-

Öz

Environment is a heritage from the past and an entrust for the future. Today environmental problems which continue increasingly have effected our lives. To determine the problems that created by humanbeings and to provide positive attitudes towards environmental protection can be seen as serious steps for problem solving. This study aims to examine the attitudes of primary school students towards environment in terms of gender, whether they live in a house with garden or not; they have pets or not, their schools have environmental clubs or not, if they are participated in the club activities or not, if they participate in the environmental or scout camps or not, whether they plant or not. Using the screening model the sample group consisted of 543 eighth grade students. Environmental Attitude Scale (CTO), developed by Atasoy (2005), is used as the data collection tool. Data were collected during the 2013-2014 spring term. In order to analyze the data t test was used. Results show that girls’ emvironmental attitudes are more positive compared to boys. However there is no significant difference between the scores of boys and girls towards environment in terms of living in a house with garden or not, having a pet or not, having clubs at school or not. Findings also show that students who participate in club activities have more positive attitudes towards environment compared to students who do not participate in. Students’ participation in a scout or environmental camp does not cause a significant difference on environmental attitudes. Besides there is no significant difference between the attitudes of the students who plant and do not plant

Anahtar Kelimeler

• Environment, Environmental Attitudes, Primary School students

İlköğretim Öğrencilerinin Çevre Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Çevre geçmişten bize bir miras, geleceğin emanetidir. Günümüzde artarak devam eden çevre sorunları ciddi şekilde hayatımızı etkiler hale gelmiştir. Sorunlara neden olan insan davranışlarını belirlemek ve olumlu tutum kazandırmak sorunların çözümü adına ciddi adımlar olarak görülebilir. Bu çalışmanın amacı ilköğretim öğrencilerinin çevre tutumlarının, cinsiyete,
oturmuş oldukları evin bahçesinin olup olmadığına, evlerinde evcil hayvan besleyip beslememelerine, okulunda kulüp olup olmamasına ve okulundaki kulüp etkinliklerine katılıp katılmamasına, çevre ya da izci kampına katılıp katılmamasına ve fidan dikip dikmemesi gibi değişkenler açısından incelemektir. Tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmanın çalışma grubunu 543 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Atasoy (2005)
tarafından geliştirilen Çevre Tutum Ölçeği (ÇTÖ) kullanılmıştır. Veriler 2013-2014 öğretim yılı bahar döneminde toplanmıştır. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklemler için t testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kız öğrencilerin çevre tutumlarının erkek öğrencilere göre daha olumlu olduğu, öğrencilerin bahçeli evde oturmaları ile bahçesiz evde oturmaları, evcil hayvan beslemeleri
ile evcil hayvan beslememelerinin ve okulunda kulüp olması ile okulunda kulüp olmamasının çevre tutum puanları üzerinde anlamlı bir fark oluşturmadığı bulunmuştur. Kulüp etkinliklerine katılan öğrencilerin kulüp etkinliklerine katılmayan öğrencilere göre çevre tutumlarının daha yüksek olduğu, çevre ya da izci kampına katılmalarının çevre tutum puanları üzerinde anlamlı bir
farka sebep olmadığı, fidan diken öğrencilerle fidan dikmeyen öğrencilerin çevreye yönelik tutumları arasında bir fark gözlenmediği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çevre, Çevresel Tutum, İlköğretim öğrencileri

Kaynakça

1. Alp, E., Ertepınar, H., Tekkaya, C. ve Yılmaz, A. (2008). A survey on Turkish Elementary School Students’ Environmental Friendly Behaviors and Associated Variables. Environmental Education Research, 14(2), 129-143.
2. Arslanyolu, K. (2010). İlköğretim Öğrencilerinin Çevreye Karşı Tutumlarının Çoklu Zekâ Kuramına Göre İncelenmesi. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzincan: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
3. Atasoy, E. ve Ertürk, H. (2008). İlköğretim Öğrencilerinin Çevresel Tutum ve Çevre Bilgisi Üzerine Bir Alan Araştırması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 105-122.
4. Ballantyne, R. ve Packer, J. (2002). Nature-Based Excursions: School Students”Perspections of Learning in Natural Environments. International Research in Geographical and Environmental Education, 11(3), 218-231.
5. Baş Tarsus, M. (2010). Evaluation of Environmental School Students. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Ortadoğu Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
6. Çabuk, B. ve Karacaoğlu, Ö. C. (2003). Üniversite Öğrencilerinin Çevre Duyarlılıklarının İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 36: (1-2), 189-198.
7. Ek N. H., Kılıç N., Öğdüm P., Düzgün G. (2009). Adnan Menderes Üniversitesi’nin Farklı Akademik Alanlarında Öğrenim Gören İlk ve Son Sınıf Öğrencilerinin Çevre Sorunlarına Yönelik Tutumları ve Duyarlılıkları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1).
8. Gökçe, N., Kaya, E., Aktay, S. ve Özden, M. (2007). İlköğretim Öğrencilerinin Çevreye Yönelik Tutumları. İlköğretim Online E-Dergi, 6(3), 452-468.

9. Güney, E. (2004). Çevre Sorunları Coğrafyası. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
10. İnceoğlu, M. (2010). Tutum Algı İletişim. İstanbul: İyi İşler Yayıncılık ve Matbaacılık
11. Kahyaoğlu, M., Daban G. ve Yangın S. (2008). İlköğretim Öğretmen Adaylarının Çevreye Yönelik Tutumları. D.Ü. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 11, 42-52.
12. Kayalı, H. (2010). Sosyal Bilgiler, Türkçe ve Sınıf Öğretmenliği Öğretmen Adaylarının Çevre Sorunlarına Yönelik Tutumları. Marmara Coğrafya Dergisi Sayı: 21, 258-268.
13. Kostova, Z. ve Atasoy, E. (2008). Methods of Successful Learnıng in Environmental Education Eğitimde Kuram ve Uygulama, 4(1), 49-78.
14. Leeming, Frank C. ve Dwyer, William O. (1995). “Children’s Enviromental Attitude and Knowledge Scale: Construction and Validation”, Journal of Envronmental Education,. 26(3), 458-469.
15. Özdemir, Ş. (1997). Temel Ekoloji Bilgisi ve Çevre Sorunları. Ankara: Hatiboğlu Yayınları.
16. Özey, R. (2001). Çevre Sorunları. İstanbul: Aktif Yayınevi.
17. Özpınar, D. (2009). İlköğretim 4. ve 5. Sınıf Öğrencilerinin Çevre Sorunları Hakkındaki Görüşleri (Afyonkarahisar ili örneği). (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon: Kocatepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
18. Paraskevopoulos, S., Padeliadu, S. ve Zafiropoulos, K. (1998). Environmental Knowledge of Elementary School Students in Greece. Journal of Environmental Education, 29(3):55.
19. Sağır Ş., Aslan O. ve Cansaran A. (2008). İlköğretim Öğrencilerinin Çevre Bilgisi ve Çevre Tutumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. İlköğretim Online E-Dergi, 7(2), 496-511.
20. Tecer, S. (2007). Çevre İçin Eğitim: Balıkesir İli İlköğretim Öğrencilerinin Çevresel Tutum, Bilgi, Duyarlılık ve Aktif Katılım Düzeylerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Zonguldak: Karaelmas Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
21. Yılmaz, Ö., Boone, W.J., ve Andersen, H.O. (2004). Views of Elementary and Middle School Turkish Students Toward Environmental İssues. International Journal of Science Education, 26(12), 1527-1546.