EN
TR
SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME
Öz
Sanal gerçeklik (SG), bireylerin çeşitli alanlardaki becerilerini geliştirmeye yönelik güçlü bir eğitim ve simülasyon aracı olarak son yıllarda dikkat çekici bir teknoloji olarak ön plana çıkmaktadır. Fiziksel dünyada tekrarlanması güç, tehlikeli ya da maliyetli olan senaryoların güvenli ve kontrollü ortamlarda deneyimlenmesini mümkün kılan SG, kullanıcıya deneyimsel öğrenme fırsatı sunarak beceri gelişimini hızlandırabilmektedir. Literatürde SG’nin belirli becerilerin gelişimine yönelik etkilerini inceleyen çok sayıda sistematik inceleme çalışması bulunmakla birlikte SG’nin beceri gelişimi amacıyla kullanımını daha kapsamlı bir şekilde inceleyen çalışmaya rastlanmamaktadır. Bu araştırmanın amacı SG’nin beceri geliştirme amaçlı kullanımına yönelik gerçekleştirilen araştırmalardaki genel eğilimleri ortaya koymaktır. 12 farklı veritabanı üzerinde gerçekleştirilen tarama neticesinde 3983 kayda ulaşılmış ve çeşitli dahil etme / hariç tutma kriterleri uygulandıktan sonra geriye kalan 130 çalışma sistematik incelemeye tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda SG’nin en fazla davranışsal becerilerin geliştirilmesi amacıyla kullanıldığı belirlenmiştir. SG’nin beceri geliştirme amaçlı kullanımına yönelik çalışmalar, 2010’lu yıllardan itibaren artarak devam etmektedir. Beceri geliştirme amacıyla en fazla çevreleyen SG teknolojileri kullanılmaktadır. SG’nin beceri gelişimine yönelik etkisi ağırlıklı olarak yetişkin gruplar üzerinde incelenmektedir. Araştırmalarda veri toplama araçları olarak çoğunlukla rubrik test ve anket kullanılmaktadır. Elde edilen veriler genellikle betimsel ve kestirimsel yöntemler kullanılarak analiz edilmektedir. Beceri geliştirme amacıyla SG daha çok 90-240 dakika aralığında kullanılmaktadır. SG’nin beceri gelişimi üzerindeki etkisine yönelik en fazla araştırma ABD’de yürütülmektedir. Bu araştırma sonucunda ulaşılan bulgular, SG’nin beceri gelişimi amacıyla kullanımına yönelik yürütülecek araştırmalar için yol gösterici nitelikte olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbas, J. R., Chu, M. M. H., Jeyarajah, C., Isba, R., Payton, A., McGrath, B., Tolley, N. & Bruce, I. (2023). Virtual reality in simulation-based emergency skills training: A systematic review with a narrative synthesis. Resuscitation Plus, 16, 100484. https://doi.org/10.1016/j.resplu.2023.100484
- Altın, Y., Boşnak, Ö. & Turhan, C. (2025). Examining virtual reality interventions for social skills in children with autism spectrum disorder: A systematic review. Journal of Autism and Developmental Disorders. https://doi.org/10.1007/s10803-025-06741-y
- Bahari, A. (2022). Affordances and challenges of teaching language skills by virtual reality: A systematic review (2010–2020). E-Learning and Digital Media, 19(2), 163–188. https://doi.org/10.1177/20427530211036583
- Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H. & Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay Company.
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
- Bracq, M. S., Michinov, E. & Jannin, P. (2019). Virtual reality simulation in nontechnical skills training for healthcare professionals: A systematic review. Simulation in Healthcare: Journal of the Society for Simulation in Healthcare, 14(3), 188-194. https://doi.org/10.1097/SIH.0000000000000347
- Chan, J., Pangal, D. J., Cardinal, T., Kugener, G., Zhu, Y., Roshannai, A., Markarian, N., Sinha, A., Anandkumar, A., Hung, A., Zada, G. & Donoho, D. A. (2021). A systematic review of virtual reality for the assessment of technical skills in neurosurgery. Neurosurgical Focus, 51(2), E15. https://doi.org/10.3171/2021.5.FOCUS21210
- Chan, V. S., Haron, H., Isham, M. I. B. M. & Mohamed, F. B. (2022). VR and AR virtual welding for psychomotor skills: A systematic review. Multimedia Tools and Applications, 81, 12459-12493. https://doi.org/10.1007/s11042-022-12293-5
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yazılım Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
13 Haziran 2025
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Sevil, S., & Gökoğlu, S. (2025). SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 8(1), 257-279. https://doi.org/10.55930/jonas.1719143
AMA
1.Sevil S, Gökoğlu S. SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME. JONAS. 2025;8(1):257-279. doi:10.55930/jonas.1719143
Chicago
Sevil, Sermin, ve Seyfullah Gökoğlu. 2025. “SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME”. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences 8 (1): 257-79. https://doi.org/10.55930/jonas.1719143.
EndNote
Sevil S, Gökoğlu S (01 Temmuz 2025) SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences 8 1 257–279.
IEEE
[1]S. Sevil ve S. Gökoğlu, “SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME”, JONAS, c. 8, sy 1, ss. 257–279, Tem. 2025, doi: 10.55930/jonas.1719143.
ISNAD
Sevil, Sermin - Gökoğlu, Seyfullah. “SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME”. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences 8/1 (01 Temmuz 2025): 257-279. https://doi.org/10.55930/jonas.1719143.
JAMA
1.Sevil S, Gökoğlu S. SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME. JONAS. 2025;8:257–279.
MLA
Sevil, Sermin, ve Seyfullah Gökoğlu. “SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME”. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, c. 8, sy 1, Temmuz 2025, ss. 257-79, doi:10.55930/jonas.1719143.
Vancouver
1.Sermin Sevil, Seyfullah Gökoğlu. SANAL GERÇEKLİĞİN BECERİ GELİŞTİRME AMAÇLI KULLANIMI: BİR SİSTEMATİK İNCELEME. JONAS. 01 Temmuz 2025;8(1):257-79. doi:10.55930/jonas.1719143