The Use of Miniatures in Social Studies Lessons from the Perspective of Historical Literacy

Öz

Various visual images are used in history teaching in social studies course. One of them is miniature. However, miniatures do not have meaning on their own. Their functions, meanings, periods and authors should be understood (Acun, 2004). This understanding is also possible with historical literacy. Because a student studying miniatures should have the skills of historical empathy, chronological thinking, understanding, interpreting, expressing historical language, and establishing cause-effect relationships. In this context, the main purpose of the research was to determine on which subjects social studies teachers use miniatures. Phenomenology, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consists of a total of 10 social studies teachers, 7 male and 3 female, working in secondary schools in the central district of Afyon province in the fall semester of the 2022-2023 academic year. In the research, the data were collected with a semi-structured interview form, one of the qualitative research methods. The semi-structured interview form used in the research was composed of 4 open-ended questions. The data obtained in the research were analyzed by content analysis method. When evaluating the research findings, it was concluded that miniatures could be generally used to address topics related to the Ottoman Empire and Civilizations. Within the scope of the research, it was concluded that the use of miniatures in the social studies course has positive effects on historical literacy. As a result of the study, suggestions can be made to establish activities that support the use of miniatures in textbooks and MEB teacher portals.

Anahtar Kelimeler

• Social studies course
• historical literacy
• use of miniatures

Kaynakça

1. Açıkalın, M. (2017). Araştırmaya dayalı sosyal bilgiler öğretimi. Yeni İnsan Yayınevi.
2. Adıgüzel Toprak, F. (2015). Minyatürde ‘Çizgi’: Rızâ-Yi Abbâsî’nin tek sayfa minyatürleri. Art-Sanat Dergisi, 0 (3), 123-146. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuarts/issue/8771/109657
3. Akçay, R. C. (16 Mayıs, 2008). Sosyal bilgiler eğitiminin amaçları ve işlevleri açısından değerlendirilmesi ve ders dışı etkinlikleri kapsayan bir model önerisi. O. Yaşar (Haz.), Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Sempozyumu Çanakkale, On Sekiz Mart Üniversitesi, Türkiye
4. Ambarlı, A. (2010). Türkiye'de Cumhuriyetten günümüze sosyal bilgiler programları değişiklikler, düzenlemeler, güncellemeler. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi http://acikerisimarsiv.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/2771/278683.pdf?sequence=1&isAllowed=y
5. Anmaç, G. (2017). Nakkaşname. Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi Yayınları.
6. Arseven, C. E. (1950) Minyatür. Sanat ansiklopedisi, 3,1415-1424. Milli Eğitim Basımevi.
7. Aslan, E. (2016). Geçmişten günümüze sosyal bilgiler. D. Dilek (Ed.), Sosyal bilgiler eğitimi, 3-48. Pegem Akademi.
8. Ata, B. (2009). Sosyal bilgiler ünitesi’ kavramı üzerine düşünceler. R. Turan, A. M. Sünbül ve H. Akdağ (Ed.), Sosyal bilgiler öğretiminde yeni yaklaşımlar-1, 25-42, Pegem Akademi.

9. Barr R.,Barth, J. L. &Shermis S. S, (2013). Sosyal bilgilerin doğası (C. Dönmez, Çev.),Pegem Akademi.
10. Behzat, H. T. (1953). Minyatürün tekniği. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2, 1, 29). https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1655345
11. Berk, N. (1972). İstanbul resim ve heykel müzesi. Apa Ofset Basımevi.
12. Bilen, M. (1996). Plandan uygulamaya öğretim, Aydan.
13. Bilgili, A. S. (2010). Sosyal bilgiler programlarında sosyal bilimlerin yeri. A.S. Bilgili (Ed.), Sosyal bilgilerin temelleri, 149-159. Pegem.
14. Bilgili, A. S. (2012). Geçmişten günümüze sosyal bilimler ve sosyal bilgiler. A. S. Bilgili (Ed.), Sosyal bilgilerin temelleri. İçinde, 2-38. Pegem.
15. Binark, İ. (1978). Türklerde resim ve minyatür sanatı. Vakıflar Dergisi, 2, 272.
16. Çağman, F. (15-20 Kasım,1973). .XVI. Yüzyıl sonlarında mevlevi dergâhlarında gelişen bir minyatür okulu. I. Milletlerarası Türkoloji kongresi [Tebliğler]. İstanbul, Üniversitesi, Türkiye.
17. Çalışkan, H. (2009). Sosyal bilgiler öğretiminde araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımının eleştirel düşünme becerisine etkisi. Kastamonu eğitim dergisi, 17(1), 57-70.
18. Çoruhlu, Y. (2013).Türk mitolojisinin ana hatları (2.Baskı). Kabalcı Yayıncılık.
19. Demir, S. B. (2005). İlköğretim II. kademe sosyal bilgiler dersinin hedeflere ulaşma derecesi: Elazığ ili örneği [Konferans bildirisi]. II. Sosyal Bilimler Eğitimi Kongresi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van, Türkiye.
20. Deveci, H. (2005). Sosyal bilgiler dersinde gazete kullanımı. TheTurkish Online Journal of EducationalTechnology, 4(3), 159-166.
21. Doğanay, A. (2003). Sosyal bilgiler öğretimi. C. Öztürk, D. Dilek (Ed.), In Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi (15-46). Pegem A.
22. Doğanay, A. (2008). Çağdaş sosyal bilgiler anlayışı ışığında yeni sosyal bilgiler programının değerlendirilmesi. Çukurova üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi, 17(2), 77-96.
23. Elmas, H. (1998). Çağdaş türk resminde minyatür etkileri [Doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
24. Erden, M. (2000). Sosyal bilgiler öğretimi. Alkım.
25. Gelişli, Y. (2006). Eğitim bilimlerine giriş. Ö. Çağatay (Ed.), In Eğitimin işlevleri (27-65). Ekinoks.
26. Genç, A & Sipahioğlu, A. (1990)görsel algılama/sanatta yaratıcı süreç. Sergi Yayınevi.
27. Gombrich. E. H. (2016). Sanatın öyküsü. çev. Ömer Erduran, Erol Erduran. (16.Bs). Remzi Kitabevi.
28. Gömleksiz, M. N., & Cüro, E. (2011). Sosyal Bilgiler dersi öğretim programında yer alan değerlere ilişkin öğrenci tutumlarının değerlendirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 95-133.
29. Kançal-Ferrari, N. & Taşkent A. (2016). Tasvir teori ve pratik arasında islam görsel kültürü. Klasik Yayınları.
30. Konak, R. (2007). Minyatür sanatında derinlik anlayışı. Sanat Dergisi, 0(12), 97-102. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunigsfd/issue/2600/33461
31. Köstüklü, N. (2016). Sosyal bilimler ve tarih öğretimi. Çizgi.
32. Mahir, B. (2012). Osmanlı minyatür sanatı. Kabalcı Yayınevi.
33. Martorella, P. H. (1998).Socialstudiesforelementaryschoolchildren: Developingyoungcitizens. Prentice Hall.
34. Metzger, P, (2012). Perspektif Sanatı. çev. Gizem Aldoğan. Hayalperest Yayınevi.
35. Millî Eğitim Bakanlığı. (1998). Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi. http://tebligler.meb.gov.tr/index.php/tuem-sayilar/viewcategory/62-1998
36. Millî Eğitim Bakanlığı. (2005). Sosyal bilgiler öğretim programı. TTKB Yayınları.
37. Öztürk, C. (2007). Sosyal bilgiler: Toplumsal yaşama disiplinlerarası bir bakış. C. Öztürk (Ed.), In Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi yapılandırmacı bir yaklaşım (21-50). Pegem A.
38. Öztürk, C. (2009). Sosyal bilgiler öğretimi; demokratik vatandaşlık eğitimi. Pegem Akademi.
39. Öztürk, C., Keskin, S. C., & Otluoğlu, R. (2012). Sosyal bilgiler öğretiminde edebi ürünler ve yazılı materyaller. Pegem Akademi.
40. Sakaoğlu, N &Akbayar N. (2000). Osmanlı’da zanaatten sanata: Sanatlar ve sanatkârlar. Creative Yayıncılık ve Tanıtım.
41. Savage, T. V., & Amstrong, D. G. (1996). Effective teaching in elementary social studies. Prentice-Hall.
42. Senemoğlu, N. (2005). Gelişim, öğrenme ve öğretim – kuramdan uygulamaya. Gazi.
43. Sönmez, V. (2005). Sosyal bilgiler öğretimi ve öğretmen kılavuzu. Anı.
44. Sönmez, V. (2010). Sosyal bilgiler öğretimi ve öğretmen kılavuzu: Yeni programa göre düzenlenmiş yeni ders planı örnekleri. Anı.
45. Sözen, M. & Tanyeli U. (2015). Sanat kavram ve terimleri sözlüğü (14. Bs). Remzi Kitabevi.
46. Sözer, E. (1998). Kuramdan uygulamaya sosyal bilimlerin öğretimi. Anadolu Üniversitesi.
47. Sözer, E. (2008). Sosyal Bilgiler Öğretimi. Anadolu Üniversitesi.
48. Tansuğ, S. (1992). Şenlikname düzeni (2. Bs). Yapı Kredi Yayınları.
49. Tay, B. (2015). Sosyal bilgiler öğretiminin dünü bugünü ve yarını. R. Turan, K. Ulusoy (Ed.). In Sosyal bilgilerin temelleri (5-22). Pegem A.
50. Tez, Z. (2018). Yasaklı sanat olarak minyatür, resim ve grafik tarihi. İnkılap Kitabevi.
51. Tezcan, M. (1999). Sosyal bilimlere giriş. Şafak.
52. Yeşilyaprak, B. (2006). Eğitimde rehberlik hizmetleri. Nobel.