Political Economy of Digital Platforms and Representation An Example of Representation of “News”, “Journalist” and “Journalism” in the Series of “Kuş Uçuşu/ As The Crow Flies"

Öz

This article aims to examine the representations of “news,” “journalist,” and ‘journalism’ in the Netflix series “Kuş Uçuşu” within the framework of the political economy of digital platforms. The series was chosen as the object of research because it focuses on the profession of journalism and news reporting. The study adopts a critical economic-political approach and, within this scope, problematizes the production phase of series on digital platforms, focusing on production companies that create content for digital platforms. Production companies in Turkey that produce content for Netflix and other digital series platforms also produce content for traditional television; therefore, these companies are not free from or independent of the political economy of the series industry in Turkey. In this sense, the study explains how the political economy of digital platforms affects the representations found on these platforms, using the example of journalistic representation.

Anahtar Kelimeler

• The political economy of the media
• representation
• journalist representation
• digital platforms
• the political economy of digital platforms

Dijital Platformların Ekonomi Politiği Ve Temsil:Kuş Uçuşu Dizisinde “Haber, “Gazeteci” Ve “Gazetecilik” Temsilleri Örneği

Öz

Bu makale Netflix’te yayınlanan “Kuş Uçuşu” adlı dizide yer alan “haber”, “gazeteci” ve “gazetecilik” temsillerini, dijital platformların ekonomi-politiği çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Dizinin araştırma nesnesi olarak seçilmesinin nedeni, odağına habercilik ve gazetecilik mesleğini almış olmasıdır. Çalışma eleştirel ekonomi politik bir yöntemi benimsemekte ve bu kapsamda dijital platformlardaki dizilerin üretim aşamasını sorunsallaştırarak, dijital platformlara içerik üreten yapım şirketlerine odaklanmaktadır. Netflix’e ve diğer dijital dizi platformlarına içerik üreten Türkiye’deki yapım şirketleri, aynı zamanda geleneksel televizyona da içerik üretmektedir, dolayısıyla bu şirketler, Türkiye’deki dizi endüstrisinin ekonomi politiğinden azade ve bağımsız değildir. Bu anlamda çalışma, dijital platformların ekonomi politiğinin, bu platformlarda yer alan temsilleri etkilediğini gazetecilik temsili örneği üzerinden açıklamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• medyanın ekonomi politiği
• temsil
• gazeteci temsili
• dijital platformlar
• dijital platformların ekonomi politiği

Kaynakça

1. Adaklı, G. (2010). Gazetecilik etiğini belirleyen yapısal unsurlar: Mülkiyet ve kontrol sorunu. Televizyon Haberciliğinde Etik içinde. Fersa Yayıncılık. s: 61-96.
2. Akaydın, A. (2014). Değişen televizyon platformlarının izleyiciye sunduğu seçenekler. Erciyes İletişim Dergisi, 3(4), 18-24. https://doi.org/10.17680/akademia.v3i4.5000015881.
3. Alemdar, K. (2000). Osmanlı basınına genel bakış. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.
4. Arık, E. & Akgün, H. (2019). Türk sinemasında gazeteci kimliğinin temsili. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (34), 196-220. https://doi.org/10.17829/turcom.664219
5. Atabek, N. (1994). Gazetecilikte tarafsızlık. Marmara İletişim Dergisi, 7(7). 23-36. https://izlik.org/JA42ZU24ML.
6. Atila, M. Y (2018). Televizyon dizilerine karşı alternatif medya kullanımı olarak internet dizileri üzerine bir çalışma: “Abzüğürt” dizisi örneğinde. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Avcı, E. A. & Avşar, Z. (2025). Yeni medya haberciliğinde yapısal dönüşüm ve etik sorunlar: Kuş uçuşu dizisi üzerinden Bir değerlendirme. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, (15), 1-14. https://izlik.org/JA98DW28GC.
8. Aydoğan Kılıç, T., & Taşcıoğlu, R. (2025). Yapay zekâ teknolojileri bağlamında dijital platformlar: X, Y ve Z kuşaklarının kullanım motivasyonlarına yansıması. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 448-464. https://izlik.org/JA92MX63ZT.

9. Baş, T., & Akturan, U. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Nvivo ile nitel veri analizi, örnekleme, analiz, yorum. Ankara: Seçkin Yayıncılık. 2. Baskı.
10. Başer, E., & Akıncı, S. (2020). Kullanıcı deneyimi ve kişiselleştirme bağlamında bir dijital platform incelemesi. Selçuk İletişim, 13(2), 866-897. https://doi.org/10.18094/josc.688523
11. Çağıl, F. & Masdar Kara, F. (2019). Dijital dönüşüm bağlamında Türkiye’de dizi sektörü ve geleceği. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi (1), 8-18. https://doi.org/10.46372/arts.570181.
12. Dan, İ.M. (2024). Yeni medya bağlamında Türkiye'de dijital platformlar: Kullanım alışkanlıkları ve tercih nedenlerinin analizi. Journal of Socıal, Humanıtıes and Admınıstratıve Scıences (Joshas). https://journalofsocial.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=74905.
13. Demirkent, N. (1982). Sayfa sayfa gazetecilik. Altın Kitaplar Yayınevi.
14. Durna, T. (2020). “Hak temelli gazetecilik: Bir kılavuz denemesi”. Sivil toplum kuruluşları için hak temelli gazetecilik kılavuzu içinde. Ed: Durna T. Umag Vakfı Yayınları.
15. Dursun, Ç. (2007). Hak haberciliğinin doğası ve olanağı. İnsan hakları haberciliği içinde. s:105-127.
16. Ehrlich, M., & Saltzman, J. (2015). Heroes and scoundrels: The images of the Journalist in popular culture. Champaign: University of Illinois Press.
17. Erdoğan, İ., & Alemdar K. (2010). Öteki kuram: Kitle iletişim kuram ve araştırmalarının tarihsel ve eleştirel bir değerlendirmesi. Ankara: Erk Yayınları. Yenilenmiş 3. Baskı.
18. Garnham, N. (2008). Ekonomi-politik ve kültürel çalışmalar: uzlaşma mı, boşanma mı?. İletişim çalışmalarında kırılmalar ve uzlaşmalar içinde. Derleyen: Çelenk, S. De-ki Yayınları. s:115-130.
19. Gürkan, H. (2017). The portrayal of journalists in Turkish cinema: A study about journalism ethics through cinema. Media studies, 16, 41-60. doi: 10.20901/ms.8.16.4
20. Herman, E. S., & Chomsky, N. (2012). Rızanın imalatı: Kitle medyasının ekonomi politiği. bgst Yayınları.
21. https://globalmediajournaltr.yeditepe.edu.tr/sites/default/files/sayilar/2016_bahar/27_burcu_sabuncuoglu_peksevgen.pdf
22. Işıklı, Ş. & Üzer, B. (2023). Medya etiğine dair tartışmalar: The post filminin medya etiği kriterleri açısından analizi. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, 14(54), 249-273. https://doi.org/10.5824/ajite.2023.03.005.x
23. Kavi, A. N. & Akyol, O. (2020). Televizyonda yayınlanan internet seriyalleri üzerine bir inceleme: Fi örneği. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 152-177. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1168336.
24. Kayhan, S. (2023). Televizyondan dijital yayın platformlarına Türkiye’de dizi yapım dinamiklerinin değişimi. Dijital Medya Çalışmaları içinde. Ed: Göngen, M.A. Özgür Yayınları. s. 97-119.
25. Kocagür, S. C. (2022). Türkiye’deki dijital platformlar ve değişen içerik biçimi: Tek sezonluk diziler. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi (20), 70-91. https://izlik.org/JA73TX92HL
26. O’Neill, J. (1998). “Piyasada gazetecilik yapmak”. Medya ve gazetecilikte etik sorunlar içinde. Der: A. Belsey & R. Chadwick. çev: N. Türkoğlu. İstanbul: Ayrıntı Yayınevi. 30 – 50.
27. Oduncu, P., & Karaduman, S. (2021). Türkiye’deki senaristlerin bakış açısıyla değişen dizi sektörü üzerine bir araştırma. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi (36), 72-89. https://doi.org/10.31123/akil.989010.
28. Özgen, M. (2012). Etik değerler açısından gazeteci kimdir. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (3). https://doi.org/10.17064/iüifhd.22920.
29. Özkan, B. (2023). Dijital platformlardaki yerli dizilerde gazeteci kimliğinin temsili. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
30. Peksevgen, B. S. (2016). Global dünyada değişen basın ve gazetecilik. Global Media Journal TR Edition, 6(12), 587-600.
31. Sarı, Ü., & Türker, H. (2021). Dijital platform kullanıcılarının izleme alışkanlıklarına yönelik bir araştırma: Netflix örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 59-80. https://doi.org/10.18037/ausbd.902558.
32. Taş, O. (2010). Gazeteciliğin doğuşu: eleştirel bir tarih yazımına doğru. Mülkiye Dergisi. 34(269), 29-66. https://izlik.org/JA75PH43WH.
33. Ünal, B. (2023). Tarihsel süreçte Amerikan filmlerinde gazeteciler ve basın: anlatılar, arketipler ve mitler. Sinecine, 4(2), 339-378. 10.32001/sinecine.1346809.
34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları. 11. Baskı.
35. Yurdigül, Y. & Yüksel, H. (2012). Gazeteciliğin dönüşümü: yeni medyaya entegrasyon sürecinde değişen habercilik pratikleri. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi (18), 140-161. https://izlik.org/JA59YD78XN.
36. Yüzbaşıoğlu, N. (2019). Şahsiyet dizisinde basın pratikleri ve gazeteci temsili. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.