185), 163–177. https://doi.org/10.15390/EB.2016.4760
• Neville, A. L. (2000). Native American students’ self perceptions regarding Gardner’s multiple intelligences (Doctoral dissertation, South Dakota State University). ProQuest Dissertations Publishing.
• Pavlinović, V. (2023). Construction And Validation Of Newly Developed Triangle Test Of Reactive Agility İn School Children. Studia Sportiva, 16(2), 127–133.
• Sütcü, B. S. (2013). Futbolda Yön Değiştirme Hız Bileşenleri ve Çeviklik Performansı Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Manisa.
• Sheppard, J.M. & Young, W.B. (2006) Agility Literature Review: Classifications, Training And Testing, Journal of Sports Sciences, 24:9, 919-932.
• Simply Psychology. (2025). Gardner's Theory Of Multiple Intelligences. Erişim adresi: https://www.simplypsychology.org/multiple-intelligences.html.
• Şentürk, B. & Yazıcı, A. G. (2020). Sporcuların Çoklu Zekâ Düzeylerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi: Ordu İli Örneği. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(1), 36–48.
• Șuruba-Rusen, A. M., Murărețu, D., Murărețu, D. C., Petre, R. L., & Teodoru, M. D. (2020). Analysis On The Multiple İntelligences Of Students From Faculty Of Physical Education And Sports. BRAIN: Broad Research İn Artificial Intelligence And Neuroscience, 11(4 Suppl. 1), 185-199.
• Türk Dil Kurumu. (2010). Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com/gts&arama=gts&guid (Erişim tarihi: 8 Temmuz 2025).
• Tekin, M. (2007). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında Öğrenim Gören Öğretmen Adaylarının Çeşitli Değişkenlere Göre Çoklu Zekâ Alanlarının İncelenmesi, 5. Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Sempozyumu, Adana.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
• Yurt, E. & Polat, S. (2015). Çoklu Zekâ Öğretim Uygulamalarının Akademik Başarı Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması. Journal of Social Studies Education Research, 6(1), 84-122.