EN
TR
İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO'NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI
Öz
Bu çalışmada, 100 ton kapasiteli elektrik ark ocaklı bir referans tesiste, ikincil metalurji süreçlerinin yürütüldüğü pota ocağında, sıvı çelikteki cürufun FeO içeriği ve sıvı çeliğin oksijen seviyeleri incelenmiştir. Çelik üretim prosesinde, hem sıvı çelikte hem de cürufta sürekli olarak izlenmesi gereken en kritik parametrelerden biri çözünmüş oksijen miktarıdır. Yapılan ölçümler ve analizler sonucunda, ikincil metalurji prosesinin daha verimli ve ekonomik hale getirilmesi amaçlanmış ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir. FeO içeriğinin yüksek olması durumunda meydana gelen alaşım yanmaları nedeniyle artan alaşım tüketiminin önemli ekonomik kayıplara yol açtığı belirlenmiştir. Öte yandan, düşük FeO seviyelerinin sıvı çelikte istenmeyen oksijen seviyelerinin azalmasına katkı sağladığı görülmüştür. Ayrıca düşük FeO seviyesinde çeliğin oksijen içeriği azaldığı için, daha temiz bir yapı ve nihai üründe daha iyi mekanik özellikler gözlemlenmiştir. FeO seviyesindeki artışın, sıvı çeliğin oksijen içeriğini de yükselterek oksitlenme eğilimini ve çelik kirliliğini artırdığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, çelik üretiminde cüruf yönetiminin optimizasyonuna yönelik öneriler sunulmuştur. Temiz bir sıvı çelik ve iyileştirilmiş mekanik özellikler, üretim verimliliğini artırırken maliyetleri düşürmekte ve nihai ürün performansını iyileştirmektedir. Düşük oksijen ve inklüzyon içeriği, döküm sırasında kusurların azalmasını sağlamakta, işlenebilirliği artırmakta ve kaynaklanabilirliği iyileştirmektedir. Ayrıca, çeliğin mukavemet, tokluk ve yorulma dayanımı gibi kritik mekanik özelliklerini geliştirerek daha uzun ömürlü ve dayanıklı malzemeler elde edilmesine katkı sağlamaktadır. Bu faktörler, çelik üretiminde kaliteyi yükselterek hem ekonomik hem de teknik avantajlar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agnihotri, A., Gupta, M., Singh, P. K., Singh, D., Tippannavar, S. S., Tuli, S. K., & Rawat, C. P. (2018). Effect of foamy slag in electric arc furnace on energy efficiency. 7th International Congress on Science and Technology of Steelmaking, Italy.
- André, Luiz (2019). Vasconcellos da costa e silva, the effects of non-metallic inclusions on properties relevant to the performance of steel in structural and mechanical applications, J.Mater Res Technology, Vol. 8, No. 2, pp. 2408–2422.
- Arato, Tokuda, M., & Ohtani, M. (1982). Tetsu-To-Hagane, No. 15, pp. 2263-70.
- Birat, J. P. (2016). Steel cleanliness and environmental metallurgy. Metallurgical Research & Technology, 113, 201.
- Camisani-Calzolari, F. R., Craig, I. K., & Pistorius, P. C. (2003). A review on causes of surface defects in continuous casting. IFAC New Technologies for Automation of Metallurgical Industry, Shanghai, P.R. China. Elsevier IFAC Publications.
- Chen, X. et al. (2016). Effect of Slag Composition on MgAl₂O₄ Spinel Inclusions in Al-Killed Steels. Metallurgical Research.
- Deng, Z., & Zhu, M. (2014). Deoxidation mechanism of Al-killed steel during industrial refining process. ISIJ International, 54, 1498–1506.
- Fruehan, R. J. (1998). The Making, Shaping and Treating of Steel, 11th Edition, Steelmaking and Refining Volume, The AISE Steel Foundation, USA, 141-144, 152-153, 155-157.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Malzeme Üretim Teknolojileri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2025
Kabul Tarihi
17 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Boynueyri, D., & Keskin, İ. (2025). İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 8(1), 184-195. https://doi.org/10.55930/jonas.1664379
AMA
1.Boynueyri D, Keskin İ. İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI. JONAS. 2025;8(1):184-195. doi:10.55930/jonas.1664379
Chicago
Boynueyri, Dilara, ve İsa Keskin. 2025. “İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI”. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences 8 (1): 184-95. https://doi.org/10.55930/jonas.1664379.
EndNote
Boynueyri D, Keskin İ (01 Temmuz 2025) İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences 8 1 184–195.
IEEE
[1]D. Boynueyri ve İ. Keskin, “İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI”, JONAS, c. 8, sy 1, ss. 184–195, Tem. 2025, doi: 10.55930/jonas.1664379.
ISNAD
Boynueyri, Dilara - Keskin, İsa. “İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI”. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences 8/1 (01 Temmuz 2025): 184-195. https://doi.org/10.55930/jonas.1664379.
JAMA
1.Boynueyri D, Keskin İ. İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI. JONAS. 2025;8:184–195.
MLA
Boynueyri, Dilara, ve İsa Keskin. “İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI”. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, c. 8, sy 1, Temmuz 2025, ss. 184-95, doi:10.55930/jonas.1664379.
Vancouver
1.Dilara Boynueyri, İsa Keskin. İKİNCİL METALURJİ PROSESİNDE FEO’NUN HIZLI KONTROLÜ VE PROSES AVANTAJLARI. JONAS. 01 Temmuz 2025;8(1):184-95. doi:10.55930/jonas.1664379