TÜRKİYE, NATO VE KARADENİZ: BÖLGESEL GÜVENLİK VE STRATEJİK DİNAMİKLER

Öz

Avrupa’dan Orta Asya coğrafyasına ve Kafkasya’ya uzanan Karadeniz, stratejik açıdan önemli bir noktadadır. Karadeniz Bölgesi, kuzey-güney ve doğu-batı koridorlarının birbiriyle kesiştiği önemli bir kavşak noktası olmasından dolayı Avrupa için de büyük bir öneme sahiptir. Bölgeye hâkim olan ya da bölgenin kontrolünü elinde tutmayı başaranlar, Orta Avrupa ve Balkanlar başta olmak üzere Avrupa kıtasına aynı zamanda Güney Kafkaslar, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’nun kuzeyinde nüfuz elde edebilir. Karadeniz Bölgesi stratejik öneminden dolayı Soğuk Savaş döneminden itibaren Kuzey Atlantik İş Birliği Örgütü (NATO) ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) arasında bir kanat bölgesi olmuştur. Soğuk Savaşın bitmesiyle Karadeniz’de yeni güvenlik ortamı ve aynı zamanda tehditler de oluşmuştur. Oluşan yeni tehditler terör, göç ve silah kaçakçılığının desteklenmesidir. Bu çalışmada Karadeniz’in jeostratejik önemi çerçevesinde NATO’nun Karadeniz Bölgesindeki politikaları ve faaliyetleri ele alınacak olup Türkiye’nin ve ABD’nin Karadeniz Bölgesine yönelik yaklaşımları bölgesel güvenlik ve stratejik dinamikler değerlendirilecektir. Bu sayede, geleceğe yönelik stratejik yaklaşımların anlaşılmasına katkı sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• NATO
• Türkiye
• ABD
• Karadeniz
• jeopolitik.

Türkiye, NATO, AND THE BLACK SEA: REGIONAL SECURİTY AND STRATEGIC DYNAMICS

Öz

The Black Sea, which extends from Europe to Central Asia and the Caucasus, is at a strategically important point. The Black Sea Region is also of great importance for Europe because it is an important junction point where the north-south and east-west corridors intersect. Those who dominate the region or manage to maintain control of the region can gain influence in the European continent, especially in Central Europe and the Balkans, as well as in the South Caucasus, the Eastern Mediterranean and the north of the Middle East. Due to its strategic importance, the Black Sea region has been a flank region between NATO (North Atlantic Treaty Organization) and USSR (The Union of Soviet Socialist Republics) since the Cold War period. With the end of the Cold War, a new security environment and threats emerged in the Black Sea. Emerging new threats are terrorism, migration and support for arms smuggling. In this study, NATO’s policies and activities in the Black Sea region will be discussed and the approaches of Türkiye and the USA towards the Black Sea region will also be evaluted.

Anahtar Kelimeler

• NATO
• Türkiye
• USA
• Black Sea
• Geopolitics.

Kaynakça

1. 1. Mustafa Aydın, “Europe’s Next Shore: IIS Occasional Papers, No, 53, Paris, Haziran 2004, 5.
2. 2. Bocutoglu, E., & Koçer, G. (2007). Politico-Economic Conflicts in the Black Sea Region in the Post-Cold War Era. In OSCE Yearbook 2006 (pp. 110-121). Nomos Verlagsgesellschaft mbH & Co. KG.
3. 3. Karadeniz Ekonomik İş Birliği ve Türkiye, Harp Ekonomileri Komutanlığı, İstanbul, Harp Akademileri Basımevi, 1995, s.2
4. 4. Mustafa Aydın,a.g.e., “Europe’s Next Shore: IIS Occasional Papers, No, 53, Paris, Haziran 2004, 5.
5. 5. Oktay, E. G. (2006). Türkiye'nin Avrasya'daki Çok Taraflı Girişimlerine Bir Örnek: Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler/International Relations, Cilt 3, No. 10, 150
6. 6. Kanbolat, H. (2006). Karadeniz’in değişen jeopolitiği. Stratejik Analiz, 72.
7. 7. Bocutoglu, E., & Koçer, G. (2007, April). Politico-Economic Conflicts in the Black Sea Region in the Post-Cold War Era. In OSCE Yearbook 2006 (pp. 110-121). Nomos Verlagsgesellschaft mbH & Co. KG.
8. 8. Oktay, E. G. (2006). Türkiye'nin Avrasya'daki Çok Taraflı Girişimlerine Bir Örnek: Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler/International Relations, Cilt 3, No. 10, 150.

9. 9. Kanbolat, H. (2006). Karadeniz’in değişen jeopolitiği. Stratejik Analiz, 76-77.
10. 10. Kanbolat, H. (2006). Karadeniz’in değişen jeopolitiği. Stratejik Analiz, 78-80.
11. 11. Oktay, E. G. (2006). Türkiye'nin Avrasya'daki Çok Taraflı Girişimlerine Bir Örnek: Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler/International Relations, Cilt 3, No. 10, 153.
12. 12. Akın Alkan, a.g.e., s. 20’den Bruce Jackson, “The Future of Democracy in the Black Sea Region”, 8 March 2005, The Project on Transitional Democracies. Akın Alkan, a.g.e., s. 20’den Bruce Jackson, “The Future of Democracy in the Black Sea Region”, 8 March 2005, The Project on Transitional Democracies.
13. 13. Kanbolat, H. (2006). Karadeniz’in değişen jeopolitiği. Stratejik Analiz, 78-80.
14. 14. Kanbolat, H. (2006). Karadeniz’in değişen jeopolitiği. Stratejik Analiz, 80.
15. 15. Necdet Pamir, “Enerji Arz Güvenliğe ve Türkiye”, Stratejik Analiz, No 83 (Mart 2007) ve Necdet Pamir,” Karadeniz Enerji Güvenliğine ve Kaynakların Çeşitlendirmesine Açılan Kapı”, Avrasya Dosyası, Cilt 13, No 1 (2007) s. 243- 265.
16. 16. Kanbolat, H. (2006). Karadeniz’in değişen jeopolitiği. Stratejik Analiz, 80.
17. 17. Oktay, E. G. (2006). Türkiye'nin Avrasya'daki Çok Taraflı Girişimlerine Bir Örnek: Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler/International Relations, Cilt 3, No. 10, 156.
18. 18. Oktay, E. G. (2006). Türkiye'nin Avrasya'daki Çok Taraflı Girişimlerine Bir Örnek: Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler/International Relations, Cilt 3, No. 10, 157.
19. 19. Oktay, E. G. (2006). Türkiye'nin Avrasya'daki Çok Taraflı Girişimlerine Bir Örnek: Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü. Uluslararası İlişkiler/International Relations, Cilt 3, No. 10, 150.